Föstudagur 25.03.2016 - 09:00 - Ummæli ()

Fréttaskýring: Flóttamenn, fátækt fólk og atvinnulaust fólk = Hættuleg blanda sem getur ýtt undir vöxt öfgaafla

Mynd/EPA

Mynd/EPA

Í sumar má búast við nýrri holskeflu flóttamanna í Evrópu og bætast þeir flóttamenn þá við þann mikla fjölda sem kom til álfunnar á síðasta ári. Þessi mikli flóttamannastraumur hefur mikil áhrif á evrópsk samfélög og snertir flesta fleti samfélaganna. Ekki er ólíklegt að fátækir Evrópubúar og flóttamenn séu hættuleg blanda sem getur ýtt undir stuðning við öfgasinnaða hægriflokka.

Danir hafa ekki farið varhluta af flóttamannastraumnum frekar en aðrar þjóðir á meginlandi Evrópu. Ríkissjóður stendur frammi fyrir miklum kostnaði vegna móttöku flóttamanna auk mikils kostnaðar við landamæraeftirlit, sem er haldið uppi til að reyna að draga úr flóttamannastraumnum. Á sama tíma hefur ríkisstjórnin ákveðið að skera niður bætur til þeirra sem fá framfærslueyri frá ríkinu. Er þá aðallega átt við fólk sem hefur verið atvinnulaust svo lengi að það er dottið út af atvinnuleysisskrá.

Þá er húsnæðisskortur farinn að gera vart við sig víða um Danmörku því það þarf að hýsa flóttamennina og það gerir mörgu efnalitlu fólki erfitt fyrir með að verða sér úti um húsnæði sem það hefur efni á.

Samið um lægri opinberar bætur

Í síðustu viku náðist samkomulag á milli minnihlutastjórnar Venstre og stuðningsflokka hennar um sparnað í útgjöldum er varðar greiðslu bóta til þeirra sem ekki eiga rétt á atvinnuleysisbótum. Þetta vekur skiljanlega litla ánægju hjá þeim sem í hlut eiga en þeir telja sig nú þegar hafa mjög lítið á milli handanna og lifa við sára fátækt. Markmiðið með breytingunum er að auka muninn á upphæð bótanna og launa á almennum vinnumarkaði þannig að það myndist fjárhagslegur ávinningur af því að vinna. Ríkisstjórnin telur að með þessu verði til hvati fyrir fólk til að vinna í stað þess að þiggja bætur. Einnig verður dregið úr húsaleigustyrkjum og fleiri styrkjum til þeirra lægst launuðu og kemur það einnig niður á öldruðum og öryrkjum.

Aðrir benda þó á að það sé ekki sjálfgefið að þetta fólk fái vinnu þrátt fyrir að atvinnuleysi hafi heldur farið minnkandi í Danmörku undanfarin misseri.

Mynd/EPA

Mynd/EPA

En þegar líða fer á árið og flóttamönnum, sem koma til Danmerkur, fer að fjölga má allt eins reikna með að mörgum fari að hitna í hamsi, það er fólki sem finnur mest fyrir lækkuðum bótum frá ríkinu. Þá er hætt við að reiði þess beinist gegn flóttamönnum enda auðvelt að segja að það sé þeim að kenna að verið sé að skera niður bætur til almennings enda kostnaðurinn mikill við að taka á móti mörg þúsund flóttamönnum.

Það að draga úr bótum til þeirra sem eru dottnir út af atvinnuleysisskrá er eitt af kosningaloforðum Venstre í síðustu kosningum var einmitt að lækka þessar bætur þannig að það borgi sig að vinna. Í minnisblaði landssamtökum leigufélaga í Danmörku (BL), kemur fram að þetta muni hafi ákveðinn kostnað í för með sér. Þetta muni hafa í för með sér aukinn þrýsting á ódýrt húsnæði mikið þegar tugþúsundir fjölskyldna verða farnar að finna fyrir lægri bótagreiðslum.

Danskir fjölmiðlar hafa sagt að hugsanlega verði margir að flytja frá Kaupmannahöfn og í dreifðari byggðir Sjálands vegna húsnæðiskostnaðar vegna skerðingarinnar.

Allt er þetta til þess fallið að vekja reiði meðal almennings í garð flóttamanna enda auðvelt að kenna öðrum um allt það sem úrskeiðis fer.

