Sunnudagur 12.11.2017 - 08:00 - Ummæli ()

Grasrótin og greinar trjánna

Arnaldur Máni Finnsson ritstjóri Austurlands.

Arnaldur Máni Finnson skrifar: Myndmál er mikilvægt tæki í orðræðu hversdagsins og ekki síður á hátíðarstundu. Vel valið orðalag getur aukið mátt skilaboða, kjarnað hugmynd eða aðstæður í skýru máli og gefið hugmynd þann slagkraft sem þarf til að hún nái í gegnum þann seiga flaum áreitis sem við erum orðin vön að umvefji okkur dag frá degi. Slagorð eru ein grein þeirrar orðsins listar sem við verðum vör við í daglegu umhverfi og ekki síst þegar viðburðir eins og kosningar eiga sér stað. Ég ætla mér ekki út í greiningu á þeim slagorðum sem stjórnmálaflokkarnir völdu að hjúpa sig með þetta haustið, því það myndi einhvern veginn gildishlaða almenna pælingu of mikið.  Þó mætti vissulega upphefja mikla umræðu um það hvort sú ímynd sem þessar „fjöldahreyfingar“ velja sér til að kynna gildi sín og hugmyndafræði eigi í raun við þann veruleika sem stjórnmálahreyfingar standa fyrir. En það er önnur saga.

Spakur heldur Lýð fróman

Við Íslendingar, ef maður má segja svoleiðis, erum sprottin úr einhverskonar söguhyggju sem hefst á orðunum „Vér mótmælum allir“ en týnist í tómhyggju tæknialdar, þegar slagorðið „Ísland úr Nató“ er orðið merkingarlaust stafarugl í augum kynslóðar sem tekur hlutunum bara eins og þeir eru og er löngu hætt að velta því fyrir sér hvort það getur haft áhrif á framtíð sína eða samfélag. Eða öllu heldur, það virðast öll slagorð orðin jafn innantóm í eyrum kynslóðar sem hefur aldrei velt því fyrir sér hvort að hægt sé að hafa hlutina öðruvísi. Samtíminn er orðin svo þykkur grautur af yfirþyrmandi skilaboðum um að ekkert dugi nema frægð, allt sé einskis vert ef ekki fáist læk, og þau lögmál sem stýri því hvernig læk megi finna séu einu gildin sem vert sé að temja sér. Að afla málflutningi stuðnings í tíðaranda dagsins í dag felst ekki í því að flykkja raunverulegum manneskjum að baki hugsjón og koma saman til að samtakamáttur einhvers tiltekins hreyfiafls í samfélaginu verði sýnilegur og hafi áhrif. Eins og raunin kannski var, viljum við halda, í rósrauðu mistri rómantískrar fortíðar, þegar fólk var ennþá fólk. Nei, að slá í gegn er bara að negla nógu marga þumla uppí loft á einhverjum netmiðlinum og vera viss um að eitthvað ætlað almenningsálit sveigist með í takt við birtingartíðni á samfélagsmiðli þann daginn. Almenningsálit sem er með áður óþekktum hætti orðin svo óræð hugmynd – þar sem hún er hvorki bundin stað, stund eða þjóðfélagshópi – að enginn stjórnmálaflokkur getur í raun gert sér grein fyrir því hvort að „hans fólk“ sé hluti af þessari bylgju eða hinni. Það er ekkert handan algóritma bergmálsklefans sem birtist á tölvuskjánnum. Hvers vegna mætir aldrei neinn lengur á fundi, spyr sig Spakur. Tja, þeir hafa farið annað, segir Lýður og þeir halda sig fróma. En staðreyndin er að „þeir“ eru bara heima. Þeir fara hvergi. Jú samt á kjörstað!

Góðar fréttir, hyggur Lýður.

Og það eru nú góðu fréttirnar, svona ef maður vill hrósa fólki aðeins; kjörsókn var góð þrátt fyrir að umræðan hafi verið takmörkuð og að mestu leyti á svo almennum nótum að hræðsluáróður virkaði betur en nokkuð annað, ef frá er talin sú innblásna réttlætisins ræða sem fleytti nýju afli á þing með fordæmalausum hætti, þar sem persónulegur þokki konu með rödd og reynslu ræður öllu, en slagorðin engu. Eða öllu. Þau eru greipt í íslenska þjóðarsál og ríma við sögu okkar óafvitandi; þess vegna virka þau. Þau eru mótmæli og við megum ekki gleyma því í „orðræðunni“ að fimmtungur þeirra 80% kosningabærra manna sem kusu „mótmæltu“ því fyrst og fremst sem þeim finnst þau ekki geta haft áhrif á.

