Sunnudagur 13.08.2017 - 08:35 - Ummæli ()

Gamanið tekið að kárna

Donald Trump Bandaríkjaforseti. Mynd/EPA

Sigurvin Ólafsson skrifar:

Áður fyrr voru falskar fréttir skemmtiefni. Hvenær þær sáust fyrst í hefðbundnum fjölmiðlum hérlendis skal ekki fullyrt en þeim sem hér skrifar birtust þær fyrst í vikublaðinu Pressunni á tíunda áratug síðustu aldar. Þar mátti jafnan finna eina blaðsíðu aftarlega í blaðinu sem kallaðist Gula Pressan, með undirtitlinum „Hafa skal það sem betur hljómar“. Þar mátti til dæmis lesa fréttir um hárígræðslu Steingríms J., að Rás 2 hefði drepið íslenska þorskstofninn úr leiðindum og að ásatrúarmenn hafi reynt að fórna veðurstofustjóra til að kalla fram sólríkara sumar. Um svipað leyti flutti hinn geðþekki en oft hárbeitti fréttamaður Haukur Hauksson ekki-fréttir fyrir landann í útvarpinu og í sjónvarpinu var það Spaugstofan sem skemmti Frónbúum með fölskum fréttum undir stjórn fréttastjórans Péturs Teitssonar. Með tilkomu alnetsins á nýrri öld tóku blaðamenn Baggalúts svo falskar fréttir í nýjar hæðir. Fréttaflutningur Baggalúts hefur hægst nokkuð hin síðari ár en ekki má gleyma því að Baggalútur afhjúpaði í vor að Hauck og Aufhauser, einn kaupenda Búnaðarbankans á sínum tíma, hafi í raun verið þýskur tölvurafpoppdúett.

Sigurvin Ólafsson ritstjóri DV.

Í dag eru falskar fréttir hins vegar ekkert grín. Eins og greint hefur verið frá í fjölmiðlum birtast reglulega falskar fréttir á netinu, þar á meðal um íslenskt fólk, sem eru settar fram í auglýsingaskyni. Það er alvarlegt. Óhugnanlegri eru þó hinar fölsku fréttir sem eru birtar í því skyni að hafa áhrif á niðurstöður kosninga og hvaða fólk eða flokkar komast til áhrifa í ríkjum heimsins. Um slíkan fréttaflutning hefur mikið verið fjallað upp á síðkastið í tengslum við sitjandi forseta Bandaríkjanna, raunar bæði á þann veg að falskar fréttir hafi verið fluttar til að koma honum í embætti og að þær séu nú fluttar til að fella hann úr hásætinu. Nú síðast var sagt frá því að búast megi við stökkbreytingu í fölskum fréttum því nú sé tæknilega mögulegt að setja saman afar raunveruleg myndskeið af fólki að segja hluti sem það hefur í raun aldrei sagt. Miðað við hina miklu notkun og þann ótrúlega dreifingarhraða sem snjallsímar og samfélagsmiðlar bjóða upp á í dag gæti eitt slíkt myndskeið haft gríðarleg áhrif, þess vegna á heila þjóð. Það á kannski sérstaklega við í tilfelli okkar litla lands, þar sem hin minnstu mál eru oft komin á hvers manns varir á augabragði.

Þó að skemmtimiðlarnir, sem nefndir voru hér fyrr, hafi í fréttaflutningi sínum oft beint og óbeint verið að stinga á graftarkýlum samfélagsins þá mátti alltaf treysta því að frásagnir þeirra voru ekki sannar. Í dag er það ekki eins auðvelt. Hér verður þó ekki boðuð sú afturhaldssemi að öll framþróun í tækni og fjölmiðlun muni leiða okkur til glötunar. Hér skal aðeins bent á og fullyrt að í viðurkenndum og rótgrónum fjölmiðlum verða ekki fluttar falskar fréttir í þessu skyni eða öðru. Lesendur eiga því að geta treyst sannleiksgildi þess sem í þeim miðlum stendur. Um áherslur, uppsetningu og efnisval hvers slíks fjölmiðils má hins vegar alltaf deila enda er það smekksatriði.

