Föstudagur 25.03.2016 - 09:00 - Ummæli ()

Fréttaskýring: Flóttamenn, fátækt fólk og atvinnulaust fólk = Hættuleg blanda sem getur ýtt undir vöxt öfgaafla

Mynd/EPA

Mynd/EPA

Í sumar má búast við nýrri holskeflu flóttamanna í Evrópu og bætast þeir flóttamenn þá við þann mikla fjölda sem kom til álfunnar á síðasta ári. Þessi mikli flóttamannastraumur hefur mikil áhrif á evrópsk samfélög og snertir flesta fleti samfélaganna. Ekki er ólíklegt að fátækir Evrópubúar og flóttamenn séu hættuleg blanda sem getur ýtt undir stuðning við öfgasinnaða hægriflokka.

Danir hafa ekki farið varhluta af flóttamannastraumnum frekar en aðrar þjóðir á meginlandi Evrópu. Ríkissjóður stendur frammi fyrir miklum kostnaði vegna móttöku flóttamanna auk mikils kostnaðar við landamæraeftirlit, sem er haldið uppi til að reyna að draga úr flóttamannastraumnum. Á sama tíma hefur ríkisstjórnin ákveðið að skera niður bætur til þeirra sem fá framfærslueyri frá ríkinu. Er þá aðallega átt við fólk sem hefur verið atvinnulaust svo lengi að það er dottið út af atvinnuleysisskrá.

Þá er húsnæðisskortur farinn að gera vart við sig víða um Danmörku því það þarf að hýsa flóttamennina og það gerir mörgu efnalitlu fólki erfitt fyrir með að verða sér úti um húsnæði sem það hefur efni á.

Samið um lægri opinberar bætur

Í síðustu viku náðist samkomulag á milli minnihlutastjórnar Venstre og stuðningsflokka hennar um sparnað í útgjöldum er varðar greiðslu bóta til þeirra sem ekki eiga rétt á atvinnuleysisbótum. Þetta vekur skiljanlega litla ánægju hjá þeim sem í hlut eiga en þeir telja sig nú þegar hafa mjög lítið á milli handanna og lifa við sára fátækt. Markmiðið með breytingunum er að auka muninn á upphæð bótanna og launa á almennum vinnumarkaði þannig að það myndist fjárhagslegur ávinningur af því að vinna. Ríkisstjórnin telur að með þessu verði til hvati fyrir fólk til að vinna í stað þess að þiggja bætur. Einnig verður dregið úr húsaleigustyrkjum og fleiri styrkjum til þeirra lægst launuðu og kemur það einnig niður á öldruðum og öryrkjum.

Aðrir benda þó á að það sé ekki sjálfgefið að þetta fólk fái vinnu þrátt fyrir að atvinnuleysi hafi heldur farið minnkandi í Danmörku undanfarin misseri.

Mynd/EPA

Mynd/EPA

En þegar líða fer á árið og flóttamönnum, sem koma til Danmerkur, fer að fjölga má allt eins reikna með að mörgum fari að hitna í hamsi, það er fólki sem finnur mest fyrir lækkuðum bótum frá ríkinu. Þá er hætt við að reiði þess beinist gegn flóttamönnum enda auðvelt að segja að það sé þeim að kenna að verið sé að skera niður bætur til almennings enda kostnaðurinn mikill við að taka á móti mörg þúsund flóttamönnum.

Það að draga úr bótum til þeirra sem eru dottnir út af atvinnuleysisskrá er eitt af kosningaloforðum Venstre í síðustu kosningum var einmitt að lækka þessar bætur þannig að það borgi sig að vinna. Í minnisblaði landssamtökum leigufélaga í Danmörku (BL), kemur fram að þetta muni hafi ákveðinn kostnað í för með sér. Þetta muni hafa í för með sér aukinn þrýsting á ódýrt húsnæði mikið þegar tugþúsundir fjölskyldna verða farnar að finna fyrir lægri bótagreiðslum.

Danskir fjölmiðlar hafa sagt að hugsanlega verði margir að flytja frá Kaupmannahöfn og í dreifðari byggðir Sjálands vegna húsnæðiskostnaðar vegna skerðingarinnar.

Allt er þetta til þess fallið að vekja reiði meðal almennings í garð flóttamanna enda auðvelt að kenna öðrum um allt það sem úrskeiðis fer.

