Föstudagur 25.03.2016 - 09:00 - Ummæli ()

Fréttaskýring: Flóttamenn, fátækt fólk og atvinnulaust fólk = Hættuleg blanda sem getur ýtt undir vöxt öfgaafla

Mynd/EPA

Mynd/EPA

Í sumar má búast við nýrri holskeflu flóttamanna í Evrópu og bætast þeir flóttamenn þá við þann mikla fjölda sem kom til álfunnar á síðasta ári. Þessi mikli flóttamannastraumur hefur mikil áhrif á evrópsk samfélög og snertir flesta fleti samfélaganna. Ekki er ólíklegt að fátækir Evrópubúar og flóttamenn séu hættuleg blanda sem getur ýtt undir stuðning við öfgasinnaða hægriflokka.

Danir hafa ekki farið varhluta af flóttamannastraumnum frekar en aðrar þjóðir á meginlandi Evrópu. Ríkissjóður stendur frammi fyrir miklum kostnaði vegna móttöku flóttamanna auk mikils kostnaðar við landamæraeftirlit, sem er haldið uppi til að reyna að draga úr flóttamannastraumnum. Á sama tíma hefur ríkisstjórnin ákveðið að skera niður bætur til þeirra sem fá framfærslueyri frá ríkinu. Er þá aðallega átt við fólk sem hefur verið atvinnulaust svo lengi að það er dottið út af atvinnuleysisskrá.

Þá er húsnæðisskortur farinn að gera vart við sig víða um Danmörku því það þarf að hýsa flóttamennina og það gerir mörgu efnalitlu fólki erfitt fyrir með að verða sér úti um húsnæði sem það hefur efni á.

Samið um lægri opinberar bætur

Í síðustu viku náðist samkomulag á milli minnihlutastjórnar Venstre og stuðningsflokka hennar um sparnað í útgjöldum er varðar greiðslu bóta til þeirra sem ekki eiga rétt á atvinnuleysisbótum. Þetta vekur skiljanlega litla ánægju hjá þeim sem í hlut eiga en þeir telja sig nú þegar hafa mjög lítið á milli handanna og lifa við sára fátækt. Markmiðið með breytingunum er að auka muninn á upphæð bótanna og launa á almennum vinnumarkaði þannig að það myndist fjárhagslegur ávinningur af því að vinna. Ríkisstjórnin telur að með þessu verði til hvati fyrir fólk til að vinna í stað þess að þiggja bætur. Einnig verður dregið úr húsaleigustyrkjum og fleiri styrkjum til þeirra lægst launuðu og kemur það einnig niður á öldruðum og öryrkjum.

Aðrir benda þó á að það sé ekki sjálfgefið að þetta fólk fái vinnu þrátt fyrir að atvinnuleysi hafi heldur farið minnkandi í Danmörku undanfarin misseri.

Mynd/EPA

Mynd/EPA

En þegar líða fer á árið og flóttamönnum, sem koma til Danmerkur, fer að fjölga má allt eins reikna með að mörgum fari að hitna í hamsi, það er fólki sem finnur mest fyrir lækkuðum bótum frá ríkinu. Þá er hætt við að reiði þess beinist gegn flóttamönnum enda auðvelt að segja að það sé þeim að kenna að verið sé að skera niður bætur til almennings enda kostnaðurinn mikill við að taka á móti mörg þúsund flóttamönnum.

Það að draga úr bótum til þeirra sem eru dottnir út af atvinnuleysisskrá er eitt af kosningaloforðum Venstre í síðustu kosningum var einmitt að lækka þessar bætur þannig að það borgi sig að vinna. Í minnisblaði landssamtökum leigufélaga í Danmörku (BL), kemur fram að þetta muni hafi ákveðinn kostnað í för með sér. Þetta muni hafa í för með sér aukinn þrýsting á ódýrt húsnæði mikið þegar tugþúsundir fjölskyldna verða farnar að finna fyrir lægri bótagreiðslum.

Danskir fjölmiðlar hafa sagt að hugsanlega verði margir að flytja frá Kaupmannahöfn og í dreifðari byggðir Sjálands vegna húsnæðiskostnaðar vegna skerðingarinnar.

Allt er þetta til þess fallið að vekja reiði meðal almennings í garð flóttamanna enda auðvelt að kenna öðrum um allt það sem úrskeiðis fer.

