Jón Daníelsson í FT: Bretland og Holland verða af slá af kröfum sínum, annars fer Ísland í þrot

Ef Icesave-skuldbindingarnar verða of háar er hætta á að skuldir Íslands verði of háar og leiði til þjóðargjaldþrots. Af þeim sökum er það hagur Breta og Hollendinga að sætta sig við hófsamar kröfur í garð Íslendinga, án þess að tefla íslensku efnahagslífi í tvísýnu. Það væri því sanngjörn leið í Icesave-deilunni að bíða með skuldbindingar á hendur Íslendingum þar til að gamli Landsbankinn hefur endanlega verið gerður upp.

Þetta segir Jón Daníelsson, hagfræðingur hjá London School of Economics, í grein sinni í Financial Times í dag.

Jón rekur Icesave-deiluna stuttlega og bendir á að þótt forseti Íslands hafi vísað síðustu lögum um Icesave til þjóðarinar þýði það ekki að Íslendingar hafi neitað að standa við skuldbindingar sínar. Þvert á móti hafi það þegar verið ákveðið, en skilmálarnir þyki einfaldlega alltof harðir í garð Íslendinga.

Jón segir að upphaflegir Icesave-samningar hafi verið Bretum og Hollendingum sérstaklega hagstæðir. Þar hafi þrautþjálfaðir samningamenn stóru ríkjanna náð fram öllum sínum markmiðum gegn pólitískri og óreyndri samninganefnd Íslands. Niðurstaðan hafi verið svipuð og ef fótboltalið á Íslandi myndi keppa við Manchester United.

ESB- og AGS-vopnin bíta ekki lengur

Jón spáir því að íslenska þjóðin muni hafna nýjasta samkomulaginu í þjóðaratkvæðagreiðslu. Við svo búið muni líf ríkisstjórnar Íslands vera teflt í tvísýnu og í framhaldinu verði kosningar í Hollandi og Bretlandi, sem leiði til mikillar óvissu um hvort hægt verði að komast að nýju samkomulagi.

Þá nefnir Jón að helstu vopn Breta og Hollendinga til þessa kunni að verða að engu á næstunni. Þannig hafi þeir bæði hótað að beita áhrifum sínum gegn ESB-aðild Íslands og hafi markvisst unnið gegn lánafyrirgreiðslu úr Alþjóðagjaldeyrissjóðnum. Hvorugt atriðið skiptir máli lengur, að mati Jóns, því nú þegar sé mikil andstaða við aðild að Evrópusambandinu og þá sé óvíst hvort þörf sé á frekari lánum frá AGS.

Jón rekur að Icesave skuldbinding sé ekki stór í alþjóðlegu samhengi, en fyrir Íslendinga sé um verulega fjármuni að ræða, eða um fjórar milljónir á hverja fjölskyldu. Jafngildi það  Hann efast um að Bretar og Hollendingar hefðu tekið í mál að greiða aðra eins fjárhæð.

Þá segir hann vaxtagreiðslurnar óverjarndi. Reikna megi með Ísland þurfi að greiða jafngildi 500 milljarða króna vegna Icesave, þar af verði vextir nálægt 400 milljörðum.

Jón segir svo í niðustöðu sinni að Ísland sé nú þegar eitt skuldugasta ríki heims. Ekki sé verjandi að leggja of miklar byrðar á landið við núverandi aðstæður, það geti leitt af sér þjóðargjaldþrot með þeim afleiðingum að allir tapi – líka Bretar og Hollendingar.

Bretland og Holland verði því að láta af kröfum sínum. Eðlilegast sé að bíða með uppgjörið þar til að Landsbankinn hefur endanlega gerður upp.