Vekur reiði

Nýlega sagði Ekstra Bladet frá hjónum í Árósum sem eru komin á þann aldur að stutt er í að þau hefji töku ellilífeyris. Eiginmaðurinn hefur verið félagi í húsaleigufélagi þar í borg síðan hann var 16 ára, eða í um hálfa öld, en hann fékk aðildina í afmælisgjöf. Þau höfðu hugsað sér að selja hús sitt og búa í húsnæði leigufélagsins á efri árum. Á síðasta ári voru þau númer 12 á biðlista eftir raðhúsum sem þau hafa hug á að leigja. Þeim brá því mjög í brún nýlega þegar þau skoðuðu stöðuna á biðlistanum og sáu að nú voru þau númer 112 á biðlistanum. Þau fengu þær skýringar að þetta væri vegna flóttamanna sem væru að leita að leiguhúsnæði og hefðu verið teknir fram fyrir þau á listanum.

Þetta vakti töluverða reiði og umræðu á netinu og fannst fólki þetta vera mjög ósanngjarnt. Að eftir 50 ára félagsaðild væri farið svona með fólkið vegna flóttamanna sem væru nýkomnir til landsins.

Dönsk stjórnvöld reikna með um 17.000 flóttamönnum til landsins á þessu ári og hafa nú samið við samtök sveitarfélaga um fjárframlög til að hægt verði að finna húsnæði fyrir allt þetta fólk. Féð á að standa undir kostnaði við að byggja 10.000 nýjar íbúðir fyrir flóttamenn. Bent Madsen, framkvæmdastjóri BL, segir að þetta muni létta á þrýstingnum á leigufélögin en Berlingske segir í umfjöllun um málið að hann bendi jafnframt á að 14.000 fjölskyldur muni eiga erfitt með að greiða núverandi húsaleigu þegar bótaskerðingin verður komin að fullu til framkvæmdar.

Hann segir að BL óttist að bera verði margar fjölskyldur út úr íbúðum þeirra og við taki erfið leit að ódýru húsnæði á sama tíma og flóttamannastraumurinn valdi mikilli eftirspurn eftir ódýru húsnæði, því sé um mikla áskorun að ræða.

Nú hafa samtökin Hermenn Óðins látið á sér kræla í Danmörku og hafa aflað sér margra liðsmanna en samtökin hafa orð á sér fyrir að vera andsnúin innflytjendum og flóttamönnum.

Hætt er við að öfgahægriöfl reyni nú að spila inn á aðstæður þeirra sem verst hafa það í samfélaginu og kenna innflytjendum og flóttamönnum um slæmar aðstæður þeirra. Ekki er því útilokað að fylgi hægri öfgaafla muni aukast eins og er að gerast víða í Evrópu.

Þýska millistéttin er að missa þolinmæðina

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Þýska millistéttin er yfirhöfuð frjálslynd og vel menntuð og hefur ekki verið þekkt fyrir mikla gagnrýni á þann mikla fjölda flóttamanna sem hefur komið til landsins. En svo virðist sem nú sé breyting að verða þar á.

Sífellt fleiri vel menntaðir, frjálslyndir og alþjóðlega sinnaðir Þjóðverjar láta í ljós óróleika yfir hvað framtíðin muni bera í skauti sér með allan þennan fjölda flóttamanna. Þessi hópur virðist að vissu leyti vera munaðarlaus í pólitískum skilningi því hann á ekki samleið með Pegida-hreyfingunni, sem er and-íslömsk, eða Alternative für Deutschland (AfD) sem hefur lýst yfir andstöðu við flóttamenn og straum þeirra til Þýskalands og hefur færst lengra til hægri undanfarið.

Monika Maron, rithöfundur frá fyrrum Austur-Þýskalandi, lýsti sinni eigin kreppu í þessu máli í Frankfurter Allgemeine ZeitungÞ

„Hvað gerum við, sem viljum hvorki styðja Pegida eða AfD, en erum jafnframt sannfærð um að stjórnlaus flóttamannastraumur skekur ekki efnahagslegar stoðir Þýskalands heldur pólitískar og menningarlegar stoðir.“

Erik Doffek skrifaði í lesendabréfi í Süddeutsche Zeitung:

