Framtakssamasta fólkið fer úr landi eða stjórnmálamenn setja höft á meira en bara gjaldeyri

Hjálmar segir stjórnmálin standa í vegi gjaldeyrishafta.

Áhrif gjaldeyrishafta felast í hægfæra hnignun frekar en skyndilegu áfalli. Vegna þeirra gæti sú staða hæglega komið upp að annað hvort flytur framtakssamasta fólkið af landi brott, eða stjórnmálamenn fá hugmyndir um að setja höft á fleira en bara gjaldeyrinn.

Þetta segir Hjálmar Gíslason, framkvæmdastjóri Data Market, í grein sem hann skrifar í tilefni greinarflokks Árna Páls Árnasonar um gjaldeyrishöft og birtir á heimasíðu sinni.

Hjálmar segir að gjaldeyrishöftin séu mikilvægasta mál íslensks samtíma, mun mikilvægara en flestir gera sér grein fyrir. Þótt meðalfólkið geti enn keypt sér bíla, farið í frí erlendis og keypt alla innflutta vöru, þá mun það hins vegar breytast smám saman, segir Hjálmar.

Það sem er „hrollvekjandi“ að hans mati er að á meðan aðrir þrír hlutar fjórfrelsisins eru óskertir, þá er hætt við því að fleira og fleira ungt fólk átti sig á því að möguleikar þeirra eru takmarkaðri en jafnaldra þeirra í nágrannalöndunum.

Innan hafta eru ekki sömu möguleikar til að nýta sér tækifæri á markaði, ekki sömu möguleikar til nýsköpunar og ekki sömu möguleikar til fjármögnunar eins og utan þeirra. Og þá gerist eitt af tvennu: Framtakssamasta fólkið flytur af landi brott eða stjórnmálamenn fara að fá hugmyndir um að setja höft á fleira en bara gjaldeyrinn.

Vandamálið er, segir Hjálmar, að um hægfara vandamál er að ræða, en ekki skyndilegt áfall. Í þess háttar ástandi er auðveldara að tala um hundinn Lúkas eða „annað dægurþras“.

Málum sem allir hafa skoðun á í 24 tíma en engu skila til framtíðar. Fjölmiðlarnir nærast á slíkum málum, enda ódýrt efni í framleiðslu með mikinn lestur og hægt að endurtaka sama leikinn dag eftir dag. Þeir hafa hins vegar engan hvata til að gera stórum málum skil á hlutlausan hátt með allri þeirri vinnu, rannsóknum og vandvirkni sem til þarf.

Hjálmar segir að vinna þurfi hratt að lausnum á gjaldeyrismálunum og þar þurfi að snúa við öllum steinum. Kalla þurfi til bestu hagfræðinga og peningamálamenn samtímans til að vega og meta kostina í opnu ferli.

Sjálfur telur Hjálmar, líkt og Árni Páll, að viðnámsminnsta leiðin sé upptaka evru með aðild að ESB. Hún gæti hins vegar reynst ófær því hún sé umdeild og ekki án fórna. Skoða þurfi fyrir alvöru hvort upptaka Kanadadollars eða norskrar krónu, með aðkomu þessara ríkja, sé möguleg og um leið stilla upp sviðsmyndum af því hvernig hægt væri að blása lífi í krónuna „enn eina ferðina“.

Það sem stendur í veginum fyrir þessu, segir Hjálmar, er „sandkassaleikur“ stjórnmálanna. Þar er engin lausn í sjónmáli.

Allt þetta væri gerlegt ef ekki væri fyrir það að svona ferli þyrfti að vera þverpólitískt þar sem þingmennirnir – fulltrúar okkar á Alþingi – þyrftu að átta sig á því að þeir eru SAMAN í liði, að þeirra hlutverk er að vinna SAMAN að SAMEIGINLEGUM hagsmunum allra landsmanna og í SÁTT um ferlið þó tekist sé á um leiðirnar. Slíkt er nær ómögulegt að sjá fyrir sér og verður reyndar erfiðara og erfiðara eftir því sem Alþingi sekkur dýpra í forarpytti skotgrafanna.