Föstudagur 25.03.2016 - 09:00 - Ummæli ()

Fréttaskýring: Flóttamenn, fátækt fólk og atvinnulaust fólk = Hættuleg blanda sem getur ýtt undir vöxt öfgaafla

Mynd/EPA

Mynd/EPA

Í sumar má búast við nýrri holskeflu flóttamanna í Evrópu og bætast þeir flóttamenn þá við þann mikla fjölda sem kom til álfunnar á síðasta ári. Þessi mikli flóttamannastraumur hefur mikil áhrif á evrópsk samfélög og snertir flesta fleti samfélaganna. Ekki er ólíklegt að fátækir Evrópubúar og flóttamenn séu hættuleg blanda sem getur ýtt undir stuðning við öfgasinnaða hægriflokka.

Danir hafa ekki farið varhluta af flóttamannastraumnum frekar en aðrar þjóðir á meginlandi Evrópu. Ríkissjóður stendur frammi fyrir miklum kostnaði vegna móttöku flóttamanna auk mikils kostnaðar við landamæraeftirlit, sem er haldið uppi til að reyna að draga úr flóttamannastraumnum. Á sama tíma hefur ríkisstjórnin ákveðið að skera niður bætur til þeirra sem fá framfærslueyri frá ríkinu. Er þá aðallega átt við fólk sem hefur verið atvinnulaust svo lengi að það er dottið út af atvinnuleysisskrá.

Þá er húsnæðisskortur farinn að gera vart við sig víða um Danmörku því það þarf að hýsa flóttamennina og það gerir mörgu efnalitlu fólki erfitt fyrir með að verða sér úti um húsnæði sem það hefur efni á.

Samið um lægri opinberar bætur

Í síðustu viku náðist samkomulag á milli minnihlutastjórnar Venstre og stuðningsflokka hennar um sparnað í útgjöldum er varðar greiðslu bóta til þeirra sem ekki eiga rétt á atvinnuleysisbótum. Þetta vekur skiljanlega litla ánægju hjá þeim sem í hlut eiga en þeir telja sig nú þegar hafa mjög lítið á milli handanna og lifa við sára fátækt. Markmiðið með breytingunum er að auka muninn á upphæð bótanna og launa á almennum vinnumarkaði þannig að það myndist fjárhagslegur ávinningur af því að vinna. Ríkisstjórnin telur að með þessu verði til hvati fyrir fólk til að vinna í stað þess að þiggja bætur. Einnig verður dregið úr húsaleigustyrkjum og fleiri styrkjum til þeirra lægst launuðu og kemur það einnig niður á öldruðum og öryrkjum.

Aðrir benda þó á að það sé ekki sjálfgefið að þetta fólk fái vinnu þrátt fyrir að atvinnuleysi hafi heldur farið minnkandi í Danmörku undanfarin misseri.

Mynd/EPA

Mynd/EPA

En þegar líða fer á árið og flóttamönnum, sem koma til Danmerkur, fer að fjölga má allt eins reikna með að mörgum fari að hitna í hamsi, það er fólki sem finnur mest fyrir lækkuðum bótum frá ríkinu. Þá er hætt við að reiði þess beinist gegn flóttamönnum enda auðvelt að segja að það sé þeim að kenna að verið sé að skera niður bætur til almennings enda kostnaðurinn mikill við að taka á móti mörg þúsund flóttamönnum.

Það að draga úr bótum til þeirra sem eru dottnir út af atvinnuleysisskrá er eitt af kosningaloforðum Venstre í síðustu kosningum var einmitt að lækka þessar bætur þannig að það borgi sig að vinna. Í minnisblaði landssamtökum leigufélaga í Danmörku (BL), kemur fram að þetta muni hafi ákveðinn kostnað í för með sér. Þetta muni hafa í för með sér aukinn þrýsting á ódýrt húsnæði mikið þegar tugþúsundir fjölskyldna verða farnar að finna fyrir lægri bótagreiðslum.

Danskir fjölmiðlar hafa sagt að hugsanlega verði margir að flytja frá Kaupmannahöfn og í dreifðari byggðir Sjálands vegna húsnæðiskostnaðar vegna skerðingarinnar.

Allt er þetta til þess fallið að vekja reiði meðal almennings í garð flóttamanna enda auðvelt að kenna öðrum um allt það sem úrskeiðis fer.

