Krafan um að allir fái að veiða fisk hefur ekkert með mannréttindi að gera, segir lögmaður

Álit Mannréttindanefndar hafa ekki réttaráhrif eins og dómar Mannréttindadómstóls Evrópu. Þar af leiðandi er ekki hægt að réttlæta breytingar sem ganga gegn ákvæðum stjórnarskrár Íslands, jafnvel þótt tilgangurinn sé að búa til „réttlátara“ samfélag, segir Brynjar Níelsson, hæstaréttarlögmaður og formaður Lögmannafélags Íslands.

Í grein sem Brynjar skrifar á Pressuna finnur hann að því hversu oft vitnað er til Mannréttindanefndar SÞ í því skyni að afla máli sínu stuðnings og renna stoðum undir réttmæti skoðana sinna.

Brynjar segir að nefnd þessi sé ekki dómstóll, heldur nefnd skipuð fólki sem pólitísk stjórnvöld aðildarríkjanna tilnefna.

Álit Mannréttindanefndar SÞ hefur því ekki réttaráhrif eins og dómar Mannréttindadómstóls Evrópu. Við getum því alveg eins leitað til mannréttindaráðs Reykjavíkurborgar til að leiðbeina okkur um mannréttindi. Og þó, því sennilega er nú um stundir hvergi minni skilningur og þekking á mannréttindum en þar á bæ,

segir Brynjar. Hann tekur sem dæmi umræðuna um fiskveiðistjórnunarkerfið og þá kröfu að allir fái að veiða fisk við strendur landsins.

Sú krafa hefur auðvitað ekkert með mannréttindi að gera – ekkert frekar en að allir fái að bora eftir olíu sem það vilja. Það þurfa hins vegar málefnaleg sjónarmið að liggja að baki við ráðstöfun og úthlutun úr takmarkaðri auðlind.

Brynjar segir að vissulega megi deila um réttlæti og sanngirni í þessum málaflokki sem öðrum og hvaða fyrirkomulag eigi að hafa við nýtingu auðlindarinnar almenn. Það sem skipti hins vegar máli sé að við mat á fyrirkomulagi fiskveiða séu hagsmunir samfélagsins hafðir að leiðarljósi, en ekki réttur allra til að veiða.

Allar þessar tilvísanir í pólitískar mannréttindanefndir, segir Brynjar, eru til þess fallnar að rugla almenning í ríminu.

Af því leiðir að mörgum finnst í lagi að svipta menn eignum sínum eða þá að setja þak á eignarréttinn til að búa til „réttlátara“ samfélag, skerða friðhelgi einkalífsins til að koma í veg fyrir að einhverjir óyndismenn geti verið saman á mótorhjólum íklæddir leðurjökkum, skerða atvinnufrelsi fólks sem vill vinna við að hátta sig eða sofa hjá og loka saklausa menn í fangelsi til að tryggja að einhverjir sekir gangi ekki lausir. Og það skrítnasta við allan þennan furðulega pólitíska málatilbúnað er að fjölmargir talsmenn hans telja hann bæði „fagleganˮ og „fræðileganˮ.