Laugardagur 03.02.2018 - 10:18 - Ummæli ()

Tímar froðunnar – Bjarni Bernharður Bjarnason


Bjarni Bernharður Bjarnason ritar:

Tímar froðunnar

Við lifum á tímum froðunnar – því miður. Flestir rithöfundar þjóðarinnar vinna eftir
þeirri forskrift að þeirra eina skylda sé að malla skáldsagnagraut ofan í
smáborgarann. Sá rammi sem íslenskir rithöfundar hafa verðið innan undanfarinn 50
– 100 árin, hefur þrengst. Rithöfundar eru ekki lengur virkir þjóðfélags- og
menningargagnrýnendur, heldur eru þeir undirlægur markaðsaflanna. Það er
sannarlega dapurlegt að horfa uppá margan efnishöfundinn lenda í þeytivindu
auðvaldsins – og verða að skrípi. Það skal viðurkennast að manneskjan er breysk,
hefur takmarkaða stjórn á sjálfri sér, lætur undan sinni eigin hégómagirnd og villist
gjarnan á hvað séu andlegt verðmæti og hvað sé innantóm froða. Þetta á við um
allar listgreinar, málaralist, tónlist og skáldskap o.s.frv. Orsökin fyrir þessari
menningarhnignun má rekja til þeirra vansæmdar sem heimurinn býr við í dag, að
fjármagnseigendur eru æ meira að seilast til pólitískra áhrifa og gera sig gildandi í
allri innri gerð samfélagsins. Og eins og flestum ætti að vera ljóst, þá hafa
fjármagnseigendur aðeins eitt markmið: „Að græða meira og meira“. Þessi veruleiki
hefur veikt menningargrunn íslensku þjóðarinnar, hefur dregið úr hæfni borgarans að
greina á milli froðulistar auðvaldsins og „alvöru listar“. Fari sem horfir, að
froðumenningin verður allsráðandi, gæti það leitt til andlegra flatneskju þjóðarinnar, í
framtíðinni. Akkúrat það! „framtíðin“, hvernig er umhorfs innan veggja framtíðar? Það
er sannarlega alveg þess virði að velta þeirri spurningu fyrir sér.
Áherslur pólitíkusa standa um það „að búa í haginn“, sem í fljótu bragði mætti
ætla að væri hugsjón um að tryggja landslýð velsæmandi lífsskilyrði til framtíðar. Því
er haldið á lofti að hagvöxtur sé sá drifkraftur sem bægi frá þungum hugsunum og
kvíða borgarans fyrir framtíð sinni. Það er einfaldlega röng hugmyndafræði.
Ofhleðsla á veraldlegri neyslu slævir og brenglar manninn, gerir hann firrtan og
blindar hans innri sýn – hann verður “heilablindur.“ – græðgi gerir manninn
heimskan. Heilablinda kemur í veg fyrir að maðurinn sé fær um að reikna út
framskrið menningarheimsins – hvað sé handan sjóndeildar tímans, hvaða heimur
bíði afkomenda hans. Að lykillinn að lífshamingjunni felist í því að seðja
neysluhungrið, eins og postular frjálshyggjunnar boða, er vegurinn fram af brúninni.

Að setja veraldleg gildi ofar andlegum gildum er manneskjunni stórhættuleg
þróun. Hinn andlegi kraftur skyldi vera leiðandi í lífi hverrar mannveru, en ekki hinar
veraldlegu uppstillingar auðvaldsins, sem eru auðvitað ekkert annað en „glapsýnir“,
ætlaðar til forheimska lýðinn og gera hann að viljalausu verkfæri í höndum
harðsvíraðra peningamanna og spilltra stjórnmálamanna. Það þarf ekki að velkjast í
vafa um hvaða áhrif það hefur að grafa undan stoðum íslenskrar menningar, að
útvatna hin listrænu gildi – að gelda hinn andlega frumkraft. Það er ekki góður „díll“
að skipta á andlegum seim fyrir veraldlegt hismi.

 

«
»

Ummæli ()

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli. Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Ban Ki-moon segir að læra megi af Íslendingum í jafnréttismálum

Sjálfbærnistofnun Ban Ki-moon var sett á fót árið 2017 með það markmið að styðja við innleiðingu heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna þar sem sérstök áhersla er lögð á málefni kvenna og ungs fólks. Ban Ki-moon, sem var aðalritari Sameinuðu þjóðanna árin 2007-2016, átti fund með Lilju Alfreðsdóttur, mennta- og menningarmálaráðherra, og Líney Rut Halldórsdóttur framkvæmdastjóra ÍSÍ, í […]

1000 milljarðar króna undanþegnir skatti

Kristinn H. Gunnarsson ritar: Það er kallað á meira framlag frá ríkinu til óteljandi málaflokka. Þrátt fyrir að ríkissjóður hafi bólgnað út vegna aukinna tekna sem fylgja uppsveiflunni í hagkerfinu þá er víða kvartað sáran undan naglaskap í fjárveitingum til velferðar- og heilbrigðismála. Framlög til menntamála eru skorin við nögl og erlendar athuganir sýna hnignandi […]

Starfsgreinarsambandið fagnar launaskriðstryggingu

Laun þeirra ríkisstarfsmanna sem eru í aðildarfélögum Starfsgreinasambands Íslands fá nú í fyrsta sinn svokallaða launaskriðstryggingu sem gefur að meðaltali 1,8% hækkun á laun afturvirkt frá 1. janúar 2017. Leiðréttingin kemur til útborgunar á flestum stöðum þann 1. mars. Þetta er gert á grundvelli rammasamkomulags í tengslum við síðustu kjarasamninga til að tryggja að launaskrið […]

Guðlaugur Þór: Bretar vilja tryggja réttindi íslenskra borgara í Brexit

Samkvæmt Guðlaugi Þór Þórðarsyni, utanríkisráðherra, er það vilji breskra yfirvalda að virða og tryggja réttindi íslendinga, svo þeir sitji við sama borð og aðrir. Brexit sé forgangsmál. „Brexit er og verður forgangsmál hjá okkur í utanríkisráðuneytinu og mikil vinna fer nú fram í ráðuneytum hér á landi við að vernda hagsmuni okkar vegna útgöngu Breta […]

Íbúðum fjölgaði um 1.800 í fyrra – Lítil fjölgun milli ára

Íbúðum hér á landi fjölgaði um 1.759 í fyrra. Til samanburðar fjölgaði þeim um 1.580 árið 2016 og er aukningin því einungis tæplega 200 íbúðir milli ára. Þetta má sjá í nýjum tölum sem Þjóðskrá Íslands hefur birt. Eins og sjá má á meðfylgjandi mynd hefur orðið aukning í fjölgun íbúða undanfarin ár. Fjölgunin hefur […]

Brynjar baunar á Halldór: „Svona menn eiga bara að