„Hvernig stendur á því að fólk frá Norður-Afríku, sem þarf vegabréfsáritun hingað og er ekki með gild skilríki, getur ferðast frjálst um í landinu okkar? Hvort einhver er Sýrlendingur eða ekki er eitthvað sem túlkur getur auðveldlega skorið úr um. Innflytjendur frá Norður-Afríku koma úr samfélögum þar sem harðar refsingar eru við lögbrotum. Þeir fyrirlíta máttlaust ríki okkar og því móðga þeir lögreglumennina okkar. Það er lögbrot að koma hingað án heimildar. Að lágmarki ætti að hafa þetta fólk í haldi þar til búið er að skera úr um hvaðan það er.“

Þessar vaxandi efasemdir almennings um innflytjendur og flóttamenn má berlega sjá í niðurstöðurm skoðanakannanna en samkvæmt þeim telja 60 prósent Þjóðverja að landið ráði ekki við að taka á móti öllum þessum fjölda, í desember var hlutfallið 46 prósent að sögn Jótlandspóstsins.

Þá má ekki gleyma góðum kosningasigrum AfD fyrir rúmri viku í kosningum til fylkisþinga í þremur fylkjum Þýskalands, besta árangrinum náði flokkurinn í austurhluta landsins þar sem efnahagsástandið er verra en í vesturhlutanum og félagslegar aðstæður lakari.

Leiða má að því líkum að málflutningur AfD, sem beinist að miklu leyti gegn innflytjendum og þá aðallega múslimum, hafi höfðað vel til fólks sem á í fjárhagslegum erfiðleikum og svíður jafnvel framganga yfirvalda sem þau telja gera innflytjendum og flóttamönnum hátt undir höfði en láti heimamenn sitja á hakanum.

Svipuð staða er uppi í Bandaríkjunum

Í Bandaríkjunum er Donald Trump helsta umfjöllunarefni fjölmiðla dag eftir dag enda hefur hann farið mikinn í baráttu sinni fyrir að verða útnefndur forsetaframbjóðandi Repúblikanaflokksins.

Í greiningu Politiken á Trump kemur fram að hann sé hefnd hvíta mannsins, allra þeirra hvítu manna sem voru með góð störf á níunda áratug síðustu aldar en eru nú staddir í heimi þar sem enga vinnu er að fá. Enginn hafi lengur þörf fyrir þá.

Þessi hópur styður Trump því hann höfðar beint til þeirra með málflutningi sínum sem byggist oft á hatursræðu og reiði. Þessum þjóðfélagshópi finnst hann hafa verið skilinn útundan og að stjórnvöld hafi fátt annað gert en að létta skattbyrði þeirra ríku og troða á hinum almenna launamanni. Því er mikil reiði og gremja meðal þessa hóps en samt sem áður gagnrýnir hann ekki fjármálakerfið sjálft sem margir telja einmitt ýta undir ójöfnuð og slæma stöðu þessa hóps heldur leitar einmitt til hægri til Trump.

Í greiningu Politiken kemur fram að mótmælahreyfingar í öllum vestrænum ríkjum hafi fengið neðri hluta millistéttarinnar til að flýja gömlu flokkana og ganga til liðs við sig og á þetta jafnt við um hægri og vinstri flokkan. Ástæðan er sögð vera sú að milljónir launþega á Vesturlöndum hafi upplifað að laun þeirra og starfskjör hafa verið skert og að enn blasi mikil óvissa við þeim.

Framtíðin

Hægri öflin virðast vera að sækja í sig veðrið víða í hinum vestræna heimi og ekki er að sjá að sú sókn sé að fjara út, þvert á móti. Niðurstöður nýlegar fylkiskosninga í Þýskalandi eru gott dæmi um það. Spilað er inn á ótta fólks og því sagt að allt það sem aflaga fer sé flóttamönnum og innflytjendum að kenna. Trump hefur til dæmis haft uppi stór orð um Mexíkana og sagt þá vera kynferðisbrotamenn og glæpamenn upp til hópa.

Pegida kennir innflytjendum og flóttamönnum um allt sem aflaga fer og svo framvegi. Stjórnvöld í mörgum Evrópuríkjum hafa átt fullt í fangi með að glíma við flóttamannavandann og hafa kannski ekki gefið sínu heimafólki nægan gaum og því finnst því sem það sé skilið útundan og fari illa út úr þessu öllu saman. Því kraumar reiði undir niðri og hún finnur sér farveg í stuðningi við öfgahægriflokka og útlendingahatri.