Kannski er þetta skýring sem einhverjum finnst illskiljanleg, en hún felur fyrst og síðast í sér þá fullyrðingu að stjórnmálin eru að mjög takmörkuðu leyti birtingarmynd þess félagslega veruleika sem fólk lifir í. Þá meina ég að almenningur telur stjórnmálahreyfingar ekki lengur vera félagsskap þar sem grasrót fólks hefur áhrif á stóru áherslulínurnar heldur snýst allt um fylgi leiðtogans, að fylkja liði með einhverskonar ljómandi fígúru. Það er afturför til handa okkur samt, til að mynda hér á landsbyggðinni, því þessar hreyfingar sem hafa um þriðjung atkvæða á bakvið sig eru ekki til á sveitastjórnarstiginu og að því þarf að hyggja nú þegar næsti slagur í pólítíkinni fer í gang. Það verður fróðlegt að fylgjast með því hvort að þær nýju greinar sem nú taka að þroskast á þingi, ná að skjóta rótum í nærsamfélagi okkar hér eystra í vor og flytja næringuna þannig úr sverðinum að laufkórónan blómgist þegar fram líða stundir.

Birtist fyrst í Austurland.

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Siðmennt fylgjandi umskurðarfrumvarpi

Siðmennt, félag siðrænna húmanista á Íslandi, hvetur Alþingi til að samþykkja frumvarp Silju Daggar Gunnarsdóttur, þingmanns Framsóknarflokksins, sem bannar umskurð drengja, í umsögn sinni um frumvarpið.   „Þar sem um er að ræða alvarlegt og óafturkræft inngrip er óásættanlegt að börn undir lögaldri séu umskorin,“ segir meðal annars í umsögninni. Siðmennt segir að brotið sé […]

Ban Ki-moon segir að læra megi af Íslendingum í jafnréttismálum

Sjálfbærnistofnun Ban Ki-moon var sett á fót árið 2017 með það markmið að styðja við innleiðingu heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna þar sem sérstök áhersla er lögð á málefni kvenna og ungs fólks. Ban Ki-moon, sem var aðalritari Sameinuðu þjóðanna árin 2007-2016, átti fund með Lilju Alfreðsdóttur, mennta- og menningarmálaráðherra, og Líney Rut Halldórsdóttur framkvæmdastjóra ÍSÍ, í […]

1000 milljarðar króna undanþegnir skatti

Kristinn H. Gunnarsson ritar: Það er kallað á meira framlag frá ríkinu til óteljandi málaflokka. Þrátt fyrir að ríkissjóður hafi bólgnað út vegna aukinna tekna sem fylgja uppsveiflunni í hagkerfinu þá er víða kvartað sáran undan naglaskap í fjárveitingum til velferðar- og heilbrigðismála. Framlög til menntamála eru skorin við nögl og erlendar athuganir sýna hnignandi […]

Starfsgreinarsambandið fagnar launaskriðstryggingu

Laun þeirra ríkisstarfsmanna sem eru í aðildarfélögum Starfsgreinasambands Íslands fá nú í fyrsta sinn svokallaða launaskriðstryggingu sem gefur að meðaltali 1,8% hækkun á laun afturvirkt frá 1. janúar 2017. Leiðréttingin kemur til útborgunar á flestum stöðum þann 1. mars. Þetta er gert á grundvelli rammasamkomulags í tengslum við síðustu kjarasamninga til að tryggja að launaskrið […]

Guðlaugur Þór: Bretar vilja tryggja réttindi íslenskra borgara í Brexit

Samkvæmt Guðlaugi Þór Þórðarsyni, utanríkisráðherra, er það vilji breskra yfirvalda að virða og tryggja réttindi íslendinga, svo þeir sitji við sama borð og aðrir. Brexit sé forgangsmál. „Brexit er og verður forgangsmál hjá okkur í utanríkisráðuneytinu og mikil vinna fer nú fram í ráðuneytum hér á landi við að vernda hagsmuni okkar vegna útgöngu Breta […]

Íbúðum fjölgaði um 1.800 í fyrra – Lítil fjölgun milli ára

Íbúðum hér á landi fjölgaði um 1.759 í fyrra. Til samanburðar fjölgaði þeim um 1.580 árið 2016 og er aukningin því einungis tæplega 200 íbúðir milli ára. Þetta má sjá í nýjum tölum sem Þjóðskrá Íslands hefur birt. Eins og sjá má á meðfylgjandi mynd hefur orðið aukning í fjölgun íbúða undanfarin ár. Fjölgunin hefur […]

