Sunnudagur 12.11.2017 - 08:00 - Ummæli ()

Grasrótin og greinar trjánna

Arnaldur Máni Finnsson ritstjóri Austurlands.

Arnaldur Máni Finnson skrifar: Myndmál er mikilvægt tæki í orðræðu hversdagsins og ekki síður á hátíðarstundu. Vel valið orðalag getur aukið mátt skilaboða, kjarnað hugmynd eða aðstæður í skýru máli og gefið hugmynd þann slagkraft sem þarf til að hún nái í gegnum þann seiga flaum áreitis sem við erum orðin vön að umvefji okkur dag frá degi. Slagorð eru ein grein þeirrar orðsins listar sem við verðum vör við í daglegu umhverfi og ekki síst þegar viðburðir eins og kosningar eiga sér stað. Ég ætla mér ekki út í greiningu á þeim slagorðum sem stjórnmálaflokkarnir völdu að hjúpa sig með þetta haustið, því það myndi einhvern veginn gildishlaða almenna pælingu of mikið.  Þó mætti vissulega upphefja mikla umræðu um það hvort sú ímynd sem þessar „fjöldahreyfingar“ velja sér til að kynna gildi sín og hugmyndafræði eigi í raun við þann veruleika sem stjórnmálahreyfingar standa fyrir. En það er önnur saga.

Spakur heldur Lýð fróman

Við Íslendingar, ef maður má segja svoleiðis, erum sprottin úr einhverskonar söguhyggju sem hefst á orðunum „Vér mótmælum allir“ en týnist í tómhyggju tæknialdar, þegar slagorðið „Ísland úr Nató“ er orðið merkingarlaust stafarugl í augum kynslóðar sem tekur hlutunum bara eins og þeir eru og er löngu hætt að velta því fyrir sér hvort það getur haft áhrif á framtíð sína eða samfélag. Eða öllu heldur, það virðast öll slagorð orðin jafn innantóm í eyrum kynslóðar sem hefur aldrei velt því fyrir sér hvort að hægt sé að hafa hlutina öðruvísi. Samtíminn er orðin svo þykkur grautur af yfirþyrmandi skilaboðum um að ekkert dugi nema frægð, allt sé einskis vert ef ekki fáist læk, og þau lögmál sem stýri því hvernig læk megi finna séu einu gildin sem vert sé að temja sér. Að afla málflutningi stuðnings í tíðaranda dagsins í dag felst ekki í því að flykkja raunverulegum manneskjum að baki hugsjón og koma saman til að samtakamáttur einhvers tiltekins hreyfiafls í samfélaginu verði sýnilegur og hafi áhrif. Eins og raunin kannski var, viljum við halda, í rósrauðu mistri rómantískrar fortíðar, þegar fólk var ennþá fólk. Nei, að slá í gegn er bara að negla nógu marga þumla uppí loft á einhverjum netmiðlinum og vera viss um að eitthvað ætlað almenningsálit sveigist með í takt við birtingartíðni á samfélagsmiðli þann daginn. Almenningsálit sem er með áður óþekktum hætti orðin svo óræð hugmynd – þar sem hún er hvorki bundin stað, stund eða þjóðfélagshópi – að enginn stjórnmálaflokkur getur í raun gert sér grein fyrir því hvort að „hans fólk“ sé hluti af þessari bylgju eða hinni. Það er ekkert handan algóritma bergmálsklefans sem birtist á tölvuskjánnum. Hvers vegna mætir aldrei neinn lengur á fundi, spyr sig Spakur. Tja, þeir hafa farið annað, segir Lýður og þeir halda sig fróma. En staðreyndin er að „þeir“ eru bara heima. Þeir fara hvergi. Jú samt á kjörstað!

Góðar fréttir, hyggur Lýður.

Og það eru nú góðu fréttirnar, svona ef maður vill hrósa fólki aðeins; kjörsókn var góð þrátt fyrir að umræðan hafi verið takmörkuð og að mestu leyti á svo almennum nótum að hræðsluáróður virkaði betur en nokkuð annað, ef frá er talin sú innblásna réttlætisins ræða sem fleytti nýju afli á þing með fordæmalausum hætti, þar sem persónulegur þokki konu með rödd og reynslu ræður öllu, en slagorðin engu. Eða öllu. Þau eru greipt í íslenska þjóðarsál og ríma við sögu okkar óafvitandi; þess vegna virka þau. Þau eru mótmæli og við megum ekki gleyma því í „orðræðunni“ að fimmtungur þeirra 80% kosningabærra manna sem kusu „mótmæltu“ því fyrst og fremst sem þeim finnst þau ekki geta haft áhrif á.

