Eyðum orkunni í þras um titlingaskít en hunsum það sem skiptir máli

Árni Páll gagnrýnir stjórnmálaflokkana og segir þá forðast að takast á við gjaldeyrishöftin og vandamálin sem þeim fylgja.

„Enn má treysta Íslendingum til að hunsa þau verkefni sem mestu skipta en eyða þess í stað orku sinni í þras um titlingaskít,“ segir Árni Páll Árnason, þingmaður og áður ráðherra. Hann gagnrýnir stjórnmálaflokkana harðlega, þar með talið sinn eigin, fyrir að draga lappirnar í að afnema gjaldeyrishöft.

Árni Páll skrifar grein um gjaldeyrishöftin í Fréttablaðið í dag, þar sem hann segir að nýleg herðing haftanna, meint brot Samherja á gjaldeyrislöggjöfinni og misheppnað gjaldeyrisútboð Seðlabankans kalli á endurmat á umgjörð íslensks viðskiptalífs.

Hann segir reynsluna sýna að óframkvæmanlegt sé að viðhalda höftum til lengdar nema með efnahagslegri einangrun og óbætanlegu tjóni á innviðum samfélagsins.

Þess vegna eru höft aðeins nothæf sem skammtímaaðgerð. Þversögnin er samt sú að þar sem þau eru sett á, standa þau yfirleitt í áratugi.

Árni Páll bendir á að höftin séu ósamrýmanleg EES samningnum, sem kveður á um rétt einstaklinga og fyrirtækja til óheftra milliríkjaviðskipta með fjármagn. Annar vandi við höftin er að með þeim varð athæfi, sem áður var fullkomlega löglegt – og siðlegt – orðið glæpsamlegt.

Við erum því annars vegar með alþjóðlegt regluverk sem hefur lagagildi á Íslandi sem veitir rétt til að gera eitthvað og svo önnur innlend lög sem gera sama hlut glæpsamlegan.

Að mati Árna Páls verða höftin fljótt enn meiri viðskiptahindrun en nú er og hætta er á að þau auki enn frekar á efnahagslega einangrun landsins. Þannig sé langlundargeð forsvarsmanna Marels og Össurar gagnvart höftunum á þrotum og þá gætu fyrirtæki eins og Samherji, alþjóðlegt fyrirtæki sem stundar sjávarútveg á heimsvísu, hugsað sér til hreyfings.

Það sem verra er, segir þingmaðurinn, er að engin ný alþjóðleg fyrirtæki munu ná að vaxa frá íslenskum rótum í skjóli haftanna. Enn fremur koma höftin í veg fyrir erlenda fjárfestingu, því erlendir aðilar treysta ekki íslensku rekstrarumhverfi.

Ýmislegt bendir til að það megi að einhverju leyti rekja til þess að innflutningsfyrirtæki séu að einhverju leyti farin að safna gjaldeyriseign erlendis, meðal annars með því að láta veitta afslætti ekki skila sér í innflutningsverði. Útflutningsfyrirtæki geta líka farið í kringum höftin með viðskiptum við dótturfyrirtæki erlendis. Höft skaða þannig almennt viðskiptasiðferði. Á árum áður ollu höftin því að áhersla eigenda fyrirtækja var meiri á að hagnast á höftunum – eða að minnsta kosti að tapa ekki á þeim – en að á rekstrarafkomu fyrirtækjanna.

Í lok greinarinnar beinir Árni Páll spjótum sínum að stjórnmálaflokkunum og gagnrýnir harðlega að þeir hafi ekki komið fram með lausnir á vandanum.

Enn má treysta Íslendingum til að hunsa þau verkefni sem mestu skipta en eyða þess í stað orku sinni í þras um titlingaskít, eins og Kiljan benti á að væri þjóðarlöstur forðum. Það er þvert á móti svo afkáralegt að enginn stjórnmálaflokkur hefur sérstaka skýra sýn um lausn á haftavandanum sem pólitísku úrlausnarefni,

segir Árni Páll og bætir við:

Sumir benda að vísu á að vandann megi leysa í tengslum við upptöku annars gjaldmiðils – meðal annars í mínum flokki – en útfærð og trúverðug stefna í þá veru hefur ekki verið sett fram vegna þeirrar pólitísku lömunarveiki í Evrópumálum, sem leiðir af núverandi stjórnarsamstarfi. Fyrir vikið geta allir sameinast um að slá morgundeginum á frest.

Streyndin er hins vegar sú, segir Árni Páll, að enginn sem nær máli hefur trú á að höftum verði aflétt í fyrirsjáanlegri framtíð, með þeim meðölum sem tiltæk eru. Sú staða kallar á nýjar lausnir og mun Árni Páll gera grein í annarri grein sem birtast mun innan skamms.