Í Austur-Evrópu er mikil andstaða við flóttamenn og má þar nefna Rússland og Ungverjaland sérstaklega til sögunnar. Það er því hætt við að framundan séu erfiðir tímar í hinum vestræna heimi og erfitt er að spá fyrir um hvernig þetta endar en stjórnvöld mega ekki gleyma að hugsa um „sitt eigið fólk“, um leið og tekist er á við flóttamannavandann, til að koma í veg fyrir uppgang öfgaafla.

 

 

 

 

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Samið um þorskafla Íslands í Smugunni

Haldinn var samningafundur í fiskveiðinefnd Íslands og Rússlands daganna 19.-20. febrúar. Umræðuefnið var að venju framkvæmd svokallaðs Smugusamnings frá 1999 milli Íslands, Noregs og Rússlands um þorskveiðar íslenskra skipa í lögsögu Noregs og í þessu tilviki í lögsögu Rússlands fyrir árið 2018. Í samningnum er um tvenns konar kvóta að ræða. Annars vegar þann sem […]

Landvernd vill virkja vindorku

Engin stefna hefur verið mörkuð um vindorkuvirkjanir á Íslandi og því réðst Landvernd í það verkefni að semja stefnu sem byggist á náttúruverndar-sjónarmiðum með almannahagsmuni að leiðarljósi. Vonast er til aðframkvæmdaaðilar og sveitarfélög geti nýtt sér þessa stefnumörkun til að lágmarka neikvæð umhverfisáhrif slíkra framkvæmda og til að koma í veg fyrir að ráðist verði […]

Kaupskil kaupa 13% í Arion banka af ríkinu

Fjármála- og efnahagsráðherra hefur, að undangengnu samráði við ráðherranefnd um efnahagsmál og endurskipulagningu fjármálakerfisins og ríkisstjórn, fallist á tillögu Bankasýslu ríkisins um sölu á 13% hlut ríkissjóðs í Arion banka til Kaupskila ehf. (dótturfélags Kaupþings ehf.) fyrir 23,4 milljarða króna. Salan fer fram á grunni kaupréttar á hlutnum samkvæmt hluthafasamkomulagi frá árinu 2009 og lögum um […]

Áslaug sakar Sjálfstæðisflokkinn um svindl: „Leikreglum er breytt og uppstillingarvaldið sett í fárra hendur“

Borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins, Áslaug Friðriksdóttir, sem fékk ekki sæti á framboðslista flokksins fyrir komandi borgarstjórnakosningar, skrifar á Facebooksíðu sína í dag. Þar segir hún farir sínar ekki sléttar í samskiptum við Sjálfstæðisflokkinn:   „Kæru vinir, enginn getur gengið að neinu vísu í pólitík. Góður stuðningur í hefðbundnum prófkjörum hefur litla þýðingu, þegar leikreglum er breytt og […]

Ríkisendurskoðun gagnrýnir ráðuneytið fyrir skort á heildarstefnu í orkumálum

Ríkisendurskoðun ítrekar ekki fimm ábendingar sem beint var til atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis og Landsnets hf. árið 2015. Þetta kemur fram í nýrri eftirfylgniskýrslu Ríkisendurskoðunar, Landsnet hf. Hlutverk, eignarhald og áætlanir. Ráðuneytið hefur enn ekki brugðist við þeirri ábendingu Ríkisendurskoðunar að marka heildstæða stefnu í orkumálum til að tryggja að uppbygging og rekstur flutningskerfis raforku sé í […]

Heilbrigðisráðherra vill lögleiða rafrettur

Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir frumvarp um rafrettur stuðla að lögmætum viðskiptum með þessa vöru og tryggja eftirlit og mikilvæga neytendavernd. Aðgengi fólks að rafrettum og reglur um notkun þeirra samkvæmt frumvarpinu geri þeim hægt um vik sem vilja hætta tóbaksnotkun með aðstoð þeirra. Ráðherra mælti fyrir frumvarpinu á Alþingi í gær. Eins og fram kom í ræðu […]

Hagstofan áætlar 2,9% hagvöxt á árinu

Hagstofa Íslands hefur gefið út endurskoðaða þjóðhagsspá að vetri í ritröð sinni, Hagtíðindum. Spáin spannar árin 2017–2023. Hægt hefur á hagvexti frá árinu 2016 en áætlað er að hagkerfið hafi vaxið um 3,8% árið 2017. Meiri kraftur var í þjóðarútgjöldum sem áætlað er að hafi aukist um rúmlega 7% á síðasta ári. Talið er að […]

