Föstudagur 25.03.2016 - 09:00 - Ummæli ()

Fréttaskýring: Flóttamenn, fátækt fólk og atvinnulaust fólk = Hættuleg blanda sem getur ýtt undir vöxt öfgaafla

Mynd/EPA

Mynd/EPA

Í sumar má búast við nýrri holskeflu flóttamanna í Evrópu og bætast þeir flóttamenn þá við þann mikla fjölda sem kom til álfunnar á síðasta ári. Þessi mikli flóttamannastraumur hefur mikil áhrif á evrópsk samfélög og snertir flesta fleti samfélaganna. Ekki er ólíklegt að fátækir Evrópubúar og flóttamenn séu hættuleg blanda sem getur ýtt undir stuðning við öfgasinnaða hægriflokka.

Danir hafa ekki farið varhluta af flóttamannastraumnum frekar en aðrar þjóðir á meginlandi Evrópu. Ríkissjóður stendur frammi fyrir miklum kostnaði vegna móttöku flóttamanna auk mikils kostnaðar við landamæraeftirlit, sem er haldið uppi til að reyna að draga úr flóttamannastraumnum. Á sama tíma hefur ríkisstjórnin ákveðið að skera niður bætur til þeirra sem fá framfærslueyri frá ríkinu. Er þá aðallega átt við fólk sem hefur verið atvinnulaust svo lengi að það er dottið út af atvinnuleysisskrá.

Þá er húsnæðisskortur farinn að gera vart við sig víða um Danmörku því það þarf að hýsa flóttamennina og það gerir mörgu efnalitlu fólki erfitt fyrir með að verða sér úti um húsnæði sem það hefur efni á.

Samið um lægri opinberar bætur

Í síðustu viku náðist samkomulag á milli minnihlutastjórnar Venstre og stuðningsflokka hennar um sparnað í útgjöldum er varðar greiðslu bóta til þeirra sem ekki eiga rétt á atvinnuleysisbótum. Þetta vekur skiljanlega litla ánægju hjá þeim sem í hlut eiga en þeir telja sig nú þegar hafa mjög lítið á milli handanna og lifa við sára fátækt. Markmiðið með breytingunum er að auka muninn á upphæð bótanna og launa á almennum vinnumarkaði þannig að það myndist fjárhagslegur ávinningur af því að vinna. Ríkisstjórnin telur að með þessu verði til hvati fyrir fólk til að vinna í stað þess að þiggja bætur. Einnig verður dregið úr húsaleigustyrkjum og fleiri styrkjum til þeirra lægst launuðu og kemur það einnig niður á öldruðum og öryrkjum.

Aðrir benda þó á að það sé ekki sjálfgefið að þetta fólk fái vinnu þrátt fyrir að atvinnuleysi hafi heldur farið minnkandi í Danmörku undanfarin misseri.

Mynd/EPA

Mynd/EPA

En þegar líða fer á árið og flóttamönnum, sem koma til Danmerkur, fer að fjölga má allt eins reikna með að mörgum fari að hitna í hamsi, það er fólki sem finnur mest fyrir lækkuðum bótum frá ríkinu. Þá er hætt við að reiði þess beinist gegn flóttamönnum enda auðvelt að segja að það sé þeim að kenna að verið sé að skera niður bætur til almennings enda kostnaðurinn mikill við að taka á móti mörg þúsund flóttamönnum.

Það að draga úr bótum til þeirra sem eru dottnir út af atvinnuleysisskrá er eitt af kosningaloforðum Venstre í síðustu kosningum var einmitt að lækka þessar bætur þannig að það borgi sig að vinna. Í minnisblaði landssamtökum leigufélaga í Danmörku (BL), kemur fram að þetta muni hafi ákveðinn kostnað í för með sér. Þetta muni hafa í för með sér aukinn þrýsting á ódýrt húsnæði mikið þegar tugþúsundir fjölskyldna verða farnar að finna fyrir lægri bótagreiðslum.

Danskir fjölmiðlar hafa sagt að hugsanlega verði margir að flytja frá Kaupmannahöfn og í dreifðari byggðir Sjálands vegna húsnæðiskostnaðar vegna skerðingarinnar.

Allt er þetta til þess fallið að vekja reiði meðal almennings í garð flóttamanna enda auðvelt að kenna öðrum um allt það sem úrskeiðis fer.

