Sunnudagur 18.06.2017 - 09:00 - Ummæli ()

Framkvæmdastjóri IKEA: Verslun á villigötum

Þórarinn Ævarsson framkvæmdastjóri IKEA skrifar:

Mikil vakning hefur átt sér stað meðal íslenskra neytenda síðustu misseri og eru fyrir því ýmsar ástæður. Innkoma erlendra verslunarrisa hefur þar áhrif auk þess sem aðgengi að upplýsingum á netinu og möguleikarnir á að eiga viðskipti þar leika stórt hlutverk.

Almenningur hefur verið mjög gagnrýnin á íslenska verslun og gerir bæði athugasemdir við verðlag, sem oft á tíðum er sagt líkjast okri, og eins hefur mörgum þótt ganga hægt að skila stöðugri styrkingu krónunnar undanfarin misseri til almennings. Birtingarmynd þessa ástands sést í þeim viðtökum sem verslun COSTCO fær og í gríðarlegri aukningu á alls konar verslun í gegnum netið.

Það má taka undir það að ákveðnar vörur í ákveðnum verslunum séu allt of hátt verðlagðar og að menn gætu verið sneggri til að lækka verð á innfluttum vörum þegar krónan styrkist. Þetta er þó að mínu mati aðeins toppurinn á ísjakanum, því þetta snýst ekki bara um verð, heldur einnig siðferði.

Verið að blekkja fólk

Það er og hefur verið plagsiður í íslenskri verslun að margir kaupmenn verðleggja vörur langtum hærra en þeir reikna með að geta selt þær á. Þessir kaupmenn eru síðan reglulega með mjög ríflega afslætti, allt frá vasklausum dögum upp í allt að 50% afslátt og eru þá að rukka það sem gæti talist eðlilegt verð fyrir viðkomandi vöru. Margir hafa því miður látið glepjast af þessu og er nú svo komið að mörg fyrirtæki eru að auglýsa sérstaka tilboðsdaga nánast hverja einustu viku ársins – það nægir að lesa helgarblöðin til að fá staðfestingu á því. Fjölmörg dæmi eru síðan um það að kaupmenn hækka vöruverð rétt fyrir útsölu, bara til að geta sýnt fram á enn ríflegri afslátt í prósentum á útsölunni. Þeir einfeldningar sem keyptu vörur frá þessum fyrirtækjum á fullu verði verða að bíta það súra epli að hafa verið gerðir að fífli.

Almenningur á þá eðlilegu kröfu að fyrirtæki verðleggi vöruna á því verði sem hún á að vera á og að verðlækkanir séu almennt bundnar við útsölur og þá með það að markmiði að losna við gamlar birgðir, til að rýma fyrir nýjum.
Það er ekki bara það að verðvitund fólks brenglast við svona æfingar, það er líka verið að blekkja fólk og telja því trú um að það sé að gera verulega góð kaup.

Ekki allir við sama borð

Annað mál sem einkennir vissa hluta verslunar er sú staðreynd að það sitja ekki allir við sama borð.  Ákveðnir aðilar, oft iðnaðarmenn eða fagaðilar, eru með tug prósenta afslátt, meðan almenningur þarf þá að greiða því meira. Það er í sjálfu sér ekkert óeðlilegt við það að fagaðilar sem eru í miklum viðskiptum njóti þess með ívið betri kjörum en leikmaður, sem er með mjög takmörkuð viðskipti, en að það geti munað allt að 50% á því verði sem innvígðir fá og síðan því verði sem almenningur borgar er að mínu mati fullkomlega óskiljanlegt og óásættanlegt. Þarna er almenningur augljóslega að niðurgreiða þá vöru sem iðnaðarmaðurinn er að kaupa.  Oft er það síðan svo að milliliðurinn heldur ávinningnum fyrir sig í stað þess að endanlegur verkkaupi fái að njóta viðskiptakjaranna, nema þá að litlum hluta.

Þetta þekkja nánast allir á sínu eigin skinni, hvort sem það er viðhald á fasteign, eða viðgerð á bílum og þetta hefur viðgengist um árabil. Þarna eru viðkomandi kaupmenn og fagaðilar í óverjandi samkrulli gegn almenningi, en með aukinni upplýsingu þá hefur sem betur fer verið að skapast óþol gagnvart þessu.

Í því fyrirtæki sem ég er í forsvari fyrir gerist það mjög reglulega að viðskiptavinir fara fram á að fá afslátt af kaupum og vísa þá til þess að þeir eru að kaupa talsvert magn. Þegar þeim er bent á að það séu engin eða sáralítil viðbótarkjör í boði bregðast sumir hverjir mjög illa við og verða sármóðgaðir, enda vanir því að fá tugi prósenta annars staðar. Staðreyndin er sú að á endanum þá þarf alltaf einhver að borga. Ef einhver einn aðili fær ríflegan afslátt, þá þarf sá næsti að greiða því meira til að verslunin fái það sem hún þarf. Þetta kemur mjög bersýnilega í ljós í viðskiptamódeli COSTCO, en þar eru engir afslættir í boði, sama hversu stór viðskiptavinur maður er.

