Sunnudagur 19.03.2017 - 13:00 - Ummæli ()

Krónuhagkerfið kæfir sprotana

Eftir Björgvin G. Sigurðsson:

Hagkerfi sveiflukenndrar krónu ógnar enn á ný útflutningsgreinum og vaxtasprotum samfélagsins. Tímabundið færir styrking krónunnar almenningi aukinn kaupmátt og lægra vöruverð en grefur á sama tíma undan undirstöðugreinum samfélagsins og gjaldeyrissköpun atvinnuveganna. Ágóðinn er skammgóður vermir.

Umtalsvert dýrara er að ferðast til landsins nú en fyrir nokkrum mánuðum og verulega hætta er á að það komi niður á fjölda ferðamanna til landsins og tekjur af útgerð og vinnslu sjávarafurða skreppa saman.

Kollsteypa krónunnar niður á við í lok slíkrar þróunar leiðir ávallt til aukinnar verðbólgu og snarprar hækkunar á skuldum heimila og fyrirtækja sem þurrka út ávinningin af sterkri krónu nú. Helsta stjórntæki Seðlabankans til að draga úr þenslu er hækkun vaxta sem fyrir eru með þeim hæstu í heimi. Hinsvegar er flökt örmynntarinnar slíkt að ómögulegt er að búa við það fyrir atvinnuvegina né byggja á  því neinar áætlanir til framtíðar. Tekjur minnka stórum, kostnaður vex og viðkvæmur grundvöllur nýrra greina verður að engu.

Peningastefnan og umhverfi gjaldmiðilsmála er lang stærsta úrlausnarefni íslenskra stjórnmála, sem eru hinsvegar undirlögð af þrasi um margvísleg málefni sem skipta miklu minna máli. Enn hefur enginn stjórnmálaflokkur bent á trúverðuga lausn á sveiflum gjaldmiðilsins, aðra en þá að gerast aðilar að Myntbandalagi Evrópu að undangenginni aðild að ESB. Sú stefna hefur því miður lítinn hljómgrunn nú um stundir, en spurt skal að leikslokum næst þegar krónuhagkerfið kemur harkalega við heimilin í landinu.

Vonandi verður viðsnúningur á og tekin verði ákvörðun um að ljúka umsóknarferlilnu um aðild að ESB og ganga til þjóðaratkvæðis um endanlegan samning.

Björgvin G. Sigurðsson ritstjóri Suðra og fyrrverandi ráðherra.

Lágir viðvarandi vextir og gengisstöðugleiki þar sem verðtrygging er óþörf er umhverfi sem erfitt er að byggja upp innan minnsta myntsvæðis veraldar. Það sýnir sagan. Íslenska krónan er einungis tæki og það virkar illa og heldur niðri lífskjörum í landinu. Leiðin út úr því er hinsvegar þrúguð af þjóðernishyggju þar sem látið er sem svo að krónan og sjálfstæð mynt sé einn af grundvöllum sjálfstæðis landsins.

Reyndin er þveröfug. Óstöðug króna sem ekki er hægt  að byggja á stöðugt ástand í efnahagsmálum er viðvarandi ógn við lífið í landinu. Kalt mat á stöðu mála til framtíðar er að koma gjaldeyrismálum landsins í skjól samstarfs um gjaldmiðilsmál.

Eða skyldi það vera tilviljun að Færeyingar festi sína krónu við þá dönsku sem aftur er bundin evru, og  áður þýska markinu? Nei, það er skynsamlegt mat og niðurstaða sem tryggir stöðugleika og lága vexti.

Ávinningur þess er meðal annars sá að húsnæðislán eru til muna hagstæðari og fyrirsjáanlegri kostur en við búum við á Íslandi. Svo mjög að það munar tugum og hundruðum milljarða ár hvert í afborganabyrði fyrir heimilin í landinu.

Kostnaðurinn við krónuna  er himinhár og nú þegar krónuhagkerfið er að kæfa sprotana blasa ókostir þess við sem aldrei fyrr. Fullt afnám gjaldeyrishafta er fagnaðarefni og tækifæri til að marka nýja framtíðarsýn í peningamálum landsins.

Þegar sá sem þetta ritar mælti sem viðskiptaráðherra fyrir frumvarpi til laga um gjaldeyrishöft í nóvember 2008 var markmið okkar með þeim fyrst og  fremst að verja lífskjörin í landinu fyrir frekari áföllum og ná tökum á ástandinu, þar sem verðgildi myntarinnar hafði fallið niður úr öllu og virtist þá botnlaust. Höftin voru sett á fyrirvaralaust eftir lokun markaða og lauk lagasetningunni þegar nálgaðist morgun eftir langa nótt í þinginu.