Vekur reiði

Nýlega sagði Ekstra Bladet frá hjónum í Árósum sem eru komin á þann aldur að stutt er í að þau hefji töku ellilífeyris. Eiginmaðurinn hefur verið félagi í húsaleigufélagi þar í borg síðan hann var 16 ára, eða í um hálfa öld, en hann fékk aðildina í afmælisgjöf. Þau höfðu hugsað sér að selja hús sitt og búa í húsnæði leigufélagsins á efri árum. Á síðasta ári voru þau númer 12 á biðlista eftir raðhúsum sem þau hafa hug á að leigja. Þeim brá því mjög í brún nýlega þegar þau skoðuðu stöðuna á biðlistanum og sáu að nú voru þau númer 112 á biðlistanum. Þau fengu þær skýringar að þetta væri vegna flóttamanna sem væru að leita að leiguhúsnæði og hefðu verið teknir fram fyrir þau á listanum.

Þetta vakti töluverða reiði og umræðu á netinu og fannst fólki þetta vera mjög ósanngjarnt. Að eftir 50 ára félagsaðild væri farið svona með fólkið vegna flóttamanna sem væru nýkomnir til landsins.

Dönsk stjórnvöld reikna með um 17.000 flóttamönnum til landsins á þessu ári og hafa nú samið við samtök sveitarfélaga um fjárframlög til að hægt verði að finna húsnæði fyrir allt þetta fólk. Féð á að standa undir kostnaði við að byggja 10.000 nýjar íbúðir fyrir flóttamenn. Bent Madsen, framkvæmdastjóri BL, segir að þetta muni létta á þrýstingnum á leigufélögin en Berlingske segir í umfjöllun um málið að hann bendi jafnframt á að 14.000 fjölskyldur muni eiga erfitt með að greiða núverandi húsaleigu þegar bótaskerðingin verður komin að fullu til framkvæmdar.

Hann segir að BL óttist að bera verði margar fjölskyldur út úr íbúðum þeirra og við taki erfið leit að ódýru húsnæði á sama tíma og flóttamannastraumurinn valdi mikilli eftirspurn eftir ódýru húsnæði, því sé um mikla áskorun að ræða.

Nú hafa samtökin Hermenn Óðins látið á sér kræla í Danmörku og hafa aflað sér margra liðsmanna en samtökin hafa orð á sér fyrir að vera andsnúin innflytjendum og flóttamönnum.

Hætt er við að öfgahægriöfl reyni nú að spila inn á aðstæður þeirra sem verst hafa það í samfélaginu og kenna innflytjendum og flóttamönnum um slæmar aðstæður þeirra. Ekki er því útilokað að fylgi hægri öfgaafla muni aukast eins og er að gerast víða í Evrópu.

Þýska millistéttin er að missa þolinmæðina

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Þýska millistéttin er yfirhöfuð frjálslynd og vel menntuð og hefur ekki verið þekkt fyrir mikla gagnrýni á þann mikla fjölda flóttamanna sem hefur komið til landsins. En svo virðist sem nú sé breyting að verða þar á.

Sífellt fleiri vel menntaðir, frjálslyndir og alþjóðlega sinnaðir Þjóðverjar láta í ljós óróleika yfir hvað framtíðin muni bera í skauti sér með allan þennan fjölda flóttamanna. Þessi hópur virðist að vissu leyti vera munaðarlaus í pólitískum skilningi því hann á ekki samleið með Pegida-hreyfingunni, sem er and-íslömsk, eða Alternative für Deutschland (AfD) sem hefur lýst yfir andstöðu við flóttamenn og straum þeirra til Þýskalands og hefur færst lengra til hægri undanfarið.

Monika Maron, rithöfundur frá fyrrum Austur-Þýskalandi, lýsti sinni eigin kreppu í þessu máli í Frankfurter Allgemeine ZeitungÞ

„Hvað gerum við, sem viljum hvorki styðja Pegida eða AfD, en erum jafnframt sannfærð um að stjórnlaus flóttamannastraumur skekur ekki efnahagslegar stoðir Þýskalands heldur pólitískar og menningarlegar stoðir.“

Erik Doffek skrifaði í lesendabréfi í Süddeutsche Zeitung:

