Gríski björgunarpakkinn í uppnám eftir helgi? Grikkir kjósa sig mögulega út úr evrunni

Svo gæti farið að björgunarpakkinn sem gríska þingið samþykkti á dögunum verði í uppnámi eftir helgi. Þingkosningar fara fram á sunnudaginn og hugsanlegt er að gömlu valdaflokkarnir fái rækilega á baukinn.

Ekki er langt síðan gríska þingið samþykkti – með herkjum – 130 milljarða evra björgunarpakka frá Evrópusambandinu og Alþjóðagjaldeyrissjóðnum. Á móti hafa Grikkir þurft að grípa til víðtækra niðurskurðaraðgerða.

Samkvæmt skoðanakönnunum munu 8 til 10 flokkar ná mönnum inn á þingið, en aldrei áður hafa svo margir flokkar náð kjöri. Stór hluti Grikkja virðist vera staðráðinn í að refsa rótgrónu  stjórnmálaflokkum og styðja við bakið á nýjum og minni framboðum sem hafa mótmælt björgunarpakkanum af hörku.

Hægri flokkurinn Nýtt lýðræði og sósíalistaflokkurinn PASOK, sem hafa á ráðið lögum og lofum á gríska þinginu undanfarna áratugi, munu samkvæmt nýjustu könnunum halda afar naumum meirihluta. Þetta eru einu flokkarnir sem styðja björgunarpakkann.

Ekki má birta skoðanakannanir síðustu tvær vikurnar fyrir kosningar og því er allt eins líklegt að kosningaúrslitin verði afar óvænt.

Nái þessir tveir flokkar ekki hreinum meirihluta þurfa þeir að reiða sig á stuðning minni flokka sem eru andvígir björgunaraðgerðum.

Kosningakerfið gæti hins vegar bjargað þessum flokkum. Sem stendur ráða Nýtt lýðræði og PASOK yfir 77 prósent þingsæta. Jafnvel þótt fylgið detti niður fyrir 45 prósent, þá gætu þeir hugsanlega myndað starfhæfan meirihluta.

Sá flokkur sem fær flest atkvæði fær úthlutað 50 auka þingsætum til að auðvelda myndun nýs meirihluta, en 151 sæti þarf til að mynda meirihluta. Minni flokkar þurfa að fara yfir 3 prósenta þröskuldinn til að fá þingsæti.

Ef enginn flokkur nær hreinum meirihluta veitir forseti landsins stærsta flokknum umboð til stjórnarmyndunar. Sá flokkur fær 3 daga til að mynda ríkisstjórn. Ef það tekst ekki fær næst stærsti flokkurinn umboðið og svo koll af kolli.

Ef engum flokki tekst að mynda ríkisstjórn verður boðað til kosninga eftir 20 til 25 daga. Slíkt ferli gæti raskað mjög pólitískum stöðugleika í landinu þar sem enn á eftir að skera niður um 11 milljarða evra til að uppfylla skilyrði lánadrottna og tryggja að lánveitingar skili sér í hús.

Jafnvel þótt Nýtt lýðræði og PASOK nái meirihluta blasa við erfiðar stjórnarmyndunarviðræður, því verulegur munur er á stefnuskrá flokkanna, ekki síst um þær leiðir sem fara á í niðurskurðinum.

Fari svo á endanum að grískir kjósendur velji sér þá leið að hafna björgunarpakkanum, þá tekur við önnur og ný óvissa fyrir Grikkland og um leið evrusvæðið í heild sinni. Þá gæti jafnvel farið svo að Grikkir muni, eða hreinlega verði látnir, yfirgefa evrusvæðið séu þeir ekki tilbúnir til að fallast á kröfur lánardrottna.