Hugarfar þarf að breytast

Það má segja að íslensk verslun sé að ákveðnu leyti rúin trausti og í tilvistarkreppu. Til að ná vopnum sínum verða verslunarmenn að breyta því hvernig þeir koma fram við viðskiptavini sína.

Hluti verslunar á Íslandi stendur frammi fyrir þeim veruleika að það er hætta á að hún leggist af í núverandi mynd og flytjist alfarið yfir til erlendra aðila gegnum netið. Það er þróun sem er að mínu mati ekki eftirsóknarverð. Ef verslun á Íslandi ætlar að komast upp úr þeim öldudal sem hún er nú í þá þarf hugarfar hins vegar að breytast. Viðskiptavinir eru ekki einnota og það að beita blekkingum eða mismuna viðskiptavinum stórlega er ekki rétta aðferðin.

Ég sakna þess að forsvarsmenn verslunar á Íslandi hafi ekki gert sig meira gildandi í umræðunni, gagnrýnt þá sem stunda vafasama viðskiptahætti og talað fyrir bættu viðskiptasiðferði. Þar til þessir hlutir breytast, þá er hér frjósamur jarðvegur fyrir Alibaba, COSTCO, ShopUSA og Ebay.

*Höfundur er framkvæmdastjóri Miklatorgs hf., IKEA*

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Afstaða flokkanna: Á Þjóðkirkjan að vera á fjárlögum?

Eyjan mun fram að kjördegi bjóða framboðum sem taka þátt í Alþingiskosningunum 28. október næstkomandi að svara spurningum um ýmis málefni, allt frá húsnæðismálum til menntamála. Í dag er spurt: Á Þjóðkirkjan að vera á fjárlögum? Svörum flokkanna er raðað eftir listabókstaf framboðsins.   Björt framtíð – X-A   Björt framtíð er frjálslyndur flokkur sem […]

Kosningar 2017: Þorgerður Katrín um Vestfirði

Spurningar um Vestfirði vegna Alþingiskosninganna 2017, sem sendar voru öllum forsvarsmönnum framboða í Norðvesturkjördæmi. Tilefni: Skýrsla Byggðastofnunar um hagvöxt landshlutans 2008 – 2015. Útg. ágúst 2017. Upplýsingar sem fram koma í skýrslunni: Hagvöxtur á Vestfjörðum:  -6% ,     en  +4% á landinu öllu. Íbúaþróun:  -4,6% , en +4,3% á landinu öllu. Framleiðsla á mann:  -2%,  en […]

Aðskilnaður stjórnmála og viðskipta

Það sem helst má draga fram sem ástæðu stjórnarslitanna og snemmbúinna Alþingiskosninga er gífurlega uppsöfnuð gremja almennings út í klíkuskap og sérmeðferð útvalinna í þjóðfélaginu. Skemmst er að minnast þingkosninganna í fyrra sem urðu af sömu ástæðu. Panama skjölin drógu fram að hópur fólks í þjóðfélaginu geymdi fé sitt erlendis og leyndi auðævum sínum. Ekki […]

Virkjum kraft eldri borgara

Benedikt Jóhannesson, fjármálaráðherra og þingmaður Norðausturkjördæmis skrifar: Á sínum tíma var kannski eðlilegt að miða við að fólk ynni til sjötugs. Það er ekki lengra síðan en árið 1970 að meðalævi íslenskra karlmanna var um sjötíu ár og konur lifðu heldur lengur. Samhliða lengri ævi hefur heilsa almennt batnað, þannig að það á sjaldnast við […]

Sjálfstæðisflokkurinn með þriggja prósentustiga forskot á VG

Sjálfstæðisflokkurinn mælist nú með stuðning 22,9% kjósenda. Vinstri græn koma þar á eftir með 19,9%. Þetta kemur fram í niðurstöðum nýrrar könnunnar MMR. Bæði Vinstri græn og Sjálfstæðisflokkurinn hafa bætt við sig fylgi frá síðustu mælingu MMR sem lauk 18. október 2017 en þá mældist Sjálfstæðisflokkurinn með 19,9% og Vinstri græn með 19,1% fylgi. Fylgi […]

Fjölskyldubönd fréttamanns RÚV við Stundina reita Björn Bjarnason til reiði: Kannski ráð að leggja RÚV niður?