Vekur reiði

Nýlega sagði Ekstra Bladet frá hjónum í Árósum sem eru komin á þann aldur að stutt er í að þau hefji töku ellilífeyris. Eiginmaðurinn hefur verið félagi í húsaleigufélagi þar í borg síðan hann var 16 ára, eða í um hálfa öld, en hann fékk aðildina í afmælisgjöf. Þau höfðu hugsað sér að selja hús sitt og búa í húsnæði leigufélagsins á efri árum. Á síðasta ári voru þau númer 12 á biðlista eftir raðhúsum sem þau hafa hug á að leigja. Þeim brá því mjög í brún nýlega þegar þau skoðuðu stöðuna á biðlistanum og sáu að nú voru þau númer 112 á biðlistanum. Þau fengu þær skýringar að þetta væri vegna flóttamanna sem væru að leita að leiguhúsnæði og hefðu verið teknir fram fyrir þau á listanum.

Þetta vakti töluverða reiði og umræðu á netinu og fannst fólki þetta vera mjög ósanngjarnt. Að eftir 50 ára félagsaðild væri farið svona með fólkið vegna flóttamanna sem væru nýkomnir til landsins.

Dönsk stjórnvöld reikna með um 17.000 flóttamönnum til landsins á þessu ári og hafa nú samið við samtök sveitarfélaga um fjárframlög til að hægt verði að finna húsnæði fyrir allt þetta fólk. Féð á að standa undir kostnaði við að byggja 10.000 nýjar íbúðir fyrir flóttamenn. Bent Madsen, framkvæmdastjóri BL, segir að þetta muni létta á þrýstingnum á leigufélögin en Berlingske segir í umfjöllun um málið að hann bendi jafnframt á að 14.000 fjölskyldur muni eiga erfitt með að greiða núverandi húsaleigu þegar bótaskerðingin verður komin að fullu til framkvæmdar.

Hann segir að BL óttist að bera verði margar fjölskyldur út úr íbúðum þeirra og við taki erfið leit að ódýru húsnæði á sama tíma og flóttamannastraumurinn valdi mikilli eftirspurn eftir ódýru húsnæði, því sé um mikla áskorun að ræða.

Nú hafa samtökin Hermenn Óðins látið á sér kræla í Danmörku og hafa aflað sér margra liðsmanna en samtökin hafa orð á sér fyrir að vera andsnúin innflytjendum og flóttamönnum.

Hætt er við að öfgahægriöfl reyni nú að spila inn á aðstæður þeirra sem verst hafa það í samfélaginu og kenna innflytjendum og flóttamönnum um slæmar aðstæður þeirra. Ekki er því útilokað að fylgi hægri öfgaafla muni aukast eins og er að gerast víða í Evrópu.

Þýska millistéttin er að missa þolinmæðina

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Frá Pegida mótmælum í Dresden í Þýskalandi. Mynd/Getty images

Þýska millistéttin er yfirhöfuð frjálslynd og vel menntuð og hefur ekki verið þekkt fyrir mikla gagnrýni á þann mikla fjölda flóttamanna sem hefur komið til landsins. En svo virðist sem nú sé breyting að verða þar á.

Sífellt fleiri vel menntaðir, frjálslyndir og alþjóðlega sinnaðir Þjóðverjar láta í ljós óróleika yfir hvað framtíðin muni bera í skauti sér með allan þennan fjölda flóttamanna. Þessi hópur virðist að vissu leyti vera munaðarlaus í pólitískum skilningi því hann á ekki samleið með Pegida-hreyfingunni, sem er and-íslömsk, eða Alternative für Deutschland (AfD) sem hefur lýst yfir andstöðu við flóttamenn og straum þeirra til Þýskalands og hefur færst lengra til hægri undanfarið.

