Fimmtudagur 12.10.2017 - 19:55 - Ummæli ()

Fiskimið, og einkaleyfi Seldens

Einar Kárason rithöfundur og frambjóðandi Samfylkingarinnar. Mynd/Sigtryggur Ari

Einar Kárason skrifar:

Ég skrifaði um daginn grein auðlindamálin sem birtist hér á Eyjunni, og fékk við henni afar sterk og góð viðbrögð, jafnt í kommentum, tölvupóstum sem símhringingum. En málið snýst um það að tilteknir aðilar hafa fengið gefins einkarétt á nýtingu fiskistofnanna, og að þeir hinir sömu selja svo öðrum þeim sem vilja róa til fiskjar aðgang að auðlindinni en og hirða sjálfir andvirðið – gjaldið sem menn greiða fyrir aðgang að verðmætustu eigum þjóðarinnar. Þessu var líkt við það að fáum útvöldum yrði veittur einkaréttur til að sýna fólki þjóðgarða og náttúruperlur og selja aðgang að þeim í eigin vasa.

George B. Selden.

Í umræðum sem spunnust í framhaldinu kom mér í hug bók sem ég las sem unglingur, úr þýddum bókaflokki um allskyns frumkvöðla og brautryðjendur, en sú sem hér um ræðir var um ameríska bílaframleiðandann Henry Ford. En það sem hann mátti slást við þegar hann hafði fengið þá hugmynd að búa til einfalda og ódýra bíla fyrir alþýðu manna og hafði fundið aðferð til að framkvæma hana þá þurfti hann að fara í mikið stríð og skæklatog við hóp manna sem höfðu keypt Einkaleyfi Seldens – en George B. Selden var glúrinn lögfræðingur sem hafði verið nógu framsýnn til að fá sér patent fyrir framleiðslu sjálfrennireiða árið 1895. Í bókinni var barátta Fords við þessa einkaleyfishafa sett fram sem grátlegur og fáránlegur ójöfnuður, og mikill var léttir unglingsins sem sökkti sér ofan í bókina þegar Henry Ford hafði sigur að lokum. En því kemur mér þetta í hug að barátta t.d. nýliða fyrir að fá að róa til fiskjar minnir á ástandið sem lýst var í bókinni.

2800 kr fyrir langtímaveiðirétt, en 170 kr fyrir aflamark

(Hvar skyldu þær tölur vera fengnar?)

 Veltum því fyrir okkur að „eigendur“ einkaréttarins til að sækja á íslensk fiskimið reka jafnan upp ramakvein þegar jafnaðarmenn setja fram þá hugmynd að þeir sem róa greiði þjóðinni markaðsverð fyrir afnotin; það er sagt ranglátt og að það yrði útgerðum ofviða.

Hinsvegar finnst sömu útgerðargreifum ekki nema sjálfsagt að þeir fái að selja réttinn, sem þeir fá ókeypis, á markaðsverði frá sér, til dæmis til þeirra nýliða sem hafa komið sér upp bátshorni og vilja halda á miðin. Í tölvupósti sem ég fékk frá fiskihöfn hér við Faxaflóann kom þetta fram: „Nýliðar borga fullt verð fyrir veiðiheimildir til kvótaeigenda. Í þorski er þetta nú um stundir ca. 2800kr fyrir aflahlutdeild (langtímaveiðirétt) en 170kr. fyrir aflamark (leiguliðarnir)“

Hér er verið að tala um hvert kíló af þorski.

Hversu yfirgengilega fáránlegt er þetta? Hvílíkt himinhrópandi ranglæti!

Úr því að stöndugum og rótgrónum útgerðarmönnum finnst sanngjarnt að aðrir borgi þeim sjálfum 170 krónur fyrir að fá að draga kíló af þorski úr auðlindinni, af hverju eru þeir þá ekki látnir gera það sjálfir? Eða að þeir greiði að minnsta kosti markaðsverð samkvæmt útboði á veiðiheimildum, eins og hefur verið stefna Samfylkingarinnar frá stofnun.

Kerfi svokallaðra veiðigjalda, sem hefur orðið ofaná í þessum efnum er miklu verra en útboðsleiðin. Eins og sést á því að leiguliðinn borgar einkaaðila á hafnarbakkanum 170 krónur (sem má nú kalla fullt gjald) fyrir að fá að draga þorskkíló úr sjónum, en svo þarf hann að auki að greiða ríkinu veiði- eða auðlindagjaldið, sem nú er 23 krónur á kílóið.

