Fimmtudagur 16.03.2017 - 14:46 - Ummæli ()

Hrun sósíaldemókrata í Evrópu: Rósirnar visna

Ein af stærstu tíðindunum við niðurstöður þingkosninganna í Hollandi í gær var afhroð flokks sósíaldemókrata. Hollenski Verkamannaflokkurinn (Partij van de Arbeid, skammstafað: PvdA) fór úr 24,8 prósenta fylgi í kosningunum 2012 niður í 5,7 prósent nú. Árið 2012 vann flokkurinn á og jók fylgi sitt. Hann fékk þá 38 af 150 sætum á hollenska þinginu og myndaði ríkisstjórn með hinum hægri sinnaða Þjóðarflokki fyrir frelsi og lýðræði (VVD) þar sem Mark Rutte formaður VVD varð forsætisráðherra.

En í gær var ballið búið. Hollenskir sósíaldemókratar sitja í dag í algerri niðurlægingu, búnir að missa 29 þingsæti og halda aðeins níu. Jafnaðarmannaflokkurinn sem stofnaður var eftir samruna fleiri flokka 1946 og hefur lengst af verið einn af stærstu flokkum Hollands er í dag meðal þeirra minnstu.

Þetta fall er ekkert einsdæmi. Hrun Samfylkingarinnar á Íslandi í síðustu Alþingiskosningum í október síðastliðinn er mörgum eflaust enn í fersku minni. Enda var það fordæmalaust og vakti athygli langt út fyrir strendur Íslands.

Það finnast þó enn fleiri dæmi um að sósíaldemókratar eða svokallaðir jafnaðarmenn eigi víða erfitt uppdráttar í Evrópu. Uppdráttarsýki þeirra hefur varað lengi og virðist ólæknandi.

Simon Hix prófessor við London School of Economics hefur sýnt fram á að flokkar sósíaldemókrata í Suður- og Vestur-Evrópu hafi hrapað úr 30,3 prósentum árið 1998 niður í 21,5 prósent árið 2016. Og þetta var fyrir afhroð Samfylkingarinnar á Íslandi og Verkamannaflokksins í Hollandi. Í Grikklandi hefur líka orðið fylgishrun hjá krötum. Teikn eru á lofti um að illa gangi hjá sósíaldemókrötum í Danmörku (25 prósent), í Svíþjóð (30 prósent) og í Finnlandi (17 prósent). Í Noregi eru dökk ský á himni fyrir Verkamannaflokkinn. Hann hefur ítrekað mælst með undir 30 prósenta fylgi í vetur. Slíkt þykir óásættanlegt og næstkomandi september verður gengið til kosninga í Noregi.

Línuritið sýnir samanlagða fylgisþróun sósíaldemókratískra flokka í 18 löndum í Vestur Evrópu frá 1980 til 2016. Rauða línan er venjulegt meðaltal en brotalínan sýnir vegið meðaltal eftir stærð þjóðanna. Tilheigingin er sú sama: Fylgishrun.

Í Frakklandi virðast sósíalistar stefna í ósigur í komandi forsetakosningum sem verða nú í vor. Francois Hollande forseti er með afbrigðum óvinsæll. Benoit Hamon forsetaframbjóðandi sósíalista mælist með einungis um 14 prósenta fylgi í könnunum.

Margar ástæður eru nefndar fyrir vandræðum krata í Evrópu. Tímaritið The Economist birti fréttaskýringu um þetta í apríl á síðasta ári. Þar var meðal annars sýnt línurit sem bendir til að erfiðleikarnir hafi fyrst byrjað fyrir alvöru eftir efnahagkreppuna sem dundi yfir haustið 2008:

Þetta línurit úr The Economist sýnir fylgisþróun sósíaldemókrata í Vestur-Evrópu þar sem árið 1970 er viðmiðun og sett á 100. Fallið hefur verið stöðugt síðan kreppan hófst 2008.

Síðan hefur evran meðal annars lent í vandræðum og flóttamenn streymt til Evrópu sem aldrei fyrr. En hverjar eru annars skýringarnar? Þær eru eflaust margar og umdeildar. Sósíaldemókratar hafa verið sakaðir um að taka stöðu með fjármálaöflunum gegn alþýðu landanna. Þeir hafa sömuleiðis þótt hallir undir alþjóðavæðingu sem gerist oft á kostnað alþýðustéttanna. Að lokum eru þeir gagnrýndir fyrir að vera meira uppteknir af hagsmunum förufólks og hælisleitenda heldur en af velferð borgara í sínum eigin löndum.