Brynjar baunar á Halldór: „Svona menn eiga bara að vinna á vernduðum vinnustað“

Brynjar Níelsson þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir að þeir sem kalli á afsökunarbeiðni vegna veru Eyþórs Arnalds á fundi borgarstjórnar og þingmanna eigi bara vinna á vernduðum vinnustað. Halldór Auðar Svansson borgarfulltrúi Pírata sendi í gær harðort bréf til allra borgarfulltrúa og þingmanna Reykjavíkurkjördæmanna tveggja þar sem hann fer fram á að Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra bæðist […]

„Þingmenn sem þegið hafa bætur og ráðstafað því í kaup á húsnæði ættu að skila því, ella vera bornir út“

Þórólfur Júlían Dagsson, stjórnarmeðlimur Pírata á Suðurnesjum, spyr hvort það sé ekki réttmæt krafa að fólk sem búi ekki í því sveitarfélagi sem það vinnur, fái sömu kjör og þingmenn. Þá vill hann að allar upplýsingar um fjárveitingar til þingmanna síðustu 20 árin verði gerð opinber. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Þórólfi. Hann segir […]

Styrmir: Evrópuríkin treysta Bandaríkjunum ekki lengur

Styrmir Gunnarsson, fyrrum ritstjóri Morgunblaðsins, lætur öryggismál Evrópu sig varða í dag. Þar segir hann að ríki Evrópusambandsins ætli sér að stórauka samstarf sitt í öryggis- og varnarmálum, þar sem þau treysti ekki lengur á NATO með sama hætti og áður. Ástæðan fyrir því sé Donald Trump Bandaríkjaforseti. Það er rétt hjá Styrmi að heimurinn […]

Gunnar Smári segir Samtök atvinnulífsins aðeins þjóna fámennri auðklíku

Gunnar Smári Egilsson, stofnandi Sósíalistaflokks Íslands, setur fram áhugaverða tölfræði á Facebooksíðu sinni um skiptingu auðs á Íslandi. Þar segir að aðeins 50 manneskjur á Íslandi eigi 53% alls eiginfjár íslenskra fyrirtækja og 950 manns til viðbótar eiga önnur 45 prósent alls eiginfjár fyrirtækja. Þá eigi restin af þjóðinni, um 339,000 manns, tvö prósentin sem […]

Mesta fólksfjölgunin á Norðurlöndunum

Fólki fjölgar meira á Norðurlöndum en annars staðar í Evrópu. Þá er þróun aldursdreifingar afdráttarlaust á þann veg að eldri árgangar fólks eru hér stærri en að meðaltali annars staðar í álfunni. Greinileg tilhneiging er til meiri fjölgunar á þéttbýlissvæðum á öllum Norðurlöndunum og ástæða þess er ekki síst samspil milli aðflutnings fólks frá frá […]

Andrés Ingi opnar bókhaldið og upplýsir um endurgreiðslur ferðakostnaðar

Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Vinstri grænna, birtir á Facebook síðu sinni bókhaldsgögn um endurgreiðslur frá Alþingi vegna ferðakostnaðar hans innanlands á árinu 2017. Upphæðin er tæpar 300.000 krónur vegna fimm viðburða. Andrés Ingi segir sjálfsagt að útgjöldin verði opinber líkt og til standi að hálfu Alþingis: „Umræðan um starfskostnað þingmanna undanfarna daga er af hinu […]

Arnaldur Hjartarson metinn hæfastur umsækjenda um dómarastöðu við Héraðsdóm Reykjavíkur

Dómnefnd um hæfni umsækjenda um embætti dómara hefur skilað umsögn sinni um umsækjendur um eitt embætti dómara með fast sæti við Héraðsdóm Reykjavíkur. Arnaldur Hjartarson, aðstoðarmaður dómara við EFTA dómstólinn, var metinn hæfastur af umsækjendum. Þetta kemur fram á vef dómsmálaráðuneytisins. Í umsögn um Arnald segir meðal annars að Arnaldur hafi almenna og víðtæka lögfræðiþekkingu, eigi […]

Utanríkisráðherra: „Meiri áhersla verður lögð á eftirlit og viðbragð á þessari lífæð milli Evrópu og Norður-Ameríku”

Varnarmálaráðherrar aðildarríkja Atlantshafsbandalagsins ræddu aukinn varnarviðbúnað og framlög til varnarmála, eflingu herstjórna NATO og stuðning við umbætur í Írak á tveggja daga fundi sínum sem lauk í Brussel í dag. Þá funduðu ráðherrarnir með varnarmálaráðherrum Finnlands og Svíþjóðar og utanríkismálastjóra ESB um vaxandi samvinnu NATO og ESB. Þetta kemur fram í tilkynningu: „Bandalaginu hefur á […]

Frjáls fjölmiðlun ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is