Vekur reiði

Nýlega sagði Ekstra Bladet frá hjónum í Árósum sem eru komin á þann aldur að stutt er í að þau hefji töku ellilífeyris. Eiginmaðurinn hefur verið félagi í húsaleigufélagi þar í borg síðan hann var 16 ára, eða í um hálfa öld, en hann fékk aðildina í afmælisgjöf. Þau höfðu hugsað sér að selja hús sitt og búa í húsnæði leigufélagsins á efri árum. Á síðasta ári voru þau númer 12 á biðlista eftir raðhúsum sem þau hafa hug á að leigja. Þeim brá því mjög í brún nýlega þegar þau skoðuðu stöðuna á biðlistanum og sáu að nú voru þau númer 112 á biðlistanum. Þau fengu þær skýringar að þetta væri vegna flóttamanna sem væru að leita að leiguhúsnæði og hefðu verið teknir fram fyrir þau á listanum.

Þetta vakti töluverða reiði og umræðu á netinu og fannst fólki þetta vera mjög ósanngjarnt. Að eftir 50 ára félagsaðild væri farið svona með fólkið vegna flóttamanna sem væru nýkomnir til landsins.

Dönsk stjórnvöld reikna með um 17.000 flóttamönnum til landsins á þessu ári og hafa nú samið við samtök sveitarfélaga um fjárframlög til að hægt verði að finna húsnæði fyrir allt þetta fólk. Féð á að standa undir kostnaði við að byggja 10.000 nýjar íbúðir fyrir flóttamenn. Bent Madsen, framkvæmdastjóri BL, segir að þetta muni létta á þrýstingnum á leigufélögin en Berlingske segir í umfjöllun um málið að hann bendi jafnframt á að 14.000 fjölskyldur muni eiga erfitt með að greiða núverandi húsaleigu þegar bótaskerðingin verður komin að fullu til framkvæmdar.

Hann segir að BL óttist að bera verði margar fjölskyldur út úr íbúðum þeirra og við taki erfið leit að ódýru húsnæði á sama tíma og flóttamannastraumurinn valdi mikilli eftirspurn eftir ódýru húsnæði, því sé um mikla áskorun að ræða.

Nú hafa samtökin Hermenn Óðins látið á sér kræla í Danmörku og hafa aflað sér margra liðsmanna en samtökin hafa orð á sér fyrir að vera andsnúin innflytjendum og flóttamönnum.

Hætt er við að öfgahægriöfl reyni nú að spila inn á aðstæður þeirra sem verst hafa það í samfélaginu og kenna innflytjendum og flóttamönnum um slæmar aðstæður þeirra. Ekki er því útilokað að fylgi hægri öfgaafla muni aukast eins og er að gerast víða í Evrópu.

Þýska millistéttin er að missa þolinmæðina

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Þýska millistéttin er yfirhöfuð frjálslynd og vel menntuð og hefur ekki verið þekkt fyrir mikla gagnrýni á þann mikla fjölda flóttamanna sem hefur komið til landsins. En svo virðist sem nú sé breyting að verða þar á.

Sífellt fleiri vel menntaðir, frjálslyndir og alþjóðlega sinnaðir Þjóðverjar láta í ljós óróleika yfir hvað framtíðin muni bera í skauti sér með allan þennan fjölda flóttamanna. Þessi hópur virðist að vissu leyti vera munaðarlaus í pólitískum skilningi því hann á ekki samleið með Pegida-hreyfingunni, sem er and-íslömsk, eða Alternative für Deutschland (AfD) sem hefur lýst yfir andstöðu við flóttamenn og straum þeirra til Þýskalands og hefur færst lengra til hægri undanfarið.

Monika Maron, rithöfundur frá fyrrum Austur-Þýskalandi, lýsti sinni eigin kreppu í þessu máli í Frankfurter Allgemeine ZeitungÞ

„Hvað gerum við, sem viljum hvorki styðja Pegida eða AfD, en erum jafnframt sannfærð um að stjórnlaus flóttamannastraumur skekur ekki efnahagslegar stoðir Þýskalands heldur pólitískar og menningarlegar stoðir.“

Erik Doffek skrifaði í lesendabréfi í Süddeutsche Zeitung:

„Hvernig stendur á því að fólk frá Norður-Afríku, sem þarf vegabréfsáritun hingað og er ekki með gild skilríki, getur ferðast frjálst um í landinu okkar? Hvort einhver er Sýrlendingur eða ekki er eitthvað sem túlkur getur auðveldlega skorið úr um. Innflytjendur frá Norður-Afríku koma úr samfélögum þar sem harðar refsingar eru við lögbrotum. Þeir fyrirlíta máttlaust ríki okkar og því móðga þeir lögreglumennina okkar. Það er lögbrot að koma hingað án heimildar. Að lágmarki ætti að hafa þetta fólk í haldi þar til búið er að skera úr um hvaðan það er.“

Þessar vaxandi efasemdir almennings um innflytjendur og flóttamenn má berlega sjá í niðurstöðurm skoðanakannanna en samkvæmt þeim telja 60 prósent Þjóðverja að landið ráði ekki við að taka á móti öllum þessum fjölda, í desember var hlutfallið 46 prósent að sögn Jótlandspóstsins.

Þá má ekki gleyma góðum kosningasigrum AfD fyrir rúmri viku í kosningum til fylkisþinga í þremur fylkjum Þýskalands, besta árangrinum náði flokkurinn í austurhluta landsins þar sem efnahagsástandið er verra en í vesturhlutanum og félagslegar aðstæður lakari.

Leiða má að því líkum að málflutningur AfD, sem beinist að miklu leyti gegn innflytjendum og þá aðallega múslimum, hafi höfðað vel til fólks sem á í fjárhagslegum erfiðleikum og svíður jafnvel framganga yfirvalda sem þau telja gera innflytjendum og flóttamönnum hátt undir höfði en láti heimamenn sitja á hakanum.

Svipuð staða er uppi í Bandaríkjunum

Í Bandaríkjunum er Donald Trump helsta umfjöllunarefni fjölmiðla dag eftir dag enda hefur hann farið mikinn í baráttu sinni fyrir að verða útnefndur forsetaframbjóðandi Repúblikanaflokksins.

Í greiningu Politiken á Trump kemur fram að hann sé hefnd hvíta mannsins, allra þeirra hvítu manna sem voru með góð störf á níunda áratug síðustu aldar en eru nú staddir í heimi þar sem enga vinnu er að fá. Enginn hafi lengur þörf fyrir þá.

Þessi hópur styður Trump því hann höfðar beint til þeirra með málflutningi sínum sem byggist oft á hatursræðu og reiði. Þessum þjóðfélagshópi finnst hann hafa verið skilinn útundan og að stjórnvöld hafi fátt annað gert en að létta skattbyrði þeirra ríku og troða á hinum almenna launamanni. Því er mikil reiði og gremja meðal þessa hóps en samt sem áður gagnrýnir hann ekki fjármálakerfið sjálft sem margir telja einmitt ýta undir ójöfnuð og slæma stöðu þessa hóps heldur leitar einmitt til hægri til Trump.

Í greiningu Politiken kemur fram að mótmælahreyfingar í öllum vestrænum ríkjum hafi fengið neðri hluta millistéttarinnar til að flýja gömlu flokkana og ganga til liðs við sig og á þetta jafnt við um hægri og vinstri flokkan. Ástæðan er sögð vera sú að milljónir launþega á Vesturlöndum hafi upplifað að laun þeirra og starfskjör hafa verið skert og að enn blasi mikil óvissa við þeim.

Framtíðin

Hægri öflin virðast vera að sækja í sig veðrið víða í hinum vestræna heimi og ekki er að sjá að sú sókn sé að fjara út, þvert á móti. Niðurstöður nýlegar fylkiskosninga í Þýskalandi eru gott dæmi um það. Spilað er inn á ótta fólks og því sagt að allt það sem aflaga fer sé flóttamönnum og innflytjendum að kenna. Trump hefur til dæmis haft uppi stór orð um Mexíkana og sagt þá vera kynferðisbrotamenn og glæpamenn upp til hópa.

Pegida kennir innflytjendum og flóttamönnum um allt sem aflaga fer og svo framvegi. Stjórnvöld í mörgum Evrópuríkjum hafa átt fullt í fangi með að glíma við flóttamannavandann og hafa kannski ekki gefið sínu heimafólki nægan gaum og því finnst því sem það sé skilið útundan og fari illa út úr þessu öllu saman. Því kraumar reiði undir niðri og hún finnur sér farveg í stuðningi við öfgahægriflokka og útlendingahatri.