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Afstaða flokkanna: Á Þjóðkirkjan að vera á fjárlögum?

Eyjan mun fram að kjördegi bjóða framboðum sem taka þátt í Alþingiskosningunum 28. október næstkomandi að svara spurningum um ýmis málefni, allt frá húsnæðismálum til menntamála. Í dag er spurt: Á Þjóðkirkjan að vera á fjárlögum? Svörum flokkanna er raðað eftir listabókstaf framboðsins.   Björt framtíð – X-A   Björt framtíð er frjálslyndur flokkur sem […]

Kosningar 2017: Þorgerður Katrín um Vestfirði

Spurningar um Vestfirði vegna Alþingiskosninganna 2017, sem sendar voru öllum forsvarsmönnum framboða í Norðvesturkjördæmi. Tilefni: Skýrsla Byggðastofnunar um hagvöxt landshlutans 2008 – 2015. Útg. ágúst 2017. Upplýsingar sem fram koma í skýrslunni: Hagvöxtur á Vestfjörðum:  -6% ,     en  +4% á landinu öllu. Íbúaþróun:  -4,6% , en +4,3% á landinu öllu. Framleiðsla á mann:  -2%,  en […]

Aðskilnaður stjórnmála og viðskipta

Það sem helst má draga fram sem ástæðu stjórnarslitanna og snemmbúinna Alþingiskosninga er gífurlega uppsöfnuð gremja almennings út í klíkuskap og sérmeðferð útvalinna í þjóðfélaginu. Skemmst er að minnast þingkosninganna í fyrra sem urðu af sömu ástæðu. Panama skjölin drógu fram að hópur fólks í þjóðfélaginu geymdi fé sitt erlendis og leyndi auðævum sínum. Ekki […]

Virkjum kraft eldri borgara

Benedikt Jóhannesson, fjármálaráðherra og þingmaður Norðausturkjördæmis skrifar: Á sínum tíma var kannski eðlilegt að miða við að fólk ynni til sjötugs. Það er ekki lengra síðan en árið 1970 að meðalævi íslenskra karlmanna var um sjötíu ár og konur lifðu heldur lengur. Samhliða lengri ævi hefur heilsa almennt batnað, þannig að það á sjaldnast við […]

Sjálfstæðisflokkurinn með þriggja prósentustiga forskot á VG

Sjálfstæðisflokkurinn mælist nú með stuðning 22,9% kjósenda. Vinstri græn koma þar á eftir með 19,9%. Þetta kemur fram í niðurstöðum nýrrar könnunnar MMR. Bæði Vinstri græn og Sjálfstæðisflokkurinn hafa bætt við sig fylgi frá síðustu mælingu MMR sem lauk 18. október 2017 en þá mældist Sjálfstæðisflokkurinn með 19,9% og Vinstri græn með 19,1% fylgi. Fylgi […]

Fjölskyldubönd fréttamanns RÚV við Stundina reita Björn Bjarnason til reiði: Kannski ráð að leggja RÚV niður?

Björn Bjarnason, fyrrverandi ráðherra Sjálfstæðisflokksins, gagnrýnir fréttastofu RÚV, sem hann kallar FRÚ, harðlega og vekur meðal annars athygli á því að fréttamðurinn Aðalsteinn Kjartansson, sem flutti um helgina frétt um samskipti Glitnis og Bjarna Benediktssonar, er bróðir Ingibjargar Daggar, annars ritstjóra Stundarinnar, sem byrjaði að segja fréttir upp úr gögnum frá þrotabúi Glitnis þar til […]

Eva hjólar í Viðreisn: „Af hverju ættu kjósendur að treysta þessu aftur?“

Eva H. Baldursdóttir frambjóðandi Samfylkingarinnar í Reykjavík segir ekkert að marka loforð Viðreisnar í gjaldmiðla-, Evrópu- og sjávarútvegsmálum, segir hún á Fésbók að Viðreisn hafi sýnt spilin þegar flokkurinn fór í ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokknum og ekki hafi verið minnst á þessi atriði í stjórnarsáttmála: „Það er alveg sama hvað menn reikna – Viðreisn sýndi á […]