Afgerandi meirihluti vill afsögn dómsmálaráðherra

Samkvæmt könnun Maskínu sem unnin var í samstarfi við Stundina, kemur fram að 72,5% þjóðarinnar vilja að Sigríður Á. Andersen dómsmálaráðherra segi af sér. Þeir sem vilja að hún sitji áfram eru 27,5 prósent. Hlutfallið er yfir 67% hjá fylgjendum allra stjórnmálaflokka, nema Sjálfstæðisflokksins og Miðflokksins, en 23% Sjálfstæðismanna vilja afsögn Sigríðar og rúm 44 […]

Haraldur hugsar málið varðandi framboð til varaformennsku

Haraldur Benediktsson, fyrsti þingmaður Norð-vestur kjördæmis fyrir Sjálfstæðisflokkinn, segist ætla að hugsa sig um hvort hann bjóði sig fram til varaformennsku í flokknum á landsfundi sjálfstæðisflokksins um miðjan mars, eftir fjölda áskorana. Þetta kemur fram í Morgunblaðinu í dag.   „Já, ég get staðfest það að margir hafa komið að máli við mig og skorað […]

Ingvar Mar leiðir lista Framsóknar

Ingvar Mar Jónsson, flugstjóri og fyrrum varaþingmaður- og borgarfulltrúi, mun leiða lista Framsóknarflokksins í komandi borgarstjórnarkosningum. Fjórar konur skipa næstu fimm sæti. Höfuðáhersla Framsóknarflokksins í Reykjavík verða skólamál samkvæmt tilkynningu, en þrír frambjóðendur eru með kennaramenntun. Viðskeytið flugvallarvinir er hvergi sjáanlegt í tilkynningu frá Framsóknarflokknum að þessu sinni og má því áætla að það verði ekki […]

Listi Eyþórs klár – Tveimur borgarfulltrúum bolað burt

Sjálfstæðismenn kynntu endanlegan framboðslista sinn í kvöld, fyrir borgarstjórnarkosningarnar í maí. Borgarfulltrúarnir Kjartan Magnússon og Áslaug Friðriksdóttir eru ekki á listanum, en Marta Guðjónsdóttir borgarfulltrúi er í fimmta sæti listans. Hildur Björnsdóttir lögfræðingur er í öðru sæti, Valgerður Sigurðardóttir því þriðja, og Egill Þór Jónsson í fjórða. Heildarlistinn er hér að neðan:   1. Eyþór Lax­dal […]

Fjárframlög til stjórnmálaflokka hækka um 127% : Sjálfstæðisflokkur fær mest – Viðreisn minnst

Fjármála- og efnahagsráðuneytið hefur tekið saman upplýsingar um greiðslur ríkisins til stjórnmálasamtaka fyrir árið 2018. Framlög fara eftir stærð flokkanna samkvæmt atkvæðafjölda og fær því Sjálfstæðisflokkurinn hæsta framlagið, eða rúmar 166 milljónir. Viðreisn fær minnsta framlagið, eða rétt tæpar 44 milljónir. Framlagið hækkar milli ára um 127 prósent. Tillaga um að hækka framlög til flokkanna […]

Björn Valur þjófkennir þingmenn-Segir marga vísvitandi brjóta reglurnar-Á pari við Árna Johnsen

Björn Valur Gíslason, fyrrum varaformaður VG, segir það gott mál að nú skuli greiðslur Alþingis til þingmanna verða gerðar opinberar, líkt og til stendur samkvæmt Steingrími J. Sigfússyni, forseta Alþingis. Hann telur einnig sjálfsagt að Alþingi endurgreiði útgjöld þingmanna, þeir eigi ekki að „verða fyrir útgjöldum vegna starfa sinna.“ Það sem er eftirtektavert er að […]

Pawel býður sig fram í borginni

Pawel Bartoszek, fyrrum þingmaður Viðreisnar, segist á Facebook síðu sinni hafa komið því áleiðis til uppstillingarnefndar Viðreisnar, að hann sækist eftir sæti ofarlega á lista flokksins í komandi borgarstjórnarkosningum.   „Reykjavík er frábær borg. Hún dregur til sín hæfileikaríkt fólk frá öllu landinu og öllum heimshornum. Hún er oftar en ekki aðdráttaraflið dregur þá Íslendinga […]

Frjáls fjölmiðlun ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is