Vekur reiði

Nýlega sagði Ekstra Bladet frá hjónum í Árósum sem eru komin á þann aldur að stutt er í að þau hefji töku ellilífeyris. Eiginmaðurinn hefur verið félagi í húsaleigufélagi þar í borg síðan hann var 16 ára, eða í um hálfa öld, en hann fékk aðildina í afmælisgjöf. Þau höfðu hugsað sér að selja hús sitt og búa í húsnæði leigufélagsins á efri árum. Á síðasta ári voru þau númer 12 á biðlista eftir raðhúsum sem þau hafa hug á að leigja. Þeim brá því mjög í brún nýlega þegar þau skoðuðu stöðuna á biðlistanum og sáu að nú voru þau númer 112 á biðlistanum. Þau fengu þær skýringar að þetta væri vegna flóttamanna sem væru að leita að leiguhúsnæði og hefðu verið teknir fram fyrir þau á listanum.

Þetta vakti töluverða reiði og umræðu á netinu og fannst fólki þetta vera mjög ósanngjarnt. Að eftir 50 ára félagsaðild væri farið svona með fólkið vegna flóttamanna sem væru nýkomnir til landsins.

Dönsk stjórnvöld reikna með um 17.000 flóttamönnum til landsins á þessu ári og hafa nú samið við samtök sveitarfélaga um fjárframlög til að hægt verði að finna húsnæði fyrir allt þetta fólk. Féð á að standa undir kostnaði við að byggja 10.000 nýjar íbúðir fyrir flóttamenn. Bent Madsen, framkvæmdastjóri BL, segir að þetta muni létta á þrýstingnum á leigufélögin en Berlingske segir í umfjöllun um málið að hann bendi jafnframt á að 14.000 fjölskyldur muni eiga erfitt með að greiða núverandi húsaleigu þegar bótaskerðingin verður komin að fullu til framkvæmdar.

Hann segir að BL óttist að bera verði margar fjölskyldur út úr íbúðum þeirra og við taki erfið leit að ódýru húsnæði á sama tíma og flóttamannastraumurinn valdi mikilli eftirspurn eftir ódýru húsnæði, því sé um mikla áskorun að ræða.

Nú hafa samtökin Hermenn Óðins látið á sér kræla í Danmörku og hafa aflað sér margra liðsmanna en samtökin hafa orð á sér fyrir að vera andsnúin innflytjendum og flóttamönnum.

Hætt er við að öfgahægriöfl reyni nú að spila inn á aðstæður þeirra sem verst hafa það í samfélaginu og kenna innflytjendum og flóttamönnum um slæmar aðstæður þeirra. Ekki er því útilokað að fylgi hægri öfgaafla muni aukast eins og er að gerast víða í Evrópu.

Þýska millistéttin er að missa þolinmæðina

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Þýska millistéttin er yfirhöfuð frjálslynd og vel menntuð og hefur ekki verið þekkt fyrir mikla gagnrýni á þann mikla fjölda flóttamanna sem hefur komið til landsins. En svo virðist sem nú sé breyting að verða þar á.

Sífellt fleiri vel menntaðir, frjálslyndir og alþjóðlega sinnaðir Þjóðverjar láta í ljós óróleika yfir hvað framtíðin muni bera í skauti sér með allan þennan fjölda flóttamanna. Þessi hópur virðist að vissu leyti vera munaðarlaus í pólitískum skilningi því hann á ekki samleið með Pegida-hreyfingunni, sem er and-íslömsk, eða Alternative für Deutschland (AfD) sem hefur lýst yfir andstöðu við flóttamenn og straum þeirra til Þýskalands og hefur færst lengra til hægri undanfarið.

Monika Maron, rithöfundur frá fyrrum Austur-Þýskalandi, lýsti sinni eigin kreppu í þessu máli í Frankfurter Allgemeine ZeitungÞ

„Hvað gerum við, sem viljum hvorki styðja Pegida eða AfD, en erum jafnframt sannfærð um að stjórnlaus flóttamannastraumur skekur ekki efnahagslegar stoðir Þýskalands heldur pólitískar og menningarlegar stoðir.“

Erik Doffek skrifaði í lesendabréfi í Süddeutsche Zeitung:

„Hvernig stendur á því að fólk frá Norður-Afríku, sem þarf vegabréfsáritun hingað og er ekki með gild skilríki, getur ferðast frjálst um í landinu okkar? Hvort einhver er Sýrlendingur eða ekki er eitthvað sem túlkur getur auðveldlega skorið úr um. Innflytjendur frá Norður-Afríku koma úr samfélögum þar sem harðar refsingar eru við lögbrotum. Þeir fyrirlíta máttlaust ríki okkar og því móðga þeir lögreglumennina okkar. Það er lögbrot að koma hingað án heimildar. Að lágmarki ætti að hafa þetta fólk í haldi þar til búið er að skera úr um hvaðan það er.“

Þessar vaxandi efasemdir almennings um innflytjendur og flóttamenn má berlega sjá í niðurstöðurm skoðanakannanna en samkvæmt þeim telja 60 prósent Þjóðverja að landið ráði ekki við að taka á móti öllum þessum fjölda, í desember var hlutfallið 46 prósent að sögn Jótlandspóstsins.

Þá má ekki gleyma góðum kosningasigrum AfD fyrir rúmri viku í kosningum til fylkisþinga í þremur fylkjum Þýskalands, besta árangrinum náði flokkurinn í austurhluta landsins þar sem efnahagsástandið er verra en í vesturhlutanum og félagslegar aðstæður lakari.

Leiða má að því líkum að málflutningur AfD, sem beinist að miklu leyti gegn innflytjendum og þá aðallega múslimum, hafi höfðað vel til fólks sem á í fjárhagslegum erfiðleikum og svíður jafnvel framganga yfirvalda sem þau telja gera innflytjendum og flóttamönnum hátt undir höfði en láti heimamenn sitja á hakanum.

Svipuð staða er uppi í Bandaríkjunum

Í Bandaríkjunum er Donald Trump helsta umfjöllunarefni fjölmiðla dag eftir dag enda hefur hann farið mikinn í baráttu sinni fyrir að verða útnefndur forsetaframbjóðandi Repúblikanaflokksins.

Í greiningu Politiken á Trump kemur fram að hann sé hefnd hvíta mannsins, allra þeirra hvítu manna sem voru með góð störf á níunda áratug síðustu aldar en eru nú staddir í heimi þar sem enga vinnu er að fá. Enginn hafi lengur þörf fyrir þá.

Þessi hópur styður Trump því hann höfðar beint til þeirra með málflutningi sínum sem byggist oft á hatursræðu og reiði. Þessum þjóðfélagshópi finnst hann hafa verið skilinn útundan og að stjórnvöld hafi fátt annað gert en að létta skattbyrði þeirra ríku og troða á hinum almenna launamanni. Því er mikil reiði og gremja meðal þessa hóps en samt sem áður gagnrýnir hann ekki fjármálakerfið sjálft sem margir telja einmitt ýta undir ójöfnuð og slæma stöðu þessa hóps heldur leitar einmitt til hægri til Trump.

Í greiningu Politiken kemur fram að mótmælahreyfingar í öllum vestrænum ríkjum hafi fengið neðri hluta millistéttarinnar til að flýja gömlu flokkana og ganga til liðs við sig og á þetta jafnt við um hægri og vinstri flokkan. Ástæðan er sögð vera sú að milljónir launþega á Vesturlöndum hafi upplifað að laun þeirra og starfskjör hafa verið skert og að enn blasi mikil óvissa við þeim.

Framtíðin

Hægri öflin virðast vera að sækja í sig veðrið víða í hinum vestræna heimi og ekki er að sjá að sú sókn sé að fjara út, þvert á móti. Niðurstöður nýlegar fylkiskosninga í Þýskalandi eru gott dæmi um það. Spilað er inn á ótta fólks og því sagt að allt það sem aflaga fer sé flóttamönnum og innflytjendum að kenna. Trump hefur til dæmis haft uppi stór orð um Mexíkana og sagt þá vera kynferðisbrotamenn og glæpamenn upp til hópa.

Pegida kennir innflytjendum og flóttamönnum um allt sem aflaga fer og svo framvegi. Stjórnvöld í mörgum Evrópuríkjum hafa átt fullt í fangi með að glíma við flóttamannavandann og hafa kannski ekki gefið sínu heimafólki nægan gaum og því finnst því sem það sé skilið útundan og fari illa út úr þessu öllu saman. Því kraumar reiði undir niðri og hún finnur sér farveg í stuðningi við öfgahægriflokka og útlendingahatri.