Í Austur-Evrópu er mikil andstaða við flóttamenn og má þar nefna Rússland og Ungverjaland sérstaklega til sögunnar. Það er því hætt við að framundan séu erfiðir tímar í hinum vestræna heimi og erfitt er að spá fyrir um hvernig þetta endar en stjórnvöld mega ekki gleyma að hugsa um „sitt eigið fólk“, um leið og tekist er á við flóttamannavandann, til að koma í veg fyrir uppgang öfgaafla.

 

 

 

 

«
»

Ummæli ()


Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Óþarfi hjá forsetanum að veita Birgittu stjórnarmyndunarumboðið fyrir helgina

Það var óþarfi hjá Guðna Th. Jóhannessyni forseta Íslands að veita Birgittu Jónsdóttur stjórnarmyndunarumboð fyrir helgina. Allir séu að tala saman og pörunartími standi yfir fram að næstu ríkisstjórn. Þetta segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir þingmaður Viðreisnar. Hún var gestur í þættinum Vikunni hjá Gísla Marteini Baldurssyni í Ríkissjónvarpinu í gærkvöldi og ræddi þar stöðuna í […]

Birgitta er komin með stjórnarmyndunarumboðið

Birgitta Jónsdóttir þingflokksformaður Pírata er komin með stjórnarmyndunarumboðið. Þetta kom fram í máli Guðna Th. Jóhannessonar forseta Íslands í kjölfar fundar hans með Birgittu á Bessastöðum. Birgitta er þriðji flokksleiðtoginn til að fá stjórnarmyndunarumboð frá forseta Íslands, en hvorki Bjarna Benediktssyni formanni Sjálfstæðisflokksins né Katrínu Jakobsdóttur formanni Vinstri grænna tókst að mynda ríkisstjórn. Píratar eru […]

Ef hið sama tíðkaðist í Bandaríkjunum og á Íslandi sæti verðandi Bandaríkjaforseti nú á bak við lás og slá

Í dag verður mál Péturs Gunnlaugssonar útvarpsmanns á Útvarpi Sögu, Jóns Vals Jenssonar guðfræðings og fleiri einstaklinga tekið fyrir við Héraðsdóm Reykjavíkur. Er þeim gefið að sök að hafa viðhaft hatursfulla orðræðu í tengslum við hinseginfræðslu í grunnskólum Hafnarfjarðar vorið 2015. Ummælin sem voru látin falla á Útvarpi Sögu á sínum tíma vöktu mikla athygli […]

Efi meðal Vinstri grænna um fimm flokka stjórn – Katrín: Ástæða til að skoða þjóðstjórn

Lítill áhugi er meðal þingmanna Vinstri grænna um myndun fimm flokka stjórnar með Pírötum, Viðreisn, Bjartri framtíð og Samfylkingunni. Segir Katrín Jakobsdóttir formaður VG að slík stjórn strandi fyrst og fremst á Viðreisn sem hafi ekki viljað gefa eftir í viðræðum flokkanna sem var slitið fyrir rúmri viku. Frá þessu er greint í DV og […]

„Það er tímaspursmál hvenær Danmörk yfirgefur Evrópusambandið“

Forystumenn Danska Þjóðarflokksins hittu Nigel Farage, fyrrverandi formann Breska Sjálfstæðisflokksins, UKIP, í Kaupmannahöfn á miðvikudaginn. Þar voru skýr tákn á lofti um að flokkurinn væri að íhuga að styðja við þjóðaratkvæðagreiðslu um veru Danmerkur í Evrópusambandinu. Þessi tíðindi endurspegla strauma í átt að aukinni þjóðernishyggju á Norðurlöndunum, en líkt og Eyjan greindi frá nýverið er […]

Yfirlýsing Matvælastofnunar vegna Brúneggja: ,,Varð okkur á?“

Matvælastofnun segir ljóst að margt þurfi að bæta vegna Brúneggjamálsins svokallaða, hafa margir gagnrýnt stofnunina fyrir aðgerðir og aðgerðaleysi í tengslum við málið.  Hér fyrir neðan má lesa yfirlýsingu MAST í heild sinni: Mikil umræða hefur orðið um málefni eggjaframleiðandans Brúnegg eftir að Kastljós RÚV fjallaði um málið í byrjun vikunnar. Meðal annars er fullyrt […]

Katrín og Bjarni fara ekki í viðræður

Vinstri grænir og Sjálfstæðisflokkurinn munu ekki hefja formlegar stjórnarmyndunarumræður, þetta sagði Katrín Jakobsdóttir formaður VG við RÚV. Segir hún viðræðurnar ekki hafa strandað á tilteknu málefni, það hafi einfaldlega verið of langt á milli flokkanna. Katrín vildi ekki gefa upp hvort hún ætli aftur í viðræður með Viðreisn, Pírötum, Bjartri framtíð og Samfylkinguna, sem hafa […]

Fimm flokka stjórn aftur á teikniborðinu?