Monika Maron, rithöfundur frá fyrrum Austur-Þýskalandi, lýsti sinni eigin kreppu í þessu máli í Frankfurter Allgemeine ZeitungÞ

„Hvað gerum við, sem viljum hvorki styðja Pegida eða AfD, en erum jafnframt sannfærð um að stjórnlaus flóttamannastraumur skekur ekki efnahagslegar stoðir Þýskalands heldur pólitískar og menningarlegar stoðir.“

Erik Doffek skrifaði í lesendabréfi í Süddeutsche Zeitung:

„Hvernig stendur á því að fólk frá Norður-Afríku, sem þarf vegabréfsáritun hingað og er ekki með gild skilríki, getur ferðast frjálst um í landinu okkar? Hvort einhver er Sýrlendingur eða ekki er eitthvað sem túlkur getur auðveldlega skorið úr um. Innflytjendur frá Norður-Afríku koma úr samfélögum þar sem harðar refsingar eru við lögbrotum. Þeir fyrirlíta máttlaust ríki okkar og því móðga þeir lögreglumennina okkar. Það er lögbrot að koma hingað án heimildar. Að lágmarki ætti að hafa þetta fólk í haldi þar til búið er að skera úr um hvaðan það er.“

Þessar vaxandi efasemdir almennings um innflytjendur og flóttamenn má berlega sjá í niðurstöðurm skoðanakannanna en samkvæmt þeim telja 60 prósent Þjóðverja að landið ráði ekki við að taka á móti öllum þessum fjölda, í desember var hlutfallið 46 prósent að sögn Jótlandspóstsins.

Þá má ekki gleyma góðum kosningasigrum AfD fyrir rúmri viku í kosningum til fylkisþinga í þremur fylkjum Þýskalands, besta árangrinum náði flokkurinn í austurhluta landsins þar sem efnahagsástandið er verra en í vesturhlutanum og félagslegar aðstæður lakari.

Leiða má að því líkum að málflutningur AfD, sem beinist að miklu leyti gegn innflytjendum og þá aðallega múslimum, hafi höfðað vel til fólks sem á í fjárhagslegum erfiðleikum og svíður jafnvel framganga yfirvalda sem þau telja gera innflytjendum og flóttamönnum hátt undir höfði en láti heimamenn sitja á hakanum.

Svipuð staða er uppi í Bandaríkjunum

Í Bandaríkjunum er Donald Trump helsta umfjöllunarefni fjölmiðla dag eftir dag enda hefur hann farið mikinn í baráttu sinni fyrir að verða útnefndur forsetaframbjóðandi Repúblikanaflokksins.

Í greiningu Politiken á Trump kemur fram að hann sé hefnd hvíta mannsins, allra þeirra hvítu manna sem voru með góð störf á níunda áratug síðustu aldar en eru nú staddir í heimi þar sem enga vinnu er að fá. Enginn hafi lengur þörf fyrir þá.

Þessi hópur styður Trump því hann höfðar beint til þeirra með málflutningi sínum sem byggist oft á hatursræðu og reiði. Þessum þjóðfélagshópi finnst hann hafa verið skilinn útundan og að stjórnvöld hafi fátt annað gert en að létta skattbyrði þeirra ríku og troða á hinum almenna launamanni. Því er mikil reiði og gremja meðal þessa hóps en samt sem áður gagnrýnir hann ekki fjármálakerfið sjálft sem margir telja einmitt ýta undir ójöfnuð og slæma stöðu þessa hóps heldur leitar einmitt til hægri til Trump.

Í greiningu Politiken kemur fram að mótmælahreyfingar í öllum vestrænum ríkjum hafi fengið neðri hluta millistéttarinnar til að flýja gömlu flokkana og ganga til liðs við sig og á þetta jafnt við um hægri og vinstri flokkan. Ástæðan er sögð vera sú að milljónir launþega á Vesturlöndum hafi upplifað að laun þeirra og starfskjör hafa verið skert og að enn blasi mikil óvissa við þeim.

Framtíðin

Hægri öflin virðast vera að sækja í sig veðrið víða í hinum vestræna heimi og ekki er að sjá að sú sókn sé að fjara út, þvert á móti. Niðurstöður nýlegar fylkiskosninga í Þýskalandi eru gott dæmi um það. Spilað er inn á ótta fólks og því sagt að allt það sem aflaga fer sé flóttamönnum og innflytjendum að kenna. Trump hefur til dæmis haft uppi stór orð um Mexíkana og sagt þá vera kynferðisbrotamenn og glæpamenn upp til hópa.

Pegida kennir innflytjendum og flóttamönnum um allt sem aflaga fer og svo framvegi. Stjórnvöld í mörgum Evrópuríkjum hafa átt fullt í fangi með að glíma við flóttamannavandann og hafa kannski ekki gefið sínu heimafólki nægan gaum og því finnst því sem það sé skilið útundan og fari illa út úr þessu öllu saman. Því kraumar reiði undir niðri og hún finnur sér farveg í stuðningi við öfgahægriflokka og útlendingahatri.