Lagasetningin mætti þá um kvöldið mikilli andstöðu en við höfðum sannfæringu fyrir því að þau væru nauðsynleg. Markmiðið tókst og höftin mörkuðu, ásamt neyðarlögum og samningi við AGS, grundvöll  endurreisnar fjármálakerfis og efnahags. Þau voru um leið birtingarmynd á ókostum örmyntar í veröld þar sem samstarf þjóða er grundvöllur hagsældar og stöðugleika.

Birtist fyrst í Suðra. Smelltu hér til að lesa blaðið.

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Uppreist æru: Sama verklag í áratugi, þvert á pólitíska ráðherra og ríkisstjórnir

Á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar nýlega kom fram að innanríkisráðuneytið hefði í sínu verklagi við uppreist æru dæmds kynferðisbrotamanns farið eftir ríkjandi lögbundinni framkvæmdalegri hefð. Því fer fjarri að þar hafi hafi huglæg afstaða eða annarlegar hvatir komið nærri. Ráðuneytið hefur fylgt sama verklagi í áratugi, sama hvaða brot voru undir og þvert á pólitíska […]

Risastórt fjölþjóðlegt borverkefni í Surtsey

Nú í ágúst hefst stærsta rannsókn í Surtsey frá upphafi en þá mun fjölþjóðlegur hópur vísindafólks vinna að mjög yfirgripsmiklu verkefni undir stjórn Magnúsar Tuma Guðmundssonar, prófessors í jarðeðlisfræði við Háskóla Íslands og  Marie Jackson, dósents við Háskólann í Utah í Bandaríkjunum.  Ætlunin er að bora tvær holur í eyjunni og nýta gögnin sem fást […]

Kolbrún: Barátta Viðreisnar

Kolbrún Bergþórsdóttir skrifar: Ekki verður annað séð en að ráðherrar Viðreisnar séu í baráttuhug og ætli ekki að sitja lengur þegjandi undir ásökunum um að vera taglhnýtingar Sjálfstæðisflokksins. Um leið er eins og Björt framtíð sé orðin hálflömuð af meðvirkni í ríkisstjórnarsamstarfi þar sem Sjálfstæðisflokkurinn er hið ráðandi afl. Hið kæfandi faðmlag íhaldsins er að […]

Dagur B. áhorfandi að mengunarhneyksli

Björn Bjarnason skrifar: Nú er ljóst að ekkert var ofsagt hér á þessum stað um fúskið sem einkenndi viðbrögð Veitna, heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur og yfirstjórnar borgarinnar vegna mengunarhneykslisins. Nú er ljóst að ekkert var ofsagt hér á þessum stað um fúskið sem einkenndi viðbrögð Veitna, heilbrigðiseftirlits Reykjavíkur og yfirstjórnar borgarinnar vegna mengunarhneykslisins sem fréttastofa ríkisútvarpsins skýrði fyrst frá 5. júlí 2017. Ætlun allra […]

Lilja Alfreðsdóttir gagnrýnir fjármálaráðherra: Þjóðin á betri vinnubrögð skilið

Það vakti nokkra athygli í gær þegar grein eftir Benedikt Jóhannesson fjármálaráðherra undir yfirskriftinni „Má fjármálaráðherra hafna krónunni“ birtist í Fréttablaðinu. Sitt sýnist hverjum um skrif ráðherrans og í svargrein sagði Björn Bjarnason Benedikt „fjármálaráðherra á evru-villigötum“. Nú hefur Lilja Alfreðsdóttir fyrrum utanríkisráðherra og þingkona Framsóknarflokks svarað Benedikt í grein í Fréttablaðinu undir yfirskriftinni „Leiksýning […]

Þóttist japanska forsætisráðherrafrúin ekki kunna ensku til að þurfa ekki að tala við Trump?