Í Austur-Evrópu er mikil andstaða við flóttamenn og má þar nefna Rússland og Ungverjaland sérstaklega til sögunnar. Það er því hætt við að framundan séu erfiðir tímar í hinum vestræna heimi og erfitt er að spá fyrir um hvernig þetta endar en stjórnvöld mega ekki gleyma að hugsa um „sitt eigið fólk“, um leið og tekist er á við flóttamannavandann, til að koma í veg fyrir uppgang öfgaafla.

 

 

 

 

«
»

Ummæli ()


Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Þingmaður Framsóknar: Vanhugsað að hafa samþykkt kosningar í haust – Ríkisstjórnin klári kjörtímabilið

Silja Dögg Gunnarsdóttir, þingkona Framsóknarflokksins, segir það hafa verið vanhugsað að samþykkja að kosningar færu fram á komandi hausti. Hagsmunum Íslands sé best borgið með því að leyfa núverandi ríkisstjórn að klára kjörtímabilið. Þetta sagði Silja Dögg í umræðum um störf þingsins fyrr í dag. Silja Dögg fór í löngu máli yfir þann árangur sem […]

Salan á Kletti ekkert annað en stór einkavæðing – Óskiljanleg ráðstöfun

Á sama tíma og félagsmálaráðherra er að berjast við að koma í gegn húsnæðisfrumvörpum er svo lítið beri á selt burt leigufélag í  opinberri eigu. Í gær var tilkynnt að Almenna leigufélagið, sem er í sjóðsstýringu hjá Gamma, hefði keypt leigufélagið Klett af Íbúðalánasjóði, 450 íbúðir á einu bretti. „Þetta er náttúrlega ekki annað en […]

Vigdís um rannsókn á Hauck & Aufhäuser: „Þeim verður ekki að ósk sinni“

Vigdís Hauksdóttir, formaður fjárlaganefndar, fer fram á að bæði fyrri og síðari einkavæðing bankanna verði rannsökuð samhliða þeim hluta sem umboðsmaður Alþingis leggur til að verði rannsakaður. Umboðsmaður Alþingis skýrði stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alþingis frá því að hann hefði undir höndum upplýsingar sem varpa ljósi á hver raunveruleg aðkoma þýska bankans var að kaupunum á […]

Valgerður: Skil bréf umboðsmanns þannig að þýski bankinn hafi verið leppur

Valgerður Sverrisdóttir, fyrrum viðskiptaráðherra, segir ekki óeðlilegt að Alþingi taki aðkomu þýska bankans Hauck & Aufhäuser að kaupum á Búnaðarbankanum til frekari skoðunar, líkt og umboðsmaður Alþingis leggur til. Hún segist lesa það út úr bréfi umboðsmanns að þýski bankinn hafi verið leppur í kaupunum. Líkt og Eyjan skýrði frá í morgun ritaði umboðsmaður Alþingis […]

Umboðsmaður með nýjar upplýsingar um einkavæðingu Búnaðarbankans undir höndum

Umboðsmanni Alþingis hefur áskotnast gögn sem varpa ljósi á hver raunveruleg þátttaka þýska bankans Hauck & Aufhäuser var í kaupum á eignarhluta íslenska ríkisins í Búnaðarbankanum. Hann lýsir sig reiðubúinn til að aðstoða Alþingi við rannsókn málsins, standi vilji þingsins til þess. Frá þessu greinir umboðsmaður í bréfi til stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis. Íslenska ríkið […]

Flugeldasýning í Eyjunni um komandi helgi – Efstu forsetaframbjóðendurnir mæta

Fjórir efstu frambjóðendurnir, samkvæmt skoðanakönnunum, til embættis forseta Íslands munu mæta í kappræður í þættinum Eyjunni á Stöð 2 næstkomandi sunnudag. „Sannkölluð flugeldasýning,“ segir Björn Ingi Hrafnsson umsjónarmaður þáttarins og bætir við að um skylduáhorf sé að ræða. Þættinum verður tvískipt. Í fyrri hluta þáttarins munu þau Andri Snær Magnason og Halla Tómasdóttir takast á […]