Þeir sem aðhyllast réttlæti og skynsemi í þessum efnum eiga ekki að þurfa að velkjast í vafa um hvað þeir skuli kjósa.

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Forsætisráðherra á leiðtogafundi í París – Kynnti kolefnislaust Ísland 2040

Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, tók þátt í leiðtoga-fundi í París í dag undir yfirskriftinni „One Planet Summit“.  Fundurinn var haldinn í tilefni af því að í dag, 12. desember, eru tvö ár liðin frá samþykkt Parísarsamkomulagsins og lýkur fundinum síðar í kvöld. Megintilgangur fundarins er að fagna þeim áfanga sem Parísarsamkomulagið er og vekja athygli á markmiðum […]

Áform um hverfisskipulag Grafarvogs kynnt – Starfsemi fyrir kvikmyndaiðnað, verslun og þjónustu

Umhverfis- og skipulagssvið Reykjavíkurborgar hélt kynningarfund á dögunum vegna fyrsta áfanga skipulags í Gufunesi. Fundurinn var haldinn í Hlöðunni við Gufunesbæ. Stuðla á að fjölbreyttari byggð og starfsemi og styðja við og styrkja Grafarvog sem hverfisheild. Á svæðinu er einkum gert ráð fyrir starfsemi á sviði afþreyingar- og kvikmyndaiðnaðar og þjónustu tengdri slíkri starfsemi. Einnig […]

Trump verst ásökunum um kynferðislega áreitni á Twitter

Donald Trump Bandaríkjaforseti, sagði í dag að allur sá fjöldi ásakana á hendur honum varðandi kynferðislega áreitni, væri liður í samsæri Demókrata og kallaði þær falsfréttir. Orð Trump féllu degi eftir að þrjár konur ásökuðu Trump um að hafa áreitt sig kynferðislega í viðtali á NBC sjónvarpsstöðinni og á blaðamannafundi í New York í gær. […]

Herdís kjörin næst-æðsti stjórnandi Feneyjanefndar Evrópuráðsins -Fyrst Íslendinga

Dr. Herdís Kjerulf Þorgeirsdóttir hefur kjörin næst-æðsti stjórnandi Feneyjanefndar Evrópuráðsins, nefndar Evrópuráðsins um lýðræði með lögum. Á aðalfundi nefndarinnar nú í desember var Herdís kjörin fyrsti varaforseti nefndarinnar en hún hafði í tvígang verið kjörin ein þriggja varaforseta hennar. Hún er fyrsti Íslendingurinn sem kjörin er í stjórn Feneyjarnefndarinnar.     Aðspurð um hvaða þýðingu þetta […]

Kristinn H reiðir til höggs – Sakar umhverfisráðherra um „veruleikafirringu“ og tilheyra „öfgasamtökum“

Kristinn H. Gunnarsson, fyrrum þingmaður og nú ritstjóri Vestfirðings, gagnrýnir nýskipaðan umhverfisráðherra harðlega í leiðara blaðs síns í dag. Guðmundur I. Guðbrandsson, sem áður var framkvæmdarstjóri Landverndar, var skipaður sem fagráðherra af Vinstri grænum eftir síðustu kosningar, en sú ráðning virðist ekki vekja lukku hjá Kristni H. sem sakar umhverfisráðherra um að beita sér af […]

Kristján Þór gerir hreint fyrir sínum dyrum varðandi Samherjatengsl

Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, Kristján Þór Júlíusson, birti á Facebook síðu sinni í morgun yfirlýsingu, þar sem hann gerir grein fyrir tengslum sínum við Þorstein Má Baldvinsson, forstjóra Samherja sem og tengsl hans við fyrirtækið, en hann hefur legið undir ámæli vegna þessa, sökum stöðu sinnar og embættis. Flest, ef ekki allt það sem Kristján týnir […]