„Hvernig stendur á því að fólk frá Norður-Afríku, sem þarf vegabréfsáritun hingað og er ekki með gild skilríki, getur ferðast frjálst um í landinu okkar? Hvort einhver er Sýrlendingur eða ekki er eitthvað sem túlkur getur auðveldlega skorið úr um. Innflytjendur frá Norður-Afríku koma úr samfélögum þar sem harðar refsingar eru við lögbrotum. Þeir fyrirlíta máttlaust ríki okkar og því móðga þeir lögreglumennina okkar. Það er lögbrot að koma hingað án heimildar. Að lágmarki ætti að hafa þetta fólk í haldi þar til búið er að skera úr um hvaðan það er.“

Þessar vaxandi efasemdir almennings um innflytjendur og flóttamenn má berlega sjá í niðurstöðurm skoðanakannanna en samkvæmt þeim telja 60 prósent Þjóðverja að landið ráði ekki við að taka á móti öllum þessum fjölda, í desember var hlutfallið 46 prósent að sögn Jótlandspóstsins.

Þá má ekki gleyma góðum kosningasigrum AfD fyrir rúmri viku í kosningum til fylkisþinga í þremur fylkjum Þýskalands, besta árangrinum náði flokkurinn í austurhluta landsins þar sem efnahagsástandið er verra en í vesturhlutanum og félagslegar aðstæður lakari.

Leiða má að því líkum að málflutningur AfD, sem beinist að miklu leyti gegn innflytjendum og þá aðallega múslimum, hafi höfðað vel til fólks sem á í fjárhagslegum erfiðleikum og svíður jafnvel framganga yfirvalda sem þau telja gera innflytjendum og flóttamönnum hátt undir höfði en láti heimamenn sitja á hakanum.

Svipuð staða er uppi í Bandaríkjunum

Í Bandaríkjunum er Donald Trump helsta umfjöllunarefni fjölmiðla dag eftir dag enda hefur hann farið mikinn í baráttu sinni fyrir að verða útnefndur forsetaframbjóðandi Repúblikanaflokksins.

Í greiningu Politiken á Trump kemur fram að hann sé hefnd hvíta mannsins, allra þeirra hvítu manna sem voru með góð störf á níunda áratug síðustu aldar en eru nú staddir í heimi þar sem enga vinnu er að fá. Enginn hafi lengur þörf fyrir þá.

Þessi hópur styður Trump því hann höfðar beint til þeirra með málflutningi sínum sem byggist oft á hatursræðu og reiði. Þessum þjóðfélagshópi finnst hann hafa verið skilinn útundan og að stjórnvöld hafi fátt annað gert en að létta skattbyrði þeirra ríku og troða á hinum almenna launamanni. Því er mikil reiði og gremja meðal þessa hóps en samt sem áður gagnrýnir hann ekki fjármálakerfið sjálft sem margir telja einmitt ýta undir ójöfnuð og slæma stöðu þessa hóps heldur leitar einmitt til hægri til Trump.

Í greiningu Politiken kemur fram að mótmælahreyfingar í öllum vestrænum ríkjum hafi fengið neðri hluta millistéttarinnar til að flýja gömlu flokkana og ganga til liðs við sig og á þetta jafnt við um hægri og vinstri flokkan. Ástæðan er sögð vera sú að milljónir launþega á Vesturlöndum hafi upplifað að laun þeirra og starfskjör hafa verið skert og að enn blasi mikil óvissa við þeim.

Framtíðin

Hægri öflin virðast vera að sækja í sig veðrið víða í hinum vestræna heimi og ekki er að sjá að sú sókn sé að fjara út, þvert á móti. Niðurstöður nýlegar fylkiskosninga í Þýskalandi eru gott dæmi um það. Spilað er inn á ótta fólks og því sagt að allt það sem aflaga fer sé flóttamönnum og innflytjendum að kenna. Trump hefur til dæmis haft uppi stór orð um Mexíkana og sagt þá vera kynferðisbrotamenn og glæpamenn upp til hópa.

Pegida kennir innflytjendum og flóttamönnum um allt sem aflaga fer og svo framvegi. Stjórnvöld í mörgum Evrópuríkjum hafa átt fullt í fangi með að glíma við flóttamannavandann og hafa kannski ekki gefið sínu heimafólki nægan gaum og því finnst því sem það sé skilið útundan og fari illa út úr þessu öllu saman. Því kraumar reiði undir niðri og hún finnur sér farveg í stuðningi við öfgahægriflokka og útlendingahatri.