Formenn Viðreisnar, Bjartrar framtíðar og Samfylkingar ásamt Pírötum eiga í óformlegum viðræðum um myndun ríkisstjórnar, samkvæmt heimildum RÚV er beðið eftir að Katrín Jakobsdóttir formaður Vinstri grænna klári viðræður VG við Sjálfstæðisflokkinn til að freista þess að mynda fimm flokka ríkisstjórn. Enn hefur ekkert verið gefið upp um stöðu viðræðna Vinstri grænna og Sjálfstæðisflokksins eða […]

Langt á milli Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks – ,,Líst ekkert á hugmyndir um fjórflokkastjórn‘‘

Alþingi kemur aftur saman þann 6. desember, hvort sem ný ríkisstjórn hafi verið mynduð eður ei. Að sögn Katrínar Jakobsdóttur formanns Vinstri grænna eru viðræður hennar og Bjarna Benediktssonar, formanns Sjálfstæðisflokksins enn á byrjunarstigi. Flokkur hennar er reiðubúinn til viðræðna við alla flokka. Samkvæmt Fréttablaðinu í morgun er helsta vandamálið í viðræðunum að öðrum flokkum […]

„Við vitum árangurinn af IceSave og ég þakka það Morgunblaðinu“

Menn voru með alveg skýra sýn, eigendur blaðsins voru með þrjá sem þeir vildu fá öðruvísi tök á í þjóðfélaginu. Það var IceSave fyrst og fremst, ESB og svo sjávarútvegsmál. Við vitum árangurinn af IceSave og ég þakka það Morgunblaðinu mjög. Við vitum hvar ESB er statt, sjávarútvegsmálin eru enn í óvissu og uppnámi og […]

Forseti fellst á tillögu forsætisráðherra: Tímabært að Alþingi komi saman og afgreiði fjárlög

Forseti Íslands hefur fallist á tillögu forsætisráðherra um að þing verði kallað saman þriðjudaginn 6. desember nk. kl. 13.30. Ríkisstjórnin fjallaði um fyrirhugaða þingsetningu á fundi sínum í morgun og þar var jafnframt fjallað um framlagningu fjárlagafrumvarps fyrir árið 2017 og tengdra þingmála sem lögð verða fram í upphafi þings. „Nú er rúmur mánuður liðinn […]

„Samfylkingin svífur því um í tómarúmi“

Fylgishrun Samfylkingarinnar í síðustu kosningum hefur verið tíðrætt undanfarið og virðist sem ekkert lát verði á því í bráð. Fór flokkurinn niður í 5,7% í síðustu kosningum, en flokkurinn var áður með stuðning um þriðjungs þjóðarinnar, 31% árið Alþingiskosningunum 2003, 28,9% árið 2009 og var kominn niður í 12,9% árið 2013. Hafa margir velt fyrir […]

Steinþór hættir hjá Landsbankanum

Steinþór Pálsson lætur af stöfum sem bankastjóri Landsbankans, en hann hefur verið bankastjóri frá 1. júní 2010. Í tilkynningu frá Landsbankanum segir að bankaráð Landsbankans og Steinþór hafi komist að samkomulagi um að hann láti af störfum hjá bankanum. Hreiðar Bjarnason framkvæmdastjóri Fjármála og staðgengill bankastjóra tekur við tímabundið, staða bankastjóra verður auglýst svo fljótt […]

Skora á stjórnvöld að gefa út opinn innflutningskvóta á egg

Félag atvinnurekenda skorar á stjórnvöld að gefa þegar í stað út opinn, tollfrjálsan innflutningskvóta á ferskum eggjum til að bregðast við fyrirséðum eggjaskorti fyrir jólin. Stefán Ragnar Guðjóns­son fram­kvæmda­stjóri inn­kaupa­sviðs Sam­kaupa sagði í samtali við Morgunblaðið í gær að þar sem Brúnegg væri með um 20% hlutdeild á eggjamarkaðnum hér á landi gæti komið upp […]

Eyjan Miðlar ehf. - Kringlunni 4-12, Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is