Seðlabankinn vissi í maí 2009 að gengistrygging lána stæðist ekki lög

Lögfræðiálit Seðlabankans sagði gengistrygginguna ólögmæta, en álitinu var leynt fyrir þingi og þjóð.

Seðlabankinn vissi í maí 2009, eða þrettán mánuðum áður en Hæstiréttur felldi sinn dóm, að gengistrygging lána kynni að vera ólögmæt. Þetta kom fram í óháðu lögfræðiáliti sem bankinn lét gera 12. maí í fyrra og auk þess í minnisblaði aðalhagfræðings Seðlabankans 18. maí 2009.

Þetta er meðal þess sem kemur fram í svörum Seðlabankans og Fjármálaeftirlitsins við spurningum sem viðskiptanefnd og efnahags- og skattanefnd Alþingis lögðu fyrir stofnanirnar á sameiginlegum fundi nefndanna 5. júlí síðastliðinn. Þingmenn Hreyfingarinnar, þau Margrét Tryggvadóttir og Þór Saari, hafa af þessu tilefni óskað eftir að þingnefndirnar verði kallaðar saman við fyrsta tækifæri, en þau telja þessar upplýsingar grafalfarlegar auk þess sem ýmsum öðrum spurningum sé enn ósvarað.

„Alvarlegast í svörunum er þó að fram kemur að Seðlabankinn lét gera óháð lögfræðiálit á lögmæti gengistryggðra lána og að það lögfræðiálit hafi gefið til kynna að gengistryggingin kynni að vera óheimil. Í framhaldinu sendir aðallögfræðingur Seðlabankans frá sér minnisblað þar sem tekið er undir lögfræðiálitið. Óháða álitið og minnisblað aðallögfræðingsins eru dagsett 12. og 18. maí 2009. Seðlabanki Íslands hafði því ákveðna vissu fyrir því hver líkleg niðurstað málaferla yrði heilum þrettán mánuðum fyrir dóm Hæstaréttar,“ segir í bréfi þingmanna Hreyfingarinnar til formanna nefndanna.

„Seðlabanki Íslands þarf að útskýra fyrir þingi og þjóð með hverjum hann deildi þessum upplýsingum og ef hann hélt þeim fyrir sig, þá hvers vegna.  Gengistryggðu lánin voru stór hluti af uppgjörinu milli gömlu og nýju bankna sem fram fór um haustið 2009 og lögmæti þeirra mikilvert í því ferli. Til upprifjunar skal á það minnt að stórs hluti þingmanna og almenningur hefur lengi verið kallað eftir almennum aðgerðum til leiðréttingar á skuldum heimilanna, m.a. til að eyða þeirri óvissu sem skapaðist fyrir efnahagslífið í heild til lengri tíma litið, ef ekki yrði gripið slíkra aðgerða. Með upplýsingar frá Seðlabankanum um ofangreint lögfræðiálit eru meiri líkur en minni á því að Alþingi hefði tekið af skarið og náð saman um almennar aðgerðir og þar með eytt þeirri óvissu sem og þörfinni á málaferlum sem nú valda endurreisn efnahagslífsins óþolandi og óþarfa töfum,“ segja þau jafnframt.