Í Austur-Evrópu er mikil andstaða við flóttamenn og má þar nefna Rússland og Ungverjaland sérstaklega til sögunnar. Það er því hætt við að framundan séu erfiðir tímar í hinum vestræna heimi og erfitt er að spá fyrir um hvernig þetta endar en stjórnvöld mega ekki gleyma að hugsa um „sitt eigið fólk“, um leið og tekist er á við flóttamannavandann, til að koma í veg fyrir uppgang öfgaafla.

 

 

 

 

«
»

Ummæli ()


Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Sigmundur Davíð sigurviss og Sigurður Ingi talar undir rós: „Aukin tortryggni leiðir til aukins óróa“

„Mikilvægt er að huga að því hvernig ásýnd Framsóknarflokksins, flokksins okkar, verður í komandi kosningum og við myndun nýrrar ríkisstjórnar. Traust milli almennings og kjörinna fulltrúa er grunnforsenda farsællar stjórnunar. Þegar traustið hverfur eða laskast, eykst tortryggnin, aukin tortryggni leiðir til aukins óróa.“ Þetta segir í skilaboðum Sigurðar Inga Jóhannssonar forsætisráðherra til Framsóknarmanna og dylst […]

Oddný: „Ekki ónýtt vörumerki, ég blæs á svona fullyrðingar“

Samfylkingin ríður ekki feitum hesti í skoðanakönnunum um þessar mundir. Flokkurinn fékk 26,6% í kosningunum 1999, 31% árið 2003, 26,8% árið 2007 og 29,8% árið 2009. Flokkurinn fékk 12,9% fylgi upp úr kjörkössunum árið 2013 og eftir meira en 3 ár í stjórnarandstöðu mælist flokkurinn með fylgi undir tíu prósentustigum. Fylgi Samfylkingarinnar fór vaxandi í […]

Erkifjendur hafa náð samkomulagi um að takmarka olíuframleiðslu: Olíuverð hækkar á mörkuðum

Í fyrsta sinn í átta ár hafa Opec-ríkin náð samkomulagi um að takmarka olíuframleiðslu. Samkomulagið kom mjög á óvart og strax og fréttir bárust af því hækkaði olíuverð um sex prósent. Samkvæmt samningnum þá munu Opec-ríkin minnka daglega framleiðslu úr 33,24 milljónum tunna í 32,5 milljónir tunna. Ekki er enn búið að semja um hvernig […]

Framsóknarmenn vilja flestir sjá Sigmund Davíð áfram sem formann

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson hefur mestan stuðning til að vera formaður flokksins hjá þeim sem hyggjast kjósa flokkinn í komandi alþingiskosningum. Þetta kemur fram í nýrri skoðanakönnun sem Viðskiptablaðið greinir frá í dag. Flokksþing Framsóknarflokksins fer fram í Háskólabíói um helgina. Allt er við suðumark innan flokksins og tala margir um mesta klofning innan hans í […]

„Haugalygi að setja merkimiðann „haugalygi“ á ummæli Bjarna“

Leiðarahöfundur Morgunblaðsins í dag vandar Staðreyndavakt Kjarnans ekki kveðjurnar í leiðara blaðsins í dag. Er þá sérstaklega vísað til svars við eftirfarandi spurningu: „Stenst það sem Bjarni Benediktsson sagði í fyrstu kappræðum forsvarsmanna á RÚV fimmtudagskvöldið 22. sept., að Sjálfstæðisflokkurinn hafi aldrei í aðdraganda kosninganna 2013 lofað þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB?“ Staðreyndavaktin sagði […]

Gunnar Smári svarar Andríki: Hlustum betur á fúlu karlana

Hópur svonefndra álitsgjafa og pistlahöfunda hefur í áratugi reynt að telja Íslendingum trú um að lýðveldið Ísland sé aumt framtak, nánast allt sem gert er hér á landi beri vott um heimsku landsmanna, stjórnarskráin sé ónýt, níðst sé á náttúrunni, auðlindum sé rænt, ójöfnuður sé agalegur, kynjamisrétti ógurlegt, stjórnmálastéttin sé gjörspillt og þeir sem kjósi […]

Meirihluti Íslendinga vill ekki að trúfélög fái ókeypis lóðir

Meirihluti Íslendinga, eða tæp 76%, reyndust andvíg því að trúfélög fái úthlutað ókeypis lóðum til að byggja trúarbyggingar. Þar af sögðust 48,3% vera mjög andvíg. Þetta kemur fram í nýrri könnun MMR. Könnunin var framkvæmd dagana 20. til 26. september 2016 og var heildarfjöldi svarenda 985 einstaklingar, 18 ára og eldri. Fólk á aldrinum 18-29 […]