Olíunotkun sjávarútvegsins fer minnkandi – Nálgast markmið Parísarsamkomulagsins

Samkvæmt skýrslu Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi um olíunotkun greinarinnar til 2030, sem unnin er að hluta af stærstu sjávarútvegsfyrirtækjum landsins, kemur í ljós að eldsneytisnotkun hefur minnkað töluvert frá árinu 1990, eða um 43% Í skýrslunni kemur fram að „sterkir fiskistofnar, framfarir í veiðum og betra skipulag veiða hafa leitt til verulega minni olíunotkunar í […]

Dapurleg upprifjun

Jón Steinar Gunnlaugsson skrifar: Það var sorglegt að fylgjast með upprifjun á því í fréttum í síðustu viku hvernig margir Íslendingar höguðu sér fyrst eftir bankahrunið 2008. Menn fóru í ógnandi hópum að heimilum fólks, sem það taldi í fávisku sinni að borið hefði einhverja óskilgreinda ábyrgð á hörmungunum. Þar urðu meðal annars stjórnmálamenn og […]

„Tímabært að teikna upp mynd af því hvernig hann og hans nánustu hafa hagað sér“

Karl Th. Birgisson, ritstjóri Herðubreiðar, gaf út á dögunum bók er nefnist Hinir Ósnertanlegu, saga um auð, völd og spillingu. Þar er fjallað um viðskiptasögu Bjarna Benediktssonar, fjármálaráðherra og ítök föðurættar Bjarna í viðskiptalífinu í gegnum árin, sem höfundur kallar „eitrað samband stjórnmála og viðskipta.“       En af hverju réðst Karl í gerð […]

Aldrei munað eins litlu á WOW og Icelandair í farþegum talið

Aldrei hefur munað jafn litlu á stærð íslensku flugfélaganna tveggja, Icelandair og WOW, í farþegum talið. Icelandair flutti í nóvember 249 þúsund farþega, meðan Wow flaug með 224 þúsund farþega á sama tíma. Munurinn er 25 þúsund farþegar, sem er minnsti mælanlegi munur hingað til. Þar áður var munurinn minnstur í febrúar, eða 33,657 farþegar. […]

Velferðarráðuneytið vænir Barnaverndarstofu um ósannsögli

Líkt og komið hefur fram í fjölmiðlum hefur forstjóri Barnaverndarstofu, Bragi Guðbrandsson,  legið undir ámæli vegna starfshátta sinna. Barnaverndarstofa sendi frá sér yfirlýsingu á föstudag, þar sem beðið var um frest til að svara Velferðarráðuneytinu, meðan aflað væri frekari gagna, því það hafi gengið erfiðlega að fá gögnin í hendur. Nú hefur Velferðarráðuneytið sent frá […]

Búið að ráða aðstoðarmenn dómara við Landsrétt

Samkvæmt öruggum heimildum Eyjunar er búið að ráða aðstoðarmenn dómara við Landsrétt. Auglýst var eftir fimm löglærðum aðstoðarmönnum dómara við Landsrétt í sumar, en Landsréttur tekur til starfa 1. janúar 2018 og er gert ráð fyrir að aðstoðarmenn hefji störf frá þeim tíma. Alls sóttu 116 manns um störfin fimm en eftirtaldir einstaklingar fengu starfið: […]

Stjórnarandstaðan þiggur formennsku þriggja fastanefnda Alþingis- „Ekki nema hæfilega ánægð“

Stjórnarandstaðan ákvað í morgun að taka við formennsku í þeim þremur fastanefndum sem ríkisstjórnin hafði boðið þeim. Þetta staðfesti Logi Einarsson formaður Samfylkingarinnar við Eyjuna. Að sögn Loga mun Samfylkingin fara með formennsku í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd fyrstu tvö árin, en skiptast síðan á við Pírata, sem fara fyrir velferðarnefnd fyrstu tvö árin. Þá mun […]

Hæstaréttarlögmaður ýjar að vanhæfi umhverfisráðherra

Hæstaréttarlögmaðurinn Jón Jónsson skrifar grein í Morgunblaðið um helgina, hvar hann veltir fyrir sér hæfi, eða eftir atvikum, vanhæfi Guðmundar I. Guðbrandssonar umhverfisráðherra, sökum sinna fyrri starfa hjá Landvernd. Spyr Jón hvort umhverfisráðherra sé til dæmis hæfur til að skipa til dæmis starfshóp um málefni Teigsskógar, eða hvort hann sé hæfur að fjalla um aðalskipulag tengt […]

Frjáls fjölmiðlun ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is