Sunnudagur 05.03.2017 - 15:00 - Ummæli ()

Upplýsingar um athafnir og ákvarðanir stjórnsýslunnar

Undanfarin ár hafa verið stigin mörg og mikilvæg skref í að opna stjórnsýsluna á Íslandi fyrir almenningi með því að koma á framfæri upplýsingum um athafnir og starfsemi hennar. Með tækni og veraldarvefnum er orðið auðveldara að koma upplýsingum til almennings en áður var. Í sveitarstjórnarlögum frá 2011 og upplýsingalögum frá 2012 má til að mynda sjá að meiri krafa er á gagnsæi og að íbúar séu upplýstir um gang stjórnsýslunnar. Að setja slíkar kröfur í lög voru eðlileg viðbrögð við bankahruninu 2008 til þess að skapa traust á stjórnvöldum og koma upplýsingum upp á yfirborðið.

Sveitarfélögin standa framar ríkinu

Að mörgu leyti standa sveitarfélögin framar ríkisvaldinu í að veita almenningi upplýsingar um ákvarðanir og upplýsingar um gang mála í stjórnsýslunni. Þannig birta flest ef ekki öll sveitarfélög landsins fundargerðir sveitarstjórna og nefnda á vefnum. Þá hafa mörg sveitarfélög tekið upp á því að senda út bæjarstjórnarfundi í beinni útsendinguna og birta hljóðskrár frá fundum á vefnum. Einnig hafa nokkur sveitarfélög hafið að birta málsgögn funda á vef sínum og opnað bókhald sveitarfélagsins á sama vettvangi.

Opnun stjórnsýslunnar í Hveragerði

Ágætt dæmi um opnun stjórnsýslunnar má sjá hjá Hveragerðisbæ. Frá árinu 2010 hefur Hveragerðisbær stigið ákveðin skref í að opna stjórnsýsluna fyrir almenningi með því að birta meira af gögnum og auka upplýsingaflæði í gegnum vef bæjarins, sjá meðfylgjandi töflu. Frumkvæðið að birtingu upplýsinganna komu á síðasta kjörtímabili frá framboði A-listans í Hveragerði, en það var sameiginlegt framboð Samfylkingarinnar, VG og Framsóknarflokksins, og á yfirstandandi kjörtímabili frá Samfylkingunni og óháðum. Markmiðið hefur verið að auka gagnsæi í ákvarðanatöku bæjarins og koma upplýsingum um athafnir bæjaryfirvalda til íbúa. Ljóst er að þó að mikið hafi áunnist má gera enn betur. Má þar t.d. nefna að opna bókhald bæjarins og er stefnt að því að slík tillaga verði lögð fram á næstunni.

 

Frumkvæði Tillaga Dags. framlagningar Afgreiðsla
A-listinn í Hveragerði. Bein útsending bæjarstjórnarfunda á vefnum. 21. október 2010. Frestað til að kanna kostnað. Fyrsta beina útsendingin 8. mars 2012.
A-listinn í Hveragerði. Upptökur bæjarstjórnarfunda verði aðgengilegar á vefnum. 14. júní 2012 (ítrekun 7. maí 2013 og 13. júní 2013). Frestað til gerðar fjárhagsáætlunar 2013. Upptökur aðgengilegar frá 10. október 2013.
A-listinn í Hveragerði. Siðareglur fyrir kjörna fulltrúa. 14. júní 2012. Tillaga samþykkt. Siðareglur samþykktar 13. júní 2013.
Samfylkingin og óháðir. Skráning fjárhagslegra hagsmuna bæjarfulltrúa. 15. október 2014 (ítrekun 10. maí 2015). Samþykkt. Hagsmunaskráning bæjarfulltrúa aðgengileg á vef Hveragerðisbæjar frá febrúar 2016.
Samfylkingin og óháðir. Birting fundargagna á vefnum. 8. janúar 2015 (ítrekun 11. júní 2015 og 14. janúar 2016). Samþykkt. Fundargögn aðgengileg á vef Hveragerðisbæjar frá febrúar 2016.

Yfirlit aðgerða til að opna stjórnsýslu Hveragerðisbæjar 2010-2016.

Þingsályktun um málaskrár á vefinn

Ríkið hefur því miður ekki enn tekið viðlíka skref í að opna gögn stjórnsýslunnar og sveitarfélögin þó að í upplýsingalögum sé kveðið á um að stjórnvöld skuli vinna markvisst að því að gera skrár yfir mál, málsgögn og gögnin sjálf jafnóðum aðgengileg með rafrænum hætti. Rétt er þó að geta þess að nýskipaður fjármála- og efnahagsráðherra hefur sagt að stefnt sé að því að gera upplýsingar um bókhald ríkisins aðgengilegt á vefnum.

