Sunnudagur 19.03.2017 - 13:00 - Ummæli ()

Krónuhagkerfið kæfir sprotana

Eftir Björgvin G. Sigurðsson:

Hagkerfi sveiflukenndrar krónu ógnar enn á ný útflutningsgreinum og vaxtasprotum samfélagsins. Tímabundið færir styrking krónunnar almenningi aukinn kaupmátt og lægra vöruverð en grefur á sama tíma undan undirstöðugreinum samfélagsins og gjaldeyrissköpun atvinnuveganna. Ágóðinn er skammgóður vermir.

Umtalsvert dýrara er að ferðast til landsins nú en fyrir nokkrum mánuðum og verulega hætta er á að það komi niður á fjölda ferðamanna til landsins og tekjur af útgerð og vinnslu sjávarafurða skreppa saman.

Kollsteypa krónunnar niður á við í lok slíkrar þróunar leiðir ávallt til aukinnar verðbólgu og snarprar hækkunar á skuldum heimila og fyrirtækja sem þurrka út ávinningin af sterkri krónu nú. Helsta stjórntæki Seðlabankans til að draga úr þenslu er hækkun vaxta sem fyrir eru með þeim hæstu í heimi. Hinsvegar er flökt örmynntarinnar slíkt að ómögulegt er að búa við það fyrir atvinnuvegina né byggja á  því neinar áætlanir til framtíðar. Tekjur minnka stórum, kostnaður vex og viðkvæmur grundvöllur nýrra greina verður að engu.

Peningastefnan og umhverfi gjaldmiðilsmála er lang stærsta úrlausnarefni íslenskra stjórnmála, sem eru hinsvegar undirlögð af þrasi um margvísleg málefni sem skipta miklu minna máli. Enn hefur enginn stjórnmálaflokkur bent á trúverðuga lausn á sveiflum gjaldmiðilsins, aðra en þá að gerast aðilar að Myntbandalagi Evrópu að undangenginni aðild að ESB. Sú stefna hefur því miður lítinn hljómgrunn nú um stundir, en spurt skal að leikslokum næst þegar krónuhagkerfið kemur harkalega við heimilin í landinu.

Vonandi verður viðsnúningur á og tekin verði ákvörðun um að ljúka umsóknarferlilnu um aðild að ESB og ganga til þjóðaratkvæðis um endanlegan samning.

Björgvin G. Sigurðsson ritstjóri Suðra og fyrrverandi ráðherra.

Lágir viðvarandi vextir og gengisstöðugleiki þar sem verðtrygging er óþörf er umhverfi sem erfitt er að byggja upp innan minnsta myntsvæðis veraldar. Það sýnir sagan. Íslenska krónan er einungis tæki og það virkar illa og heldur niðri lífskjörum í landinu. Leiðin út úr því er hinsvegar þrúguð af þjóðernishyggju þar sem látið er sem svo að krónan og sjálfstæð mynt sé einn af grundvöllum sjálfstæðis landsins.

Reyndin er þveröfug. Óstöðug króna sem ekki er hægt  að byggja á stöðugt ástand í efnahagsmálum er viðvarandi ógn við lífið í landinu. Kalt mat á stöðu mála til framtíðar er að koma gjaldeyrismálum landsins í skjól samstarfs um gjaldmiðilsmál.

Eða skyldi það vera tilviljun að Færeyingar festi sína krónu við þá dönsku sem aftur er bundin evru, og  áður þýska markinu? Nei, það er skynsamlegt mat og niðurstaða sem tryggir stöðugleika og lága vexti.

Ávinningur þess er meðal annars sá að húsnæðislán eru til muna hagstæðari og fyrirsjáanlegri kostur en við búum við á Íslandi. Svo mjög að það munar tugum og hundruðum milljarða ár hvert í afborganabyrði fyrir heimilin í landinu.

Kostnaðurinn við krónuna  er himinhár og nú þegar krónuhagkerfið er að kæfa sprotana blasa ókostir þess við sem aldrei fyrr. Fullt afnám gjaldeyrishafta er fagnaðarefni og tækifæri til að marka nýja framtíðarsýn í peningamálum landsins.

Þegar sá sem þetta ritar mælti sem viðskiptaráðherra fyrir frumvarpi til laga um gjaldeyrishöft í nóvember 2008 var markmið okkar með þeim fyrst og  fremst að verja lífskjörin í landinu fyrir frekari áföllum og ná tökum á ástandinu, þar sem verðgildi myntarinnar hafði fallið niður úr öllu og virtist þá botnlaust. Höftin voru sett á fyrirvaralaust eftir lokun markaða og lauk lagasetningunni þegar nálgaðist morgun eftir langa nótt í þinginu.