Kannski er þetta skýring sem einhverjum finnst illskiljanleg, en hún felur fyrst og síðast í sér þá fullyrðingu að stjórnmálin eru að mjög takmörkuðu leyti birtingarmynd þess félagslega veruleika sem fólk lifir í. Þá meina ég að almenningur telur stjórnmálahreyfingar ekki lengur vera félagsskap þar sem grasrót fólks hefur áhrif á stóru áherslulínurnar heldur snýst allt um fylgi leiðtogans, að fylkja liði með einhverskonar ljómandi fígúru. Það er afturför til handa okkur samt, til að mynda hér á landsbyggðinni, því þessar hreyfingar sem hafa um þriðjung atkvæða á bakvið sig eru ekki til á sveitastjórnarstiginu og að því þarf að hyggja nú þegar næsti slagur í pólítíkinni fer í gang. Það verður fróðlegt að fylgjast með því hvort að þær nýju greinar sem nú taka að þroskast á þingi, ná að skjóta rótum í nærsamfélagi okkar hér eystra í vor og flytja næringuna þannig úr sverðinum að laufkórónan blómgist þegar fram líða stundir.

Birtist fyrst í Austurland.

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Hagar hafa lengi skoðað sjálfsafgreiðslu í matvöruverslunum: Verður stór þáttur í framtíðinni

Finnur Árnason forstjóri Haga segir fyrirtækið hafa lengið skoðað að innleiða sjálfsafgreiðslu í matvöruverslunum en hár kostnaður hafi helst staðið í vegi fyrir innleiðingu slíks búnaðar hér á landi. Sjálfsafgreiðsla tíðkast víða í Bandaríkjunum og Evrópu þar sem viðskiptavinir sjá sjálfir um að skanna strikamerki og borga fyrir vöruna án þess að eiga samskipti við […]

Bráðum mega landsmenn eiga lögheimili í sumarbústöðum

Brátt geta þeir sem aldrei vilja fara heim úr sumarbústaðnum tekið gleði sína en til skoðunar er að breyta lögum um lögheimili til að gera fólki kleift að vera þar með lögheimili. Sama gildir um atvinnuhúsnæði. Fram kom á ráðstefnu Reykja­víkuraka­demí­unn­ar og Reykja­vík­ur­borg­ar sl. föstu­dag um ólög­legt hús­næði og óleyfisbúsetu, sem greint er frá í […]

Björn Valur: Bjarni sækir fast að því að fá sjötta ráðherrann

Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokksins sækir fast að því að fá sex ráðherra í hlut Sjálfstæðisflokksins í ríkisstjórninni en Vinstri græn og Framsóknarflokkurinn taka það ekki í mál. Þetta segir Björn Valur Gíslason fyrrverandi varaformaður Vinstri grænna í færslu á Fésbók. Björn Valur segir Sjálfstæðismenn eiga í miklum vandræðum með ráðherraval í væntanlegri ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks, VG […]

Kjartan ósáttur við söluna og kaupin á OR-húsinu: „Furðulegur fjármálagjörningur“

Kjartan Magnússon borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins segir að salan og kaup Orkuveitu Reykjavíkur á OR-húsinu á Bæjarhálsi sé furðulegur fjármálagjörningur og sé mjög kostnaðarsamur fyrir íbúa Reykjavíkur og íbúum annarra sveitarfélaga sem eiga Orkuveituna. Árið 2013 seldi Orkuveitan húsnæðið fyrir 5,1 milljarð króna til lífeyrissjóða og fjárfestingafélaga en hélt áfram að leigja húsnæðið. Síðar kom í ljós […]

Oktavía Hrund kjörin formaður Pírata i Evrópu

Oktavía Hrund Jónsdóttir var kjörin stjórnarformaður Pírata í Evrópu á fundi sem haldinn var í Prag um helgina. Oktavía er varaþingmaður Pírata í Suðvesturkjördæmi og alþjóðafulltrúi framkvæmdaráðs Pírata á Íslandi. Hún er með MA gráðu í alþjóðlegri þróunarfræði og samskiptum frá Hróarskelduháskóla. Oktavía situr í stjórn Freedom of the Press Foundation og síðstu ár hefur […]

Mismunandi niðurstöður jafn réttar

Á heimasíðu Hæstaréttar hefur nú verið birt viðtal við Eirík Tómasson sem lét af störfum sem dómari við réttinn 1. september s.l. Það er nýbreytni í starfi réttarins að birta svona efni á heimasíðu sinni. Gaman væri að heyra hvernig starfsháttum við þessa léttmetissíðu er háttað. Hver er ábyrgðarmaður síðunnar? Hver tók viðtalið við Eirík? […]