Björn Bjarnason, fyrrverandi ráðherra Sjálfstæðisflokksins, gagnrýnir fréttastofu RÚV, sem hann kallar FRÚ, harðlega og vekur meðal annars athygli á því að fréttamðurinn Aðalsteinn Kjartansson, sem flutti um helgina frétt um samskipti Glitnis og Bjarna Benediktssonar, er bróðir Ingibjargar Daggar, annars ritstjóra Stundarinnar, sem byrjaði að segja fréttir upp úr gögnum frá þrotabúi Glitnis þar til […]

Eva hjólar í Viðreisn: „Af hverju ættu kjósendur að treysta þessu aftur?“

Eva H. Baldursdóttir frambjóðandi Samfylkingarinnar í Reykjavík segir ekkert að marka loforð Viðreisnar í gjaldmiðla-, Evrópu- og sjávarútvegsmálum, segir hún á Fésbók að Viðreisn hafi sýnt spilin þegar flokkurinn fór í ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokknum og ekki hafi verið minnst á þessi atriði í stjórnarsáttmála: „Það er alveg sama hvað menn reikna – Viðreisn sýndi á […]

Helgi Seljan svarar Agnesi: Gögnin um Karl Vigni voru „stolin“

Fjölmiðlamaðurinn Helgi Seljan gagnrýnir orð Agnes M. Sigurðardóttir, biskup Íslands, um stolin gögn og segir að umfjöllun Kastljóss um barnaníðinginn Karl Vigni Þorsteinsson hafi verið að hluta byggð á slíkum gögnum. Agnes lét í viðtalið við Morgunblaðið þau orð falla að henni þætti það ekki ekki siðferðilega rétt að „stela gögnum og fara á bak […]

Sigurður Kári: RÚV dró upp kolranga mynd: „Við vorum ekki í hagsmunagæslu fyrir Glitni“

„Að RÚV vinni fréttir úr stolnum gögnum sem lögbann hefur verið lagt við að nýtt séu til fréttaskrifa er eitt. Annað er tilgangur þessarar umfjöllunar ríkisfréttastofunnar, viku fyrir kosningar, sem engum dylst hver er,“ segir Sigurður Kári Kristjánsson fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins um umfjöllun RÚV um samskipti Bjarna Benediktssonar formanns Sjálfstæðisflokksins við Glitni þegar Bjarni var […]

Biskup Íslands: Ekki réttlætanlegt að stela gögnum til að afhjúpa mál

Agnes M. Sigurðardóttir biskup Íslands segir það ekki siðferðislega rétt að stela gögnum til þess að afhjúpa mál og leiða sannleikann í ljós. Nokkur umræða hefur skapast um lögbann sýslumanns á notkun Stundarinnar á gögnum sem fengin eru innan úr Glitni og notkun þeirra í fréttaflutningi af viðskiptum Bjarna Benediktssonar formanns Sjálfstæðisflokksins þegar hann var […]

VG stærst í höfuðborginni – Sjálfstæðisflokkur í kraganum – Stofnandi Viðreisnar dytti af þingi

Vinstri græn mælast með 29,6% fylgi í Reykjavík norður og 27,9% í Reykjavík suður, en aðeins 16,6% í Suðvesturkjördæmi, kraganum, og 17,9% í Suðurkjördæmi. Á sama tíma mælist Sjálfstæðisflokkurinn með 17,3% í Reykjavík norður, 24,3% í Reykjavík suður, 31,4% í kraganum og 26,6% í Suðurkjördæmi. Þetta kemur fram í nýrri könnun Félagsvísindastofnunar Háskóla Íslands sem […]

Um eina af uppáhaldsbókum Bubba Morthens

Einar Kárason skrifar: Ég heyrði um daginn viðtal við Bubba Morthens ljóðskáld með meiru þar sem hann gat um sumar af sínum eftirlætisbókum, þar á meðal ævisögu Sigurðar Ingjaldssonar frá Balaskarði, sem hefur verið í miklu uppáhaldi hjá sjálfum mér alveg frá því ég heyrði Indriða G. Þorsteinsson lesa hana sem kvöldsögu í útvarpinu fyrir […]

Kosningar 2017: Þórhildur Sunna Ævarsdóttir um Vestfirði

Spurningar um Vestfirði vegna Alþingiskosninganna 2017, sem sendar voru öllum forsvarsmönnum framboða í Norðvesturkjördæmi. Tilefni: Skýrsla Byggðastofnunar um hagvöxt landshlutans 2008 – 2015. Útg. ágúst 2017. Upplýsingar sem fram koma í skýrslunni: Hagvöxtur á Vestfjörðum:  -6% ,     en  +4% á landinu öllu. Íbúaþróun:  -4,6% , en +4,3% á landinu öllu. Framleiðsla á mann:  -2%,  en […]

Kosið um festu og stöðugleika

Það er ekki nema ár síðan við stóðum í nákvæmlega sömu sporum og nú: Alþingiskosningar framundan. Er þetta ekki allt í lagi – er bara ekki í góðu lagi að kjósa einu sinni á ári? Nei, það er ekki í lagi! Þessi óstöðugleiki í stjórnmálunum; þetta eilífa rót og tætingur er stærsta ógnin við þann […]

Eyjan Miðlar ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is