Ögmundur á sveif með Bjarna. Styður tillögu að draga ákæru á hendur Geir Haarde til baka

Ögmundur telur ekki rétt að Geir Haarde fari einn fyrir Landsdóm og vill málið dregið til baka. mynd Pressphotos.biz

Ögmundur Jónasson innanríkisráðherra ætlar að styðja tillögu Bjarna Benediktssonar, formanns Sjálfstæðisflokksins, um að draga til baka ákæru Alþingis á hendur Geir H. Haarde fyrir Landsdómi.

Ögmundur greinir frá þessari afstöðu sinni í aðsendri grein í Morgunblaðinu en við atkvæðagreiðslu á Alþingi á sínum tíma var innanríkisráðherrann einn þeirra er kaus að höfðað skyldi mál gegn fjórum fyrrverandi ráðherrum sem við völd voru í aðdraganda hrunsins.

Ögmundur segir í grein sinni að málið hafi tekið eðlisbreytingu þegar í ljós kom að aðeins Geir skyldi ákærður. Þar með hafi málið allt að  hans mati tekið á sig afskræmda flokkspólitíska mynd.

Tillaga þess efnis að ákæran á hendur Geir H. Haarde, fyrrverandi forsætisráðherra, fyrir landsdómi, verði dregin til baka, kemur til umræðu á Alþingi í vikulok. Skiptar skoðanir eru um málsóknina. Ég er einn þeirra sem bera ábyrgð á ákærunni gegn Geir. Ég hef hins vegar gert það upp við mig að styðja þessa tillögu og harma það helst að hún skuli ekki hafa komið fram fyrr. Sá maður sem slíkt segir á fyrst og fremst við sjálfan sig að sakast.

Reyndar tel ég að afdrifarík mistök hafi verið gerð við atkvæðagreiðslu um landsdómsmálið á Alþingi. Tillagan sem borin var undir Alþingi gekk út á að fjórir ráðherrar færu fyrir landsdóm, sem skyldi kanna hvort embættisfærslur þeirra stæðust lög um ráðherraábyrgð, tveir úr Sjálfstæðisflokki og tveir úr Samfylkingu. Atkvæðagreiðslan varð í höfuðdráttum eftir flokkslínum. Af hálfu stjórnarþingmanna greiddu þingmenn VG atkvæði með tillögunni í ýtrasta formi hennar en samfylkingarþingmenn greiddu ekki atkvæði á einn veg um alla þá einstaklinga sem í hlut áttu. Þegar upp var staðið varð niðurstaðan sú að aðeins einn maður skyldi ákærður, Geir H. Haarde.

Í mínum huga tók málið þarna eðlisbreytingu. Málaferli sem áttu að beinast að ábyrgð stjórnmálanna á mistökum í aðdraganda hrunsins urðu með þessari atkvæðagreiðslu að málsókn gegn einum einstaklingi. Mistökin sem ég kalla svo, voru þau að stöðva ekki atkvæðagreiðsluna, þegar sýnt var að hún var að taka á sig afskræmda flokkspólitíska mynd, og gefa þingmönnum ráðrúm til að íhuga málið nánar. Mér segir svo hugur að við þá íhugun hefðu margir sem greiddu atkvæði með málsókn kosið að láta eitt yfir alla ganga í stað þess að setja alla ábyrgðina á herðar eins manns. Þar tala ég fyrir sjálfan mig.

Um málatilbúnaðinn allan má deila og skal það fúslega viðurkennt að aldrei hef ég verið sáttur við þetta mál innra með mér og hefði heldur ekki orðið þótt þeir einstaklingar aðrir sem tillagan beindist að hefðu einnig verið ákærðir. Þetta er stór játning og engan veginn auðveld því þessi ákvörðun hefur þegar haft afdrifaríkar afleiðingar fyrir einstakling og samfélag. Ætla ég hér að skýra þessa afstöðu mína nokkuð

Í mínum huga er pólitískt uppgjör við hrunið margfalt stærra og mikilvægara en svo að það fari fram með málsókn á hendur örfáum einstaklingum fyrir mjög þröngt afmarkaðar yfirsjónir þeirra í aðdragandanum.

Pólitísk ábyrgð á hruninu er margþætt og teygir sig alllangt aftur í tímann. Fyrir þessu var gerð ítarleg grein í rannsóknarskýrslum Alþingis. Þær skýrslur voru vel unnar þótt langt sé frá því að þær hafi verið óaðfinnanlegar og má þar nefna að varðandi hina pólitísku ábyrgð tel ég marga hafa sloppið furðuvel frá borði. Afglöp margra stjórnmálamanna voru ævintýraleg og teflt á tæpasta vað í ýmsum efnum.

Í ljósi þess sem að framan greinir taldi ég eðlisbreytingu eiga sér stað við atkvæðagreiðsluna á Alþingi um þetta mál. Þar að auki – og vegur það þyngst – hef ég nú komist að þeirri niðurstöðu að ég – og meirihlutinn við atkvæðagreiðsluna – hafi gert rangt. Á vettvangi stjórnmálanna höfðu um langan tíma verið teknar ákvarðanir sem stefndu þjóðinni í ógöngur. Mín skoðun er sú að glæpsamleg ásetningsbrot eigi að leiða til lykta fyrir dómstólum. Að því er nú unnið. Pólitíska sökin er hins vegar miklu víðtækari og hvílir ekki hjá örfáum einstaklingum heldur mörgum. Það er ósanngjarnt að leggja pólitíska ábyrgð hrunsins í bankakerfi, sem rekið var eins og spilabúlla, á einn mann.