Fyrr í þessum mánuði hittust leiðtogar G-20 ríkjanna, tuttugu stærstu iðnríkja heims, á fundi í Hamborg í Þýskalandi. Eftir ráðstefnuna var haldin vegleg veisla þar sem valdamesta fólk heims snæddi saman kvöldverð. Sætaröðunin var á þann veg að Donald Trump Bandaríkjaforseti sat hliðina á Akie Abe, eiginkonu Shinzo Abe forsætisráðherra Japans, einnar helstu bandalagsþjóðar Bandaríkjana. […]

Fjármálaráðherra á evru-villigötum

Björn Bjarnason skrifar: Röksemdafærsla fjármálaráðherra Íslands með vísan til fjármálaráðherra í nítján Evrópulöndum er reist á sandi. Benedikt Jóhannesson fjármálaráðherra hætti að boða seðlalaus viðskipti eftir að ljóst var að þau áttu hvergi hljómgrunn nema í nefnd sem skilaði honum áliti þar sem afnám seðla með hátt gildi var talið sporna gegn skattsvikum. Í grein […]

Þorbjörn: Sjaldgæft í norrænum samfélögum að ríkisvaldið sjálft ýti undir ójöfnuð

Fjárfestingarleiðin svokallaða er mikið í umræðunni þessa dagana og sitt sýnist hverjum um ágæti þessarar aðgerðar, þar sem Seðlabanki Íslands gerði ríkum Íslendingum kleift að flytja gjaldeyri til landsins og kaupa íslenskar krónur með miklum afslætti. Þorbjörn Þórðarson gerir þetta að umfjöllunarefni sínum í leiðara Fréttablaðsins í dag sem ber yfirskriftina „Tvær þjóðir“. Þorbjörn segir […]

Varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokks hjólar í Kára og Gunnar Smára: Hugsa um rassgatið á sjálfum sér

Börkur Gunnarson varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokks og nefndarmaður í velferðar- og innkauparáði Reykjavíkurborgar lét þá Gunnar Smára Egilsson fyrrum ritstjóra Fréttatímans og Kára Stefánsson forstjóra Íslenskrar Erfðagreiningar heyra það á Facebook síðu sinni í gær. Tilefnið var frétt Eyjunnar um stórviðskipti Kára í gegnum fjárfestingarleið Seðlabanka Íslands en þar kom fram að fyrirtæki græddi þrjá milljarða króna […]

Kannski hann ætti að skipta út bjórnum fyrir þorskalýsi

Dr. Kári Stefánsson hefur sent Eyjunni svofellt skeyti í tilefni af frétt fyrr í kvöld um viðskipti Íslenskrar erfðagreiningar gegnum fjárfestingaleið Seðlabankans: Kannski hann ætti að skipta út bjórnum fyrir þorskalýsi — Svar við fésbókarfærslu Sigmundar Davíðs Bjartur í Sumarhúsum brást ókvæða við þegar kvenfélagið færði honum kú til þess að börn hans fengju mjólk í […]

Kári stórtækastur í fjárfestingaleiðinni: Gengishagnaður yfir þremur milljörðum króna

Kári Stefánsson er sá íslenski athafnamaður sem flutti mest af evrum inn til landsins með afslætti gegnum svonefnda fjárfestingaleið Seðlabankans. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson fv. forsætisráðherra bendir á að Kári hafi síðan verið flestum duglegri við að fordæma alla aðra fyrir að vera ekki nógu samfélagslega sinnaðir. Í Markaðnum, viðskiptariti Fréttablaðsins, birtist í morgun úttekt á […]

Eymdin í byggðarkvótanum

Kristinn H. Gunnarsson skrifar: Starfshópur um byggðakvóta kynnti tillögur sínar á fundi á Þingeyri fyrr í vikunni. Breytingum voru settar þröngar skorður, í grautarpottinum er sama súpugutlið og áður og engu kjarngóðu má bæta við það. Aðeins á að hræra aftur og aftur með sömu sleifinni. Nefndarmenn eru ekki öfundsverðir við það starf að finna […]

Kjalvegur í fúlustu alvöru

Eftir Guðna Ágústsson: Ég skrapp á sunnudaginn í fallegu veðri norður Kjöl inn í Kerlingarfjöll og á Hveravelli. Ég var farþegi í lítilli rútu með skemmtilegu fólki, við lögðum snemma upp og ekki vantaði að ferðamennirnir væru komnir á fætur — allt troðfullt á Geysi og við Gullfoss. Við okkur blasti hin mikla fjallafegurð Bláfellið […]

Fjárfestingaleiðin: Ólafur og Hjörleifur gætu innleyst ríflegan gengishagnað

Félag í eigu Ólafs Ólafssonar, aðaleiganda Samskipa, og Hjörleifs Jakobssonar fjárfestis kom með tæplega tvo milljarða króna til landsins í gegnum fjárfestingarleið Seðlabanka Íslands í desember 2012. Miðað við núverandi gengi gæti félagið innleyst um 809 milljónir í gengishagnað, samkvæmt útreikningum Markaðar Fréttablaðsins, en blaðið skýrir frá þessu í dag í úttekt á fjárfestingaleiðinni. Fjármunir Ólafs […]

Eyjan Miðlar ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is