Í Austur-Evrópu er mikil andstaða við flóttamenn og má þar nefna Rússland og Ungverjaland sérstaklega til sögunnar. Það er því hætt við að framundan séu erfiðir tímar í hinum vestræna heimi og erfitt er að spá fyrir um hvernig þetta endar en stjórnvöld mega ekki gleyma að hugsa um „sitt eigið fólk“, um leið og tekist er á við flóttamannavandann, til að koma í veg fyrir uppgang öfgaafla.

 

 

 

 

«
»

Ummæli ()


Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Guðni svarar gagnrýni – Andri Snær: „Af hverju ættum við hér uppfrá að þrá sundraða Evrópu“

„Það verður bara að vinna úr niðurstöðunni, Egill. Þegar öldur lægir held ég að framtíðin verði ekki eins kolsvört og skrifari Financial Times heldur t.d. fram og þú vitnar í. Bretar gætu hæglega haldið í fjórfrelsi í anda EES.“ Þetta skrifar Guðni Th. Jóhannesson forsetaframbjóðandi á Fésbók í svari til Egils Helgasonar. Egill hafi gagnrýnt […]

Bresku blöðin ýmist fagna eða gráta Brexit – 10 forsíður

Loftið er lævi blandið í Bretlandi eftir að það liggur fyrir að Bretland er á leið úr Evrópusambandinu. Forsíður blaðanna í morgun fanga þessa stemningu vel. Daily Mail og Daily Telegraph eru greinilega hæstánægð með niðurstöðuna og sér götublaðið sérstaka ástæðu til að mæra breska kjósendur. Síðarnefnda blaðið talar um fæðingu hins nýja Bretlands. The […]

Guðni Th. Jóhannesson verður sjötti forseti Íslands – Bein textalýsing á kjördag

Það kemur í ljós í kvöld hver verður arftaki Ólafs Ragnars Grímssonar í embætti forseta Íslands. Alls eru níu manns sem gefa kost á sér í embættið – Elísabet Jökulsdóttir, Davíð Oddsson, Guðni Th. Jóhannesson, Andri Snær Magnason, Ástþór Magnússon, Halla Tómasdóttir, Sturla Jónsson, Guðrún Margrét Pálsdóttir og Hildur Þórðardóttir. Eyjan fylgist með gangi mála […]

Brexit knúið áfram af Englendingum í nostalgíukasti eftir einhvers konar Enid Blyton Englandi

„Skotar upplifa það, og að mörgu leyti réttilega, að drifkrafturinn í útgönguhreyfingunni sé ekki bresk þjóðerniskennd sem þeir gætu mögulega sætt sig við. Þeir upplifa fremur að þetta hafi verið drifið áfram af einhverjum Englendingum í nostalgíu eftir því að fá aftur einhvers konar Enid Blyton England. Það er ekki ímynd sem að Skotar tengja […]

Brexit á ekki að hafa nein áhrif á áform Íslendinga í Evrópumálum

Niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar í Bretlandi, um úrsögn Breta úr Evrópusambandinu, ætti ekki að hafa nein sérstök áhrif á áform Íslendinga. „Aðild að ESB er áfram mesta hagsmunamál okkar Íslendinga, og sigur popúlískrar þjóðernishyggju í Brexit hefur engin áhrif á það, hagsmunir okkar eru áfram þeir sömu; stöðugur gjaldmiðill, lágir vextir og afnám verðbóta, auk lýðræðislegar aðkomu […]

Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi segja Brexit muni hafa mikil áhrif

Bretland er eitt helsta viðskiptaland Ísland og einn mikilvægasti markaður fyrir íslenskar sjávarafurðir. Veltan í viðskiptum á ári hefur verið um 50 milljarðar króna. Niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslu um úrgöngu landsins úr Evrópusambandinu mun því hafa mikil áhrif á íslensk viðskipti, að mati Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi. Þegar hafa orðið sterk viðbrögð á alþjóðlegum fjármálamörkuðum og gengi […]

Brexit slæmar fréttir fyrir efnahag Evrópu og Íslands segir hagfræðingur Viðskiptaráðs