Morgunblaðið: Hvað um samband Kristjáns og Rósu? „Einkalíf Rósu B. er ekki til umræðu á samfélagsmiðlum“

Í Staksteinum í Morgunblaðinu eru fjölmiðlar gagnrýndir fyrir umfjallanir um einkalíf Sigmundar Davíðs og Bjarna Benediktssonar forsætisráðherra. Á meðan hjólað sé á ósanngjarnan hátt í þessa tvo stjórnmálamenn sé farið silkihöndum um aðra og er Rósa B. Brynjólfsdóttir, þingmaður Vg, sérstaklega nefnd í því samhengi. Staksteinar Morgunblaðsins byrja á þessum orðum: „Pál Vilhjálmsson bendir á. […]

Verri þjónusta er betri þjónusta

Ef eitthvað er idjótískt í nútímanum – og er í rauninni angi af þeirri nauðhyggju að öll tækniþróun sé skilyrðislaust af hinu góða – þá er það þegar reynt er að sannfæra mann um að lakari þjónusta sé í raun betri þjónusta.

Samtök atvinnulífsins segja kominn tíma til að stytta grunnskólanám: Getur mildað áhrif kennaraskorts

Samtök atvinnulífsins segja það vera kominn tími til að skoða af alvöru að stytta grunnskólanám um eitt ár. Fram kemur í grein á vef SA að það kunni að felast verðmæt tækifæri í að láta grunnskólann ná aðeins upp í 9.bekk, þar á meðal sé hægt að hægt að hækka laun kennara og milda áhrif […]

Björn Valur: Þarf að staðfesta að endurritið sé hið raunverulega samtal

Björn Valur Gíslason er í bankaráði Seðlabankans. Hann segir alvarlegt að trúnaðargögn hafi farið úr bankanum og endað á fjölmiðli. Þar á hann við símtal Davíðs Oddssonar þáverandi seðlabankastjóra og Geirs H. Haarde þáverandi forsætisráðherra sem birt var í Morgunblaðinu um helgina. Fjölmargir fjölmiðlar hafa reynt að fá samtalið afhent frá Seðlabankanum en verið hafnað. […]

Píratar vinna við að bjarga heimasíðu Sjálfstæðisflokksins

Þingmenn og áhrifamenn innan Pírata vinna nú að því að bjarga vefsíðum vefhýsingarfyrirtækisins 1984 sem hrundi í síðustu viku. Margar vefsíðu fóru illa út úr hruninu, þar á meðal vefur Eiríks Jónssonar sem og vefir Pírata og Sjálfstæðisflokksins. Fram kom í twitter-færslu frá 1984 í gær að þingmennirnir Helgi Hrafn Gunnarsson og Smári McCarthy ynnu […]

Magnús: Eitthvað allt annað en gagnleki þegar upplýsingarnar eru notaðar eftir hentugleika

„Gagnalekar sem hafa þann tilgang að upplýsa almenning um sitthvað misjafnt, jafnvel lögbrot, í störfum og fjármálum ráða- og efnamanna hafa löngu sannað mikilvægi sitt fyrir framgang lýðræðisins. En að hafa á brott með sér upplýsingar frá ríkisstofnun, þegar viðkomandi er sagt upp störfum, til þess að nýta þær upplýsingar svo eftir hentugleika jafnvel mörgum […]

Kjarkur Katrínar

Kolbrún Bergþórsdóttir skrifar: Það virðist ekki eiga sérlega vel við stóran hóp innan Vinstri grænna að horfast í augu við þá ábyrgð sem fylgir því að taka að sér stjórn landsins. Þar er einungis horft í eina átt – til vinstri – þrátt fyrir að úrslit nýafstaðinna kosninga hafi síst af öllu verið ákall um vinstri […]

Uppreist æra í stað siðbótar

Kristinn H. Gunnarsson skrifar: Ákvörðun Vinstri hreyfingarinnar, græns framboðs um stjórnarsamstarf með Sjálfstæðisflokki reisir æru  formanns Sjálfstæðisflokksins upp frá dauðum og frestar um sinn óhjákvæmilegri siðbót í íslenskum stjórnmálum. Það er stöðugt vaxandi krafa almennings að þeir stjórnmálamenn eigi að víkja af vettvangi stjórnmálanna sem blanda saman eigin hagsmunum og almannahag. Eftir bankahrunið er lítil […]

Frjáls fjölmiðlun ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is