Grikkir horfa framan í nýjan raunveruleika – „Pólitísk sjálfsvíg“ færast í aukana

Síðastliðinn mánudag hengdi 38 ára jarðfræðingur sig í ljósastaur í Aþenu. Þann sama dag stökk 35 ára prestur fram af svölum í norðurhluta Grikklands og tveimur dögum síðar skaut 23 ára nemi sig í höfuðið.  Fréttir af sjálfsvígum eru orðið nær daglegt brauð í Grikklandi.

Ekki er langt síðan sjálfsvígstíðni í Grikklandi var ein sú lægsta í heiminum. Grikkir eru afar uggandi yfir þróun mála og eru tíð sjálfsmorð eitt helsta umræðuefnið fyrir þingkosningarnar sem haldnar verða 6. maí.

Ekki er langt síðan sjálfsvíg hins 77 ára Dimitris Christoulas varð að heimsfrétt, en hann skaut sig í höfuðið á fjölförnu torgi fyrir framan fjölda fólks. Líkt og svo margir Grikkir glímdi Dimitris við mikil fjárhagsvandræði og sá hann engan annan kost í stöðunni að taka sitt eigið líf.

Nær daglega birta grískir fjölmiðlar fréttir af sjálfsvígum og segja sérfræðingar að ástandið versni dag frá degi. Tala þeir um „pólitísk sjálfsvíg“ að því er Reuters fréttastofan greinir frá. Fjölmiðlar eru einnig gagnrýndir fyrir að kynda undir ástandið.

Fjármálakrísan hefur haft í för með sér aukna sektarkennd, glatað sjálfstraust og niðurlægingu hjá mörgum Grikkjum. Grískur almenningur vill ekki vera byrði á neinum og maður skynjar aukið vonleysi,

segir sálfræðingurinn Nikos Sideris við Reuters.

Sumir þróa með sér sjálfshatur sem á endanum leiðir til sjálfstortímingar. Það er það sem liggur á bak við aukna tíðni sjálfsvíga og sjálfsvígstilrauna. Við erum að horfa upp á algjörlega nýjan flokk: pólitísk sjálfsmorð.

Áður en krísan hófst fyrir alvöru voru sjálfsvíg í Grikklandi afar fátíð, eða um 2,8 á hverja 100 þúsund íbúa. 40 prósent aukning varð árið 2010, en enn liggja ekki fyrir áreiðanlegar tölur fyrir árið 2011. Er skotið á að hlutfallið sé komið upp í 5 á hverja 100 þúsund íbúa.

Þetta eru þó ekki háar tölur samanborið við aðrar þjóðir, til að mynda Finnland þar sem hlutfallið er 34 á hverja 100 þúsund íbúa. Hröð aukning veldur hins vegar Grikkjum áhyggjum, því ástandið hefur ekki verið verra síðan í síðari heimsstyrjöld.

Við erum þjóð í áfalli,

segir Nikiforos Angelopoulos, geðlæknir í Aþenu.

Það leitaði til mín einn sjúklingur með alvarlegt þunglyndi. Hann á húsgagnafyrirtæki sem lenti í fjárhagserfiðleikum og hann þurfti að segja upp 20 af 100 starfsmönnum sínum. Hann hvorki svaf né borðaði vegna þessa. Það var búið að eyðileggja reksturinn hans, sagði hann.

Húsgagnasmiðurinn er nú á réttu róli eftir fjögurra mánaða meðferð og aðstoð þunglyndislyfja.

Sjálfur hefur Angelopoulos þurft að draga saman seglin því 20 prósent viðskiptavina hans hafa ekki lengur efni á að sækja tíma hjá honum. Svo eru enn aðrir sem heimta allt að helmings afslátt.

Ég vísa aldrei fólki í burtu. Ef sjúklingur segist ekki eiga pening, þá vísa ég honum ekki frá heldur segi að hann þurfi ekki að borga mér núna, en hann muni eftir mér síðar.

Fyrst og fremst hefur lág sjálfsvígstíðni verið skýrð með mildu loftslagi og þéttum fjölskylduböndum. En aðrir leita dýpra eftir skýringum, eins og Dimitris Nikolopoulos, 37 ára sölumaður.

Grikir voru hamingjusamir því við lifðum á peningum sem við áttum ekki. Stundum þarf maður að horfast í augu við raunveruleikann. Þetta voru ekki okkar peningar.