„Heilt yfir teljum við niðurstöðuna vera slæmar fréttir fyrir efnahag Evrópu, og þar með talið Íslands. Hversu slæmar þær fréttir eru veltur síðan á því hvað tekur við, hvort Bretar geri hagfellda viðskiptasamninga við Evrópu og Íslendinga. Sem sagt hvort Bretar greiði áfram fyrir alþjóðaviðskiptum eða hvort þeir reisi tollmúra og setji upp viðskiptahindranir.“ Þetta […]

Skrifað undir nýjan kjarasamning við sjómenn – Hafa verið samningslausir í um fimm ár

Skrifað var undir nýjan kjarasamning milli Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) og forsvarsmanna stéttarfélaga sjómanna í dag. Sjómenn höfðu verið kjarasamningslausir í fimm ár og viðræður um nýjan samning staðið af og til frá þeim tíma. Greint er frá samningnum á heimasíðu SFS. Hann er gerður milli samtakanna og Sjómannasambands Íslands og Farmanna og fiskimannasambands […]

Bretland stendur mun veikara eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna – Möguleg tækifæri fyrir Ísland

„Þessi jarðskjálfti er í góðri meðalstærð þeirra sem gengið hafa yfir álfuna frá seinna stríði,“ segir Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, um tíðindi næturinnar, þar sem Bretar kusu sig út úr Evrópusambandinu. Framundan eru stífar og erfiðar samningaviðræður milli Bretlands og ESB um framtíð landsins í Evrópu. Á sama tíma gætu mikil tækifæri falist í […]

Guðni með afgerandi forystu – Halla með næst mest fylgi og Davíð og Andri jafnir

Guðni Th. Jóhannesson mælist með 44,6 prósenta fylgi í nýjum þjóðarpúlsi Gallup þar sem stuðningur við forsetaframbjóðendur er mældur. Halla Tómasdóttir kemur næst, með 18,6 prósenta stuðning, og þar á eftir þeir Davíð Oddsson og Andri Snær Magnason, með um 16 prósenta fylgi. Ríkisútvarpið greinir frá þessu. Guðni hefur tapað nokkru fylgi frá síðasta þjóðarpúlsi […]

Ingibjörg Sólrún: „Ég get ekki stutt Oddnýju“

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, fyrrverandi formaður Samfylkingarinnar, segist ekki geta stutt Oddnýju Harðardóttur sem formann flokksins vegna aðkomu hennar að Landsdómsmálinu þar sem hún hafi sýnt af sér dómgreindarbrest. Þetta segir Ingibjörg Sólrún í föstudagsviðtali Fréttablaðsins. Hún segir dapurt að horfa upp á Samfylkinguna í dag sem er rúin fylgi og telur hún að jafnaðarmannaflokkur á […]

Cameron segir af sér

David Cameron, forsætisráðherra Breta, hefur tilkynnt að hann muni segja af sér í kjölfar niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar um veru Bretlands í Evrópusambandinu. 51,9 prósent kjósenda kusu með brotthvarfi Bretlands úr sambandinu. Cameron tilkynnti um ákvörðun sína í morgun á blaðamannafundi í Downing-stræti 10. Cameron hafði barist ötullega fyrir áframhaldandi veru Breta í ESB en í ljósi […]

Píratar stærstir og Viðreisn bætir enn við sig – Stutt á milli Sjálfstæðisflokks og Vinstri grænna  

Stjórnarflokkarnir, sem og Píratar dala lítillega í fylgi í nýrri skoðanakönnun Félagsvísindastofnunar á meðan að aðrir flokkar bæta við sig. Litlu munar nú á fylgi Sjálfstæðisflokksins, sem mælist næst stærstur flokka, og Vinstri grænna. Vikmörk eru ekki gefin upp í frétt Morgunblaðsins þar sem greint er frá könnuninni en ekki er ólíklegt að munurinn á […]

Hvað gerist í kjölfar Brexit? ESB er í sögulegri kreppu

Bretar samþykktu að yfirgefa Evrópusambandið í þjóðaratkvæðagreiðslu í gær. Úrsögnin mun hafa mikil áhrif víða um heim og er þegar búin að hafa mikil áhrif á fjármálamörkuðum. Gengi pundsins hríðféll á mörkuðum í nótt og hlutabréfamarkaðir brugðust illa við fréttunum. En hvaða önnur áhrif munu úrslitin hafa? Ákvörðun bresku þjóðarinnar er mikið áfall fyrir ESB […]

Eyjan Miðlar ehf. - Kringlunni 4-12, Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is