Lagasetningin mætti þá um kvöldið mikilli andstöðu en við höfðum sannfæringu fyrir því að þau væru nauðsynleg. Markmiðið tókst og höftin mörkuðu, ásamt neyðarlögum og samningi við AGS, grundvöll  endurreisnar fjármálakerfis og efnahags. Þau voru um leið birtingarmynd á ókostum örmyntar í veröld þar sem samstarf þjóða er grundvöllur hagsældar og stöðugleika.

Birtist fyrst í Suðra. Smelltu hér til að lesa blaðið.

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Samið um þorskafla Íslands í Smugunni

Haldinn var samningafundur í fiskveiðinefnd Íslands og Rússlands daganna 19.-20. febrúar. Umræðuefnið var að venju framkvæmd svokallaðs Smugusamnings frá 1999 milli Íslands, Noregs og Rússlands um þorskveiðar íslenskra skipa í lögsögu Noregs og í þessu tilviki í lögsögu Rússlands fyrir árið 2018. Í samningnum er um tvenns konar kvóta að ræða. Annars vegar þann sem […]

Landvernd vill virkja vindorku

Engin stefna hefur verið mörkuð um vindorkuvirkjanir á Íslandi og því réðst Landvernd í það verkefni að semja stefnu sem byggist á náttúruverndar-sjónarmiðum með almannahagsmuni að leiðarljósi. Vonast er til aðframkvæmdaaðilar og sveitarfélög geti nýtt sér þessa stefnumörkun til að lágmarka neikvæð umhverfisáhrif slíkra framkvæmda og til að koma í veg fyrir að ráðist verði […]

Kaupskil kaupa 13% í Arion banka af ríkinu

Fjármála- og efnahagsráðherra hefur, að undangengnu samráði við ráðherranefnd um efnahagsmál og endurskipulagningu fjármálakerfisins og ríkisstjórn, fallist á tillögu Bankasýslu ríkisins um sölu á 13% hlut ríkissjóðs í Arion banka til Kaupskila ehf. (dótturfélags Kaupþings ehf.) fyrir 23,4 milljarða króna. Salan fer fram á grunni kaupréttar á hlutnum samkvæmt hluthafasamkomulagi frá árinu 2009 og lögum um […]

Áslaug sakar Sjálfstæðisflokkinn um svindl: „Leikreglum er breytt og uppstillingarvaldið sett í fárra hendur“

Borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins, Áslaug Friðriksdóttir, sem fékk ekki sæti á framboðslista flokksins fyrir komandi borgarstjórnakosningar, skrifar á Facebooksíðu sína í dag. Þar segir hún farir sínar ekki sléttar í samskiptum við Sjálfstæðisflokkinn:   „Kæru vinir, enginn getur gengið að neinu vísu í pólitík. Góður stuðningur í hefðbundnum prófkjörum hefur litla þýðingu, þegar leikreglum er breytt og […]

Ríkisendurskoðun gagnrýnir ráðuneytið fyrir skort á heildarstefnu í orkumálum

Ríkisendurskoðun ítrekar ekki fimm ábendingar sem beint var til atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis og Landsnets hf. árið 2015. Þetta kemur fram í nýrri eftirfylgniskýrslu Ríkisendurskoðunar, Landsnet hf. Hlutverk, eignarhald og áætlanir. Ráðuneytið hefur enn ekki brugðist við þeirri ábendingu Ríkisendurskoðunar að marka heildstæða stefnu í orkumálum til að tryggja að uppbygging og rekstur flutningskerfis raforku sé í […]

Heilbrigðisráðherra vill lögleiða rafrettur

Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir frumvarp um rafrettur stuðla að lögmætum viðskiptum með þessa vöru og tryggja eftirlit og mikilvæga neytendavernd. Aðgengi fólks að rafrettum og reglur um notkun þeirra samkvæmt frumvarpinu geri þeim hægt um vik sem vilja hætta tóbaksnotkun með aðstoð þeirra. Ráðherra mælti fyrir frumvarpinu á Alþingi í gær. Eins og fram kom í ræðu […]

Hagstofan áætlar 2,9% hagvöxt á árinu

Hagstofa Íslands hefur gefið út endurskoðaða þjóðhagsspá að vetri í ritröð sinni, Hagtíðindum. Spáin spannar árin 2017–2023. Hægt hefur á hagvexti frá árinu 2016 en áætlað er að hagkerfið hafi vaxið um 3,8% árið 2017. Meiri kraftur var í þjóðarútgjöldum sem áætlað er að hafi aukist um rúmlega 7% á síðasta ári. Talið er að […]