Starfsfólk utanríkisráðuneytisins óánægt í starfi

Starfsfólk utanríkisráðuneytisins er óánægt í starfi sé horft til könnunar SFR, stéttarfélags í almannaþágu, um ánægju í starfi. Utanríkisráðuneytið hafnaði þar í 137. sæti af 142 ríkisstofnunum en utanríkisráðuneytið er í neðsta sæti allra ráðuneytanna. Fréttablaðið greinir frá þessu. Starfsfólk utanríkisráðuneytisins er óánægt með launakjör seín, sem skora 2,43 á skalanum 5. Þá fær ímynd […]

Meðalhiti jarðar gæti hækkað um allt að 10 gráður

Hitastig á jörðinni gæti hækkað um 10 gráður ef allar eldsneytisbirgðir jarðar eru brenndar, samkvæmt nýrri rannsókn. Stór svæði jarðar yrðu óbyggileg og heilsu mannkyns, matarbirgðum og heimshagkerfinu stefnt í voða. Hiti á Norðurskautinu, þar sem hitastig fer nú þegar hratt hlýnandi, myndi hækka um allt að 20 gráður, fari allt á versta veg. „Það […]

„Ekkert breyst,“ segir Bjarni – Það verður kosið í haust þrátt fyrir yfirlýsingar Sigmundar Davíðs

„Það hefur ekkert breyst varðandi það sem við forsætisráðherra höfum áður sagt, að hér er stefnt að kosningum í haust,“ sagði Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins á þingi í dag. Helgi Hjörvar, þingflokksformaður Samfylkingarinnar, spurði Bjarna um tímasetningu kosninganna í ljósi orða Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, formanns Framsóknarflokksins, sem sagði í gær að það væri […]

Sigurður Ingi: „Mjög álitlegt“ að byggja nýjan Landspítala annars staðar

Sigurður Ingi Jóhannsson, forsætisráðherra, deilir skoðunum með formanni sínum Sigmundi Davíð Gunnlaugssyni um að byggja ætti nýjan Landspítala á Vífilsstöðum. Skömmu áður en hann vék úr embætti forsætisráðherra hafði Sigmundur Davíð fært rök fyrir því að byggja ætti nýjan Landspítala á Vífilsstöðum, í stað Hringbrautar þar sem framkvæmdir eru nú þegar hafnar. All nokkur umræða […]

Þingrofsskjöl Sigmundar Davíðs hvergi aðgengileg

Skjöl um þingrof og nýjar kosningar sem voru undirbúin fyrir fund Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar með forseta Íslands í byrjun apríl eru ekki skráð í málaskrá forsætisráðuneytisins og eru hvergi aðgengileg. Þetta kemur fram í svari Sigurðar Inga Jóhannssonar, forsætisráðherra, við fyrirspurn Kristjáns L. Möller. Umrædd skjöl hafði Sigmundur Davíð tilbúin þegar hann fór á fund […]

Utankjörfundaratkvæðin tryggðu Van der Bellen forsetaembættið

Alexander Van der Bellen verður næsti forseti Austurríkis. Þetta varð ljóst eftir að búið var að telja atkvæði sem bárust í pósti. BBC greinir frá. Lengi vel var útlit fyrir að Norbert Hofer yrði kjörinn forseti, en hann hafði forystu áður en farið var að telja utankjörfundaratkvæði. Með sigri hefði Hofer orðið fyrsti evrópski þjóðarleiðtoginn […]

Sænskur dómari segir af sér eftir að hafa gengið með Hermönnum Óðins

Dómari við héraðsdómstól í Stokkhólmi hefur sagt af sér vegna tengsla við samtökin Hermenn Óðins sem berjast hart gegn innflytjendum. Steffen Martinsson, sem starfaði við Södertörn héraðsdómstólinn í Stokkhólmi, viðurkenndi í viðtali við Aftonbladet að styðja málstað Hermanna Óðins og að hann hafi farið í kröfugöngu með samtökunum í mars. „Ég gekk með þeim einu […]

Halla skýtur á eigendur aflandsfélaga: „Átt bara að taka stöðu með samfélaginu þínu“

Halla Tómasdóttir forsetaframbjóðandi segist vera búin að meðtaka afsökunarbeiðni  Guðna Th. Jóhannessonar vegna orða hans um að það hefði ekki komið fram sterkur kvenframbjóðandi til embættis forseta Íslands og að það hafi spilað inn í ákvörðun hans að bjóða sig fram. Halla sagði svo í beinni hjá Nova á föstudaginn að þessi orð hefðu komið […]

Eyjan Miðlar ehf. - Kringlunni 4-12, Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is