Nýverið var dreift á Alþingi tillögu til þingsályktunar um rafræna birtingu málaskráa og gagna ráðuneyta. Tillagan er lögð fram af frumkvæði Samfylkingarinnar en meðflutningsmenn eru þingmenn Pírata og VG. Í þingsályktunartillögunni er lagt til að forsætisráðherra verði falið að gera nauðsynlegar ráðstafanir til þess að unnt verði að veita almenningi rafrænan aðgang að málaskrám og gögnum ráðuneyta. Í greinargerð með tillögunni er m.a. vísað í fordæmi frá Noregi þar sem frá 2010 hafa verið birtar upplýsingar um tilurð u.þ.b. 20 milljónir skjala hins opinbera á vefnum www.oep.no. Fái tillagan framgang tekur ríkisvaldið risaskref í að auka aðgengi almennings að upplýsingum um stjórnsýsluna og auka gagnsæi. Færa má rök fyrir því að ef upplýsingar úr málaskrám ráðuneytanna hefðu verið aðgengilegar almenningi fyrir kosningar í október síðastliðnum hefðu upplýsingar um tilurð tveggja skýrslna, sem deilt hefur verið um undanfarnar vikur, verið ljósar almenningi og fjölmiðlum um leið og þær bárust ráðuneytunum en ekki mörgum vikum síðar.

Gagnsæi verndar almannahagsmuni

Þann 4. febrúar 2015 birti Páll Harðarson, forstjóri Kauphallarinnar, grein í Fréttablaðinu undir heitinu Gagnið af gagnsæinu. Í greininni fjallaði hann um gagnsæi í verðbréfaviðskiptum og taldi fram mörg góð og gild rök fyrir því að stuðla skuli að gagnasæi, og sagði m.a. að það væri hornsteinn verðbréfaviðskipta. Á sama hátt má segja að gagnsæi sé hornsteinn lýðræðis og því ber stjórnmálamönnum að stuðla að opinni stjórnsýslu og birta upplýsingar um athafnir og ákvarðanatöku eins og hægt er. Upphafsorð Páls langar mig að gera að lokaorðum þessarar greinar og um leið hvetja íslenska stjórnsýslu til að vinna áfram að opnun hennar:

Njörður Sigurðsson, bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar og óháðra í Hveragerði.

Birtist fyrst í Suðra. Smellu hér til að lesa blaðið í heild sinni.

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Hagar hafa lengi skoðað sjálfsafgreiðslu í matvöruverslunum: Verður stór þáttur í framtíðinni

Finnur Árnason forstjóri Haga segir fyrirtækið hafa lengið skoðað að innleiða sjálfsafgreiðslu í matvöruverslunum en hár kostnaður hafi helst staðið í vegi fyrir innleiðingu slíks búnaðar hér á landi. Sjálfsafgreiðsla tíðkast víða í Bandaríkjunum og Evrópu þar sem viðskiptavinir sjá sjálfir um að skanna strikamerki og borga fyrir vöruna án þess að eiga samskipti við […]

Bráðum mega landsmenn eiga lögheimili í sumarbústöðum

Brátt geta þeir sem aldrei vilja fara heim úr sumarbústaðnum tekið gleði sína en til skoðunar er að breyta lögum um lögheimili til að gera fólki kleift að vera þar með lögheimili. Sama gildir um atvinnuhúsnæði. Fram kom á ráðstefnu Reykja­víkuraka­demí­unn­ar og Reykja­vík­ur­borg­ar sl. föstu­dag um ólög­legt hús­næði og óleyfisbúsetu, sem greint er frá í […]

Björn Valur: Bjarni sækir fast að því að fá sjötta ráðherrann

Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokksins sækir fast að því að fá sex ráðherra í hlut Sjálfstæðisflokksins í ríkisstjórninni en Vinstri græn og Framsóknarflokkurinn taka það ekki í mál. Þetta segir Björn Valur Gíslason fyrrverandi varaformaður Vinstri grænna í færslu á Fésbók. Björn Valur segir Sjálfstæðismenn eiga í miklum vandræðum með ráðherraval í væntanlegri ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks, VG […]

Kjartan ósáttur við söluna og kaupin á OR-húsinu: „Furðulegur fjármálagjörningur“

Kjartan Magnússon borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins segir að salan og kaup Orkuveitu Reykjavíkur á OR-húsinu á Bæjarhálsi sé furðulegur fjármálagjörningur og sé mjög kostnaðarsamur fyrir íbúa Reykjavíkur og íbúum annarra sveitarfélaga sem eiga Orkuveituna. Árið 2013 seldi Orkuveitan húsnæðið fyrir 5,1 milljarð króna til lífeyrissjóða og fjárfestingafélaga en hélt áfram að leigja húsnæðið. Síðar kom í ljós […]

Oktavía Hrund kjörin formaður Pírata i Evrópu

Oktavía Hrund Jónsdóttir var kjörin stjórnarformaður Pírata í Evrópu á fundi sem haldinn var í Prag um helgina. Oktavía er varaþingmaður Pírata í Suðvesturkjördæmi og alþjóðafulltrúi framkvæmdaráðs Pírata á Íslandi. Hún er með MA gráðu í alþjóðlegri þróunarfræði og samskiptum frá Hróarskelduháskóla. Oktavía situr í stjórn Freedom of the Press Foundation og síðstu ár hefur […]

Mismunandi niðurstöður jafn réttar

Á heimasíðu Hæstaréttar hefur nú verið birt viðtal við Eirík Tómasson sem lét af störfum sem dómari við réttinn 1. september s.l. Það er nýbreytni í starfi réttarins að birta svona efni á heimasíðu sinni. Gaman væri að heyra hvernig starfsháttum við þessa léttmetissíðu er háttað. Hver er ábyrgðarmaður síðunnar? Hver tók viðtalið við Eirík? […]

Morgunblaðið: Hvað um samband Kristjáns og Rósu? „Einkalíf Rósu B. er ekki til umræðu á samfélagsmiðlum“

Í Staksteinum í Morgunblaðinu eru fjölmiðlar gagnrýndir fyrir umfjallanir um einkalíf Sigmundar Davíðs og Bjarna Benediktssonar forsætisráðherra. Á meðan hjólað sé á ósanngjarnan hátt í þessa tvo stjórnmálamenn sé farið silkihöndum um aðra og er Rósa B. Brynjólfsdóttir, þingmaður Vg, sérstaklega nefnd í því samhengi. Staksteinar Morgunblaðsins byrja á þessum orðum: „Pál Vilhjálmsson bendir á. […]

Verri þjónusta er betri þjónusta

Ef eitthvað er idjótískt í nútímanum – og er í rauninni angi af þeirri nauðhyggju að öll tækniþróun sé skilyrðislaust af hinu góða – þá er það þegar reynt er að sannfæra mann um að lakari þjónusta sé í raun betri þjónusta.

Samtök atvinnulífsins segja kominn tíma til að stytta grunnskólanám: Getur mildað áhrif kennaraskorts

Samtök atvinnulífsins segja það vera kominn tími til að skoða af alvöru að stytta grunnskólanám um eitt ár. Fram kemur í grein á vef SA að það kunni að felast verðmæt tækifæri í að láta grunnskólann ná aðeins upp í 9.bekk, þar á meðal sé hægt að hægt að hækka laun kennara og milda áhrif […]

Björn Valur: Þarf að staðfesta að endurritið sé hið raunverulega samtal

Björn Valur Gíslason er í bankaráði Seðlabankans. Hann segir alvarlegt að trúnaðargögn hafi farið úr bankanum og endað á fjölmiðli. Þar á hann við símtal Davíðs Oddssonar þáverandi seðlabankastjóra og Geirs H. Haarde þáverandi forsætisráðherra sem birt var í Morgunblaðinu um helgina. Fjölmargir fjölmiðlar hafa reynt að fá samtalið afhent frá Seðlabankanum en verið hafnað. […]

Píratar vinna við að bjarga heimasíðu Sjálfstæðisflokksins

Þingmenn og áhrifamenn innan Pírata vinna nú að því að bjarga vefsíðum vefhýsingarfyrirtækisins 1984 sem hrundi í síðustu viku. Margar vefsíðu fóru illa út úr hruninu, þar á meðal vefur Eiríks Jónssonar sem og vefir Pírata og Sjálfstæðisflokksins. Fram kom í twitter-færslu frá 1984 í gær að þingmennirnir Helgi Hrafn Gunnarsson og Smári McCarthy ynnu […]

Magnús: Eitthvað allt annað en gagnleki þegar upplýsingarnar eru notaðar eftir hentugleika

„Gagnalekar sem hafa þann tilgang að upplýsa almenning um sitthvað misjafnt, jafnvel lögbrot, í störfum og fjármálum ráða- og efnamanna hafa löngu sannað mikilvægi sitt fyrir framgang lýðræðisins. En að hafa á brott með sér upplýsingar frá ríkisstofnun, þegar viðkomandi er sagt upp störfum, til þess að nýta þær upplýsingar svo eftir hentugleika jafnvel mörgum […]

Kjarkur Katrínar

Kolbrún Bergþórsdóttir skrifar: Það virðist ekki eiga sérlega vel við stóran hóp innan Vinstri grænna að horfast í augu við þá ábyrgð sem fylgir því að taka að sér stjórn landsins. Þar er einungis horft í eina átt – til vinstri – þrátt fyrir að úrslit nýafstaðinna kosninga hafi síst af öllu verið ákall um vinstri […]

Uppreist æra í stað siðbótar

Kristinn H. Gunnarsson skrifar: Ákvörðun Vinstri hreyfingarinnar, græns framboðs um stjórnarsamstarf með Sjálfstæðisflokki reisir æru  formanns Sjálfstæðisflokksins upp frá dauðum og frestar um sinn óhjákvæmilegri siðbót í íslenskum stjórnmálum. Það er stöðugt vaxandi krafa almennings að þeir stjórnmálamenn eigi að víkja af vettvangi stjórnmálanna sem blanda saman eigin hagsmunum og almannahag. Eftir bankahrunið er lítil […]

Frjáls fjölmiðlun ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is