Pelosi vissi af pyntingum

Washington Post greindi frá því á laugardag að haustið 2002 hafi leyniþjónusta Bandaríkanna greint fjórum fulltrúum Bandaríkjaþings frá leynilegum fangelsum og aðferðum sem notaðar væru við yfirheyrslur á mönnum grunuðum um hryðjuverk.

Samkvæmt heimildamanni Washington Post hélt leyniþjónustan yfir 30 fundi með fulltrúum þingsins úr báðum flokkum, þar sem gerð var grein fyrir vatnspyntingum og “öðrum harkalegum yfirheyrsluaðferðum” sem leyniþjónutan notaði. Heimildarmenn blaðsins segja að enginn þingmannanna, en meðal þeirra var núverandi þingforseti, Nancy Pelosi, demokrati frá Kalíforníu, hafi hreyft mótmælum á fundunum, eða gagnrýnt yfirheyrsluaðferðir leyniþjónustunnar.

Grefur undan trúverðugleika demokrata?
Í morgunþætti kapalfréttastöðvar FOX staðhæfði Bill Kristol að aðalatriði þessarar fréttar væri að demokrötum hefði verið fullkunnugt um að leyniþjónusta Bandaríkjanna beitti vantspyntingum, og það yrði því að taka háværra gagnrýni þeirra á þessar yfirheyrsluaðferðir mátulega alvarlega. Jane Hartman, sem tók við sæti Nancy Pelosi í janúar 2003, lagði hins vegar fram formlega kvörtun við leyniþjónustuna í febrúar 2003, þar sem yfirheyrsluaðferðunum var mótmælt harðlega. Mótmæli hennar hafa hins vegar eðli málsins samkvæmt verið leynileg, líkt og fundirnir sjálfir, því yfirheyrslur leyniþjónustunnar eru ríkisleyndarmál. Þá virðist demokratinn John Rockefeller, sem er formaður leyniþjónustunefndar öldungadeildarinnar, hafa orðið tvísaga um hvenær hann frétti af tilvist myndbanda sem sýndu yfirheyrslur leyniþjónustunnar yfir grunuðum hryðjuverkamönnum.

Á fimmtudag sagðist Rockefeller hafa frétt af eyðingu myndbandanna í nóvember 2006, en á föstudag dró hann þá yfirlýsingu til baka, og kveðst nú ekki hafa frétt af myndböndunum eða eyðingu þeirra fyrr en í síðustu viku.

Tilraun til yfirhylmingar?
Fréttaskýrendur og bloggarar hafa einnig bent á að þessi frétt hafi alvarlegar afleiðingar fyrir trúverðugleika ríkisstjórnarinnar, en á föstudaginn staðhæfði Dana Perino, talsmaður Hvíta hússins að George W. Bush, forseti Bandaríkjanna, “minntist þess ekki” að hafa heyrt af tilvist myndbanda sem sýndu yfirheyrslur yfir grunuðum hryðjuverkamönnum fyrr en á þriðjudag í síðustu viku. Í viðtalsþættinum Face the Nation á CBS sjónvarpsstöðinni lýsti Chuck Hagel, öldungadeildarþingmaður repúblíkana frá Nebraska því yfir að sérkennilegur aðdragandi þess að myndböndunum var eytt vekti spurningar um hvort hér væri á ferðinni tilraun Hvíta Hússins til að hylma yfir lögbrot leyniþjónustunnar. Fréttaskýrendur hafa þó bent á að aðalatriði málsins séu ekki hver vissi af tilvist myndbandanna eða hvenær, heldur hvert efni þeirra var og hvers vegna ákvörðun var tekin um að eyða þeim. Rannsóknir leyniþjónustunnar, dómsmálaráðuneytisins og þingsins muni vonandi leiða í ljós hver aðdragandinn var og hvort hér sé á ferð tilraun til yfirhylmingar, eins og margir demokratar hafa haldið fram.

Tímasetning myndbandaeyðingarinnar
Til þess að eyðing myndbandanna geti talist glæpur þarf að sýna fram á að hér hafi verið á ferð tilraun til að hindra framgang réttvísinnar. Til þess þarf að liggja ljóst fyrir að leyniþjónustunni hefði átt að vera kunnugt um að þau kynnu að geta orðið sönnunargögn í rannsóknum þingsins eða dómsmálaráðuneytisins. Samkvæmt fréttum fyrirskipaði Jose Rodriguez, yfirmaður innanlandsdeildar CIA eyðingu myndbandanna í nóvember 2005. Haustið 2005 tók Bandaríkjaþing til umræða ný lög um meðferð á föngum, og í desember 2005 voru sett ný lög sem ítrekuðu bann við pyntingum, eða grimmúðlegri, niðurlægjandi eða ómanneskjulegri meðferð á föngum. Fyrr um árið hafði leyniþjónustunefnd öldungadeildarinnar ítrekað gert tilraunir til að fá upplýsingar um myndbandsupptökur af yfirheyrslum yfir grunuðum hryðjuverkamönnum, og sama haust fjallaði hæstiréttur Bandaríkjanna um lagalega stöðu fanga í fangabúðum Bandaríkjastjórnar við Guantanamoflóa á Kúbu. Fréttaskýrendur hafa því bent á að leyniþjónustunni hefði átt að vera ljóst að myndböndin gætu orðið sönnunargögn í dómsmálum eða haft þýðingu fyrir rannsóknir þingnefnda. New York Times greindi enda frá því á laugardaginn að leyniþjónustan hafi verið margvöruð við að eyða myndböndunum. Wall Street Journal benti einnig á að eyðing myndbandanna veikti önnur dómsmál gegn sakborgningum grunuðum um hryðjuverk. Blaðið minnti á að við réttarhöld yfir Zacarias Moussaoui, sem var dæmdur til lífstíðarfangelsis eftir að hafa játað aðild að hryjuverkum, hefði leyniþjónustan staðhæft að engar myndbandsupptökur væru til af yfirheyrslum yfir öðrum sakborningum sem ásakaðir hefðu verið um aðild að hryjuverkum Al Qaeda.

—-

Magnús Sveinn Helgason, fréttaritari Eyjunnar í Bandaríkjunum, bloggar um bandarískar fréttir og stjórnmál á FreedomFries.