Afgerandi meirihluti vill afsögn dómsmálaráðherra

Samkvæmt könnun Maskínu sem unnin var í samstarfi við Stundina, kemur fram að 72,5% þjóðarinnar vilja að Sigríður Á. Andersen dómsmálaráðherra segi af sér. Þeir sem vilja að hún sitji áfram eru 27,5 prósent. Hlutfallið er yfir 67% hjá fylgjendum allra stjórnmálaflokka, nema Sjálfstæðisflokksins og Miðflokksins, en 23% Sjálfstæðismanna vilja afsögn Sigríðar og rúm 44 […]

Haraldur hugsar málið varðandi framboð til varaformennsku

Haraldur Benediktsson, fyrsti þingmaður Norð-vestur kjördæmis fyrir Sjálfstæðisflokkinn, segist ætla að hugsa sig um hvort hann bjóði sig fram til varaformennsku í flokknum á landsfundi sjálfstæðisflokksins um miðjan mars, eftir fjölda áskorana. Þetta kemur fram í Morgunblaðinu í dag.   „Já, ég get staðfest það að margir hafa komið að máli við mig og skorað […]

Ingvar Mar leiðir lista Framsóknar

Ingvar Mar Jónsson, flugstjóri og fyrrum varaþingmaður- og borgarfulltrúi, mun leiða lista Framsóknarflokksins í komandi borgarstjórnarkosningum. Fjórar konur skipa næstu fimm sæti. Höfuðáhersla Framsóknarflokksins í Reykjavík verða skólamál samkvæmt tilkynningu, en þrír frambjóðendur eru með kennaramenntun. Viðskeytið flugvallarvinir er hvergi sjáanlegt í tilkynningu frá Framsóknarflokknum að þessu sinni og má því áætla að það verði ekki […]

Listi Eyþórs klár – Tveimur borgarfulltrúum bolað burt

Sjálfstæðismenn kynntu endanlegan framboðslista sinn í kvöld, fyrir borgarstjórnarkosningarnar í maí. Borgarfulltrúarnir Kjartan Magnússon og Áslaug Friðriksdóttir eru ekki á listanum, en Marta Guðjónsdóttir borgarfulltrúi er í fimmta sæti listans. Hildur Björnsdóttir lögfræðingur er í öðru sæti, Valgerður Sigurðardóttir því þriðja, og Egill Þór Jónsson í fjórða. Heildarlistinn er hér að neðan:   1. Eyþór Lax­dal […]

Fjárframlög til stjórnmálaflokka hækka um 127% : Sjálfstæðisflokkur fær mest – Viðreisn minnst

Fjármála- og efnahagsráðuneytið hefur tekið saman upplýsingar um greiðslur ríkisins til stjórnmálasamtaka fyrir árið 2018. Framlög fara eftir stærð flokkanna samkvæmt atkvæðafjölda og fær því Sjálfstæðisflokkurinn hæsta framlagið, eða rúmar 166 milljónir. Viðreisn fær minnsta framlagið, eða rétt tæpar 44 milljónir. Framlagið hækkar milli ára um 127 prósent. Tillaga um að hækka framlög til flokkanna […]

Björn Valur þjófkennir þingmenn-Segir marga vísvitandi brjóta reglurnar-Á pari við Árna Johnsen

Björn Valur Gíslason, fyrrum varaformaður VG, segir það gott mál að nú skuli greiðslur Alþingis til þingmanna verða gerðar opinberar, líkt og til stendur samkvæmt Steingrími J. Sigfússyni, forseta Alþingis. Hann telur einnig sjálfsagt að Alþingi endurgreiði útgjöld þingmanna, þeir eigi ekki að „verða fyrir útgjöldum vegna starfa sinna.“ Það sem er eftirtektavert er að […]

Pawel býður sig fram í borginni

Pawel Bartoszek, fyrrum þingmaður Viðreisnar, segist á Facebook síðu sinni hafa komið því áleiðis til uppstillingarnefndar Viðreisnar, að hann sækist eftir sæti ofarlega á lista flokksins í komandi borgarstjórnarkosningum.   „Reykjavík er frábær borg. Hún dregur til sín hæfileikaríkt fólk frá öllu landinu og öllum heimshornum. Hún er oftar en ekki aðdráttaraflið dregur þá Íslendinga […]

Frjáls fjölmiðlun ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is