Heimilispakkinn hjálpar þúsundum heimila

Alþingi samþykkti í gær heimilispakkann svokallaða, fimm lagafrumvörp sem miða að því að aðstoða fjárhagslega verst stöddu heimilin í landinu.

Sett voru lög til að gera fólki í greiðsluvanda kleift að ná tökum á vandanum. Samkvæmt þeim sækir skuldari um aðlögun sem á að taka allt að þrjú ár, eftir samkomulagi skuldara og lánara. Að þeim tíma liðnum skulu kröfurnar afskrifaðar, nema um annað hafi verið samið. Þó skal enn greitt af veðkröfum sem rúmast innan matsvirðis eignarinnar.

Meðal nýrra laga eru lög um umboðsmann skuldara, sem skal sinna hagsmunagæslu fyrir skuldsett fólk, til dæmis í samningaviðræðum við lánastofnanir. Umboðsmaðurinn ætti að geta hafið störf í ágúst. Embættið heyrir undir félagsmálaráðherra. Umboðsmaðurinn á meðal annars að hafa milligöngu um samskipti og samninga við lánardrottna, með hagsmuni skuldara að leiðarljósi. Umboðsmaður á að ná eins hagstæðri lausn og hægt er fyrir skuldarann og leiða fólk í gegnum greiðsluaðlögun.

Greiðsluaðlögun hefur verið stytt þannig að í stað þess að hún taki þrjú til fimm ár tekur hún nú eitt til þrjú ár. Þeir verst stöddu geta jafnvel fengið bót mála innan árs.

Félagsmálaráðherra telur lögin koma til með að styðja við þúsundir heimila. Allt að 22 þúsund heimili í landinu þurfi á umtalsverðum skuldbreytingum að halda og með nýju lögunum fækki umtalsvert í þeim hópi. Allt að fimm þúsund heimili munu nýta sér úrræðin, að mati varaformanns félags- og tryggingamálanefndar.

Lög sem leyfa fólki með tvær fasteignir að setja aðra þeirra upp í skuldir voru einnig samþykkt í gær. Félags- og tryggingamálaráðuneytið áætlar að allt að 1.500 heimili séu í þessari stöðu.

Alþingi bætti einnig nýjum ákvæðum við lög um tekjuskatt. Þau fjalla um skattalega meðferð á eftirgjöf skulda, bæði hjá lögaðilum og einstaklingum, og setja þak, þrjátíu milljónir króna, á skattskyldu slíkra afskrifta.

Talsmenn heimila, lánþega og neytenda fagna þessum áfanga, en telja að lengra mætti ganga.

Friðrik Ó. Friðriksson, formaður stjórnar Hagsmunasamtaka heimilanna, segir í samtali við Fréttablaðið að öll málin séu mikilvægur þáttur í að bæta stöðu fólks í greiðsluerfiðleikum. „Þetta eru miklar framfarir í okkar samfélagi. Það er enginn sem deilir um það,“ segir hann. Úrræðin forði því þó ekki að fleiri lendi í vanda.

Gísli Tryggvason, talsmaður neytenda, segist fagna öllum réttarbótum. „En ég hef nú kallað eftir heildstæðari lausn. Ég held að eftir efnahagshrun þurfi að gera meira,“ segir hann. Allt séu þetta samt skref í rétta átt.

Guðmundur Andri Skúlason, formaður Samtaka lánþega, gleðst sömuleiðis yfir því að komið sé til móts við vanda heimilanna. Hvert skref skipti máli: „Aftur á móti finnst okkur þetta langt frá því að vera nægilega langt gengið.“