Erfitt að mæla stjórnmálapúlsinn á Íslandi: „Aldrei séð skrítnari kýrhaus fyrir kosningar“

Töluverður munur er á fylgi flokka þegar borin er saman könnun MMR sem birtist í gær við könnun Fréttablaðsins í dag. Í könnun MMR, sem gerð var dagana 12. til 19. september mældist Sjálfstæðisflokkurinn með 20,6% fylgi en í könnun Fréttablaðsins sem gerð var á mánudaginn mældist flokkurinn með 34,6% fylgi, sem líkt og Hringbraut […]

Sjálfstæðisflokkurinn nær vopnum sínum – Samfylkingin á barmi þess að þurrkast út af þingi

Sjálfstæðisflokkurinn mælist með 34,6% fylgi í nýrri skoðanakönnun 365 miðla sem birt er í Fréttablaðinu í dag. Könnunin var gerð á mánudaginn fyrir Eldhúsdagsumræðurnar og sýna að Sjálfstæðisflokkurinn hefur bætt við sig rúmlega 7% fylgi frá síðustu könnun 365 sem var gerð 6. og 7. september. Fylgið sést hrynja af Pírötum sem mælast nú með […]

Viðreisn enn spurningamerki: „Samfylkingin er allt að því ónýtt pólitískt vörumerki“

Þorbjörn Þórðarsson fréttamaður hjá 365 miðlum segir að styrkur Viðreisnar felist í stöðu flokksins á miðju íslenskra stjórnmála. Í leiðara Fréttablaðsins í dag segir Þorbjörn að margt sé enn óljóst er varðar Viðreisn þar sem ekki sé vitað hversu vel frambjóðendurnir standi sig í kappræðum þrátt fyrir fagrar ferilskrár: Þá vitum við ekki hversu mikil […]

Skiptir engu máli hvor verður formaður: „Framsóknarflokkurinn er sundurtættur“

Framsóknarflokkurinn er sundurtættur vegna innanflokksátaka og sættir munu ekki nást milli fylkinga á flokksþingi um helgina. Skiptir þá engu hvor verður kjörinn formaður flokksins, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson eða Sigurður Ingi Jóhannsson. Flokkurinn og flokksmenn munu þurfa að líða í einhvern tíma. Þetta skrifar Kolbrún Bergþórsdóttir ritstjóri DV í leiðara blaðsins í dag. Fer hún þar […]

Hagstofan hafnar spurningum Vilhjálms: Húsnæðistölurnar hafa alltaf verið með í reikningnum

Vilhjálmur Birgisson formaður Verkalýðsfélags Akraness spyr í nýjum pistli á Pressunni hvort það sé í raun svo að það liggi ekki fyrir lagaleg heimild fyrir því að hafa húsnæðisliðinn inni í neysluvísitölunni sem hagstofan mælir og gefur út. Á vef Hagstofunnar kemur fram að vísitala neysluverðs sé reiknuð út frá lögum nr. 12/1995 en þar […]

Píratar stærstir – Stuðningur við ríkisstjórnina minnkar

Píratar eru komnir yfir Sjálfstæðisflokkinn í nýrri könnun MMR með 21,6% fylgi. Sjálfstæðisflokkurinn mælist með 20,6% fylgi, en vert er að geta þess að vikmörkin eru 3,1%. Fylgi Viðreisnar fer vaxandi og mælist nú 12,3%, sem er 3,5 prósentustigum hærra en í síðustu könnun MMR. Framsókn er komið upp fyrir Vinstri græna og mældist með […]

Rósa Björk leiðir VG í Suðvesturkjördæmi

Rósa Björk Brynjólfsdóttir úr Reykjavík er nýr oddviti Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs í Suðvesturkjördæmi og kemur hún þar í staðinn fyrir Ögmund Jónasson sem hættir á þingi eftir 21 ár. Ólafur Þór Gunnarsson er í öðru sæti, Una Hildardóttir í þriðja sæti og Sigursteinn Másson í því fjórða. Ögmundur Jónasson skipar heiðurssæti listans en athygli vekur […]

Eyjan Miðlar ehf. - Kringlunni 4-12, Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is