Helgi Seljan svarar Agnesi: Gögnin um Karl Vigni voru „stolin“

Fjölmiðlamaðurinn Helgi Seljan gagnrýnir orð Agnes M. Sigurðardóttir, biskup Íslands, um stolin gögn og segir að umfjöllun Kastljóss um barnaníðinginn Karl Vigni Þorsteinsson hafi verið að hluta byggð á slíkum gögnum. Agnes lét í viðtalið við Morgunblaðið þau orð falla að henni þætti það ekki ekki siðferðilega rétt að „stela gögnum og fara á bak […]

Sigurður Kári: RÚV dró upp kolranga mynd: „Við vorum ekki í hagsmunagæslu fyrir Glitni“

„Að RÚV vinni fréttir úr stolnum gögnum sem lögbann hefur verið lagt við að nýtt séu til fréttaskrifa er eitt. Annað er tilgangur þessarar umfjöllunar ríkisfréttastofunnar, viku fyrir kosningar, sem engum dylst hver er,“ segir Sigurður Kári Kristjánsson fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins um umfjöllun RÚV um samskipti Bjarna Benediktssonar formanns Sjálfstæðisflokksins við Glitni þegar Bjarni var […]

Biskup Íslands: Ekki réttlætanlegt að stela gögnum til að afhjúpa mál

Agnes M. Sigurðardóttir biskup Íslands segir það ekki siðferðislega rétt að stela gögnum til þess að afhjúpa mál og leiða sannleikann í ljós. Nokkur umræða hefur skapast um lögbann sýslumanns á notkun Stundarinnar á gögnum sem fengin eru innan úr Glitni og notkun þeirra í fréttaflutningi af viðskiptum Bjarna Benediktssonar formanns Sjálfstæðisflokksins þegar hann var […]

VG stærst í höfuðborginni – Sjálfstæðisflokkur í kraganum – Stofnandi Viðreisnar dytti af þingi

Vinstri græn mælast með 29,6% fylgi í Reykjavík norður og 27,9% í Reykjavík suður, en aðeins 16,6% í Suðvesturkjördæmi, kraganum, og 17,9% í Suðurkjördæmi. Á sama tíma mælist Sjálfstæðisflokkurinn með 17,3% í Reykjavík norður, 24,3% í Reykjavík suður, 31,4% í kraganum og 26,6% í Suðurkjördæmi. Þetta kemur fram í nýrri könnun Félagsvísindastofnunar Háskóla Íslands sem […]

Um eina af uppáhaldsbókum Bubba Morthens

Einar Kárason skrifar: Ég heyrði um daginn viðtal við Bubba Morthens ljóðskáld með meiru þar sem hann gat um sumar af sínum eftirlætisbókum, þar á meðal ævisögu Sigurðar Ingjaldssonar frá Balaskarði, sem hefur verið í miklu uppáhaldi hjá sjálfum mér alveg frá því ég heyrði Indriða G. Þorsteinsson lesa hana sem kvöldsögu í útvarpinu fyrir […]

Kosningar 2017: Þórhildur Sunna Ævarsdóttir um Vestfirði

Spurningar um Vestfirði vegna Alþingiskosninganna 2017, sem sendar voru öllum forsvarsmönnum framboða í Norðvesturkjördæmi. Tilefni: Skýrsla Byggðastofnunar um hagvöxt landshlutans 2008 – 2015. Útg. ágúst 2017. Upplýsingar sem fram koma í skýrslunni: Hagvöxtur á Vestfjörðum:  -6% ,     en  +4% á landinu öllu. Íbúaþróun:  -4,6% , en +4,3% á landinu öllu. Framleiðsla á mann:  -2%,  en […]

Kosið um festu og stöðugleika

Það er ekki nema ár síðan við stóðum í nákvæmlega sömu sporum og nú: Alþingiskosningar framundan. Er þetta ekki allt í lagi – er bara ekki í góðu lagi að kjósa einu sinni á ári? Nei, það er ekki í lagi! Þessi óstöðugleiki í stjórnmálunum; þetta eilífa rót og tætingur er stærsta ógnin við þann […]

Eyjan Miðlar ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is