Svarið við þessu öllu virðist síðan vera að margt alþýðufólk snýr baki við krötum og stígur lengra til hægri þar sem fólk á borð við Geert Wilders og Marine Le Pen segist bíða þeirra með faðminn opinn.

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Einar: „Boðið upp í dans“

Á tímanum upp úr 1970 mátti greina bæði nýjungar og gerjun í íslenskum skáldskap, þá rann upp gullöld sjálfsútgáfunnar, ekki síst á ljóðabókum, með nýrri prent- og fjölritunartækni, menntaskólablöð voru full af ljóðum og styttri prósum, og það var einhver gleði sem sveif yfir vötnum í þessu öllu, svo að kannski er ekki að undra […]

Múslimsk kona fórnarlamb hatursáróðurs eftir árásina við breska þinghúsið í Lundúnum

Ljósmynd af múslimskri konu sem heldur á farsíma og gengur fram hjá slasaðri kynsystur sinni sem liggur og nýtur aðhlynningar vegfarenda á Westminster-brúnni í Lundúnum hefur síðustu daga verið misnotuð af múslimahöturum víða um heim. Ljósmyndin var tekin síðdegis á miðvikudag rétt eftir að íslamskur hryðjuverkamaður hafði ekið bifreið á miklum hraða á gangandi vegfarendur […]

Eliza Reid forsetafrú: ,,Ég tala með hreim, beygi orð rangt, segi stundum tóma vitleysu sem fær fólk til að hlæja“

Miklar umræður hafa verið um íslenska tungu undanfarin misseri og sitt sýnist hverjum. Á samskiptamiðlum hafa einhverjir vegið hart að íslenskukunnáttu Nicole Leigh Mosty, þingkonu Bjartar framtíðar sem ekki er fædd hér á landi. Nú hefur Eliza Reid, forsetafrú, lagt orð í belg en það gerir hún í pistli á Facebook síðu sinni er hún […]

Jóhanna ætlar að rukka ferðamenn og Árni hótar að taka áfangastaðinn úr bókinni: „400kr fyrir 12 ára og eldri“

Gjaldtaka á vinsælum áfangastöðum ferðamanna veldur deilum. Jóhanna Kristin Hjartardóttir, ábúandi á jörðinni Helgafelli við Stykkishólm hefur tilkynnt að þar verði framvegis rukkað viðhalds- og þjónustugjald af þeim ferðamönnum sem vilji koma og njóta staðarins. Jörðin er sögufrægur staður en þar er Guðrún Ósvífursdóttir grafin, ein af aðal sögupersónum Laxdælu. Þetta mælst mis vel fyrir […]

Ísland veitir meiri styrki til nýsköpunar og þróunar

Útgjöld Íslands til ríkisaðstoðar jukust um 10,5% á árinu 2015. Þrátt fyrir þessa aukningu er hlutfall ríkisaðstoðar af landsframleiðslu fremur lágt á Íslandi og talsvert lægra en meðaltal ríkja Evrópusambandsins. Þetta kemur fram í nýjustu samanburðarskýrslu Eftirlitsstofnunar EFTA, ESA, um útgjöld til ríkisaðstoðar í EFTA-ríkjunum sem birt var í morgun. Aukninguna árið 2015 má helst […]

Már viðurkennir að mistök hafi verið gerð

Már Guðmundsson seðlabankastjóri var gestur Björns Inga Hrafnssonar í Eyjunni í gær. Þar fóru þeir um víðan völl og ræddu efnahagsmál Íslands í víðu samhengi, allt frá afnámum gjaldeyrishafta til ferðamannastraumsins. Gjaldeyriseftirlit Seðlabanka Íslands bar einnig á góma en eins og frægt er orðið stóð voru hafðar uppi miklar sakargiftir gegn fyrirtækinu um brot á […]

Jón Baldvin: „EES-samningurinn eins og skraddarasaumaður handa Skotum“

Ný bók um það sem Skotar geta lært af reynslu Norðurlandaþjóða um samskipti við Evrópusambandið er komin út  í Edinborg. Bókin ber heitið McSmörgåsbord  – What post-Brexit Scotland can Learn from the Nordics. Bókin hefur að geyma ritgerðir eftir höfunda frá öllum Norðurlöndum, þeirra á meðal frá Færeyjum og Grænlandi. Höfundur íslenska kaflans er Jón […]

Hjálmar: Upphrópanir byggjast á misskilningi eða rangtúlkunum

„Í tilefni af fjölmiðlaumræðu um 5 daga legudeild Klíníkurinnar vill undirritaður árétta að hvorki Velferðarráðuneytið né Embætti landlæknis hafa neinar athugasemdir við starfsemina sem heldur áfram ótrufluð þrátt fyrir ýmis konar upphrópanir síðustu daga sem flestar byggjast á misskilningi eða rangtúlkunum.“ Svona hefst fréttatilkynning frá Hjálmari Þorsteinssyni bæklunarskurðlækni og framkvæmdastjóra Klíníkurinnar í Ármúla. Segir hann […]

„Óveðurský yfir Akranesi“

Í gærkvöldi hrönnuðust upp óveðurský yfir Akranesi sem endaði með gríðarlegum þrumum og eldingum sem lýsti upp allan bæinn. Nú skal ég fúslega viðurkenna að ég óttast innilega að það séu að hrannast upp óveðurský í atvinnumálum okkar Akurnesinga og núna er bara spurning hvort það endi með þrumum og eldingum, segir Vilhjálmur Birgisson formaður […]

Þórhildur mætti Arnþrúði og Pétri í beinni: „Þið stundið hér hatursáróður“

Harðorðar og fjörugar umræðu sköpuðust þegar Þórhildur Sunna Ævarsdóttir þingmaður Pírata mætti Arnþrúði Karlsdóttur útvarpsstjóra og Pétri Gunnlaugssyni dagskrárgerðarmanni í beinni útsendingu á Útvarpi Sögu síðdegis í gær. Líkt og Eyjan greindi frá fyrr í vikunni hafa þingmaðurinn og aðstandendur Útvarp Sögu eldað grátt silfur, Þórhildur sagði á Alþingi að gagnrýni talsmanna Útvarps Sögu á […]

Þórarinn hækkaði laun starfsmanna um 30% og lækkaði þannig launakostnað um 20%

Þórarinn Ævarsson, framkvæmdastjóri IKEA, er andlit fyrirtækisins. Hann er einarður talsmaður lágs vöruverðs og hefur ákveðnar skoðanir á því hvers konar starfsmannastefna sé árangursríkust. Hann er í viðtali í DV sem kom út í dag. Þar fjallar hann einnig um tíma sinn á Dominos og hvernig hann lækkaði launakostnað með því að hækka laun starfsmanna. […]

Bjarni hafnar ásökunum úr netheimum: „Ég hef hvergi sagt að geðlyf virki ekki“

Bjarni Benediktsson forsætisráðherra hafnar því að hafa nokkurn tímann sagt að geðlyf virki ekki eða að hafa líkt lyfjagjöf við að vökva dáið blóm. Þetta sagði Bjarni í Twitter-færslu sem birtist um miðnætti. Málið má rekja til meints myndbands, sem nú hefur verið fjarlægt, þar sem Bjarni á að láta slík orð falla í stjórnmálafræðitíma […]

Bankaráð krafði Má um að láta af umræðu í fjölmiðlum eftir viðtal á Eyjunni

Bankaráð Seðlabanka Íslands krafðist þess að Már Guðmundsson seðlabankastjóri léti af umræðu um málarekstur bankans gegn Samherja. Bókunin var samþykkt í kjölfar umræðu á fyrri fundum bankaráðsins þar sem framganga Más í fjölmiðlum var til umræðu. Hafði Már lengi vel á undan rætt opinberlega um málareksturinn gegn Samherja. Morgunblaðið hefur bókunina undir höndum, þar segir: […]

Tiltrú á Ísland hefur stóraukist að mati seðlabankastjóra – Höftin ekki haft stórkostleg áhrif á gengi krónunnar

Már Guðmundsson seðlabankastjóri var gestur Björns Inga Hrafnssonar í þættinum Eyjan á ÍNN í kvöld. Þar fóru þeir yfir efnahagsmálin sem ávallt eru á milli tannana á fólki, einkum og sér í lagi nú þegar fjármagnshöft hafa verið afnumin. Már segir að viðbrögðin við þeim áfanga hafi verið góð og ,,ekki hafa haft stórkostleg áhrif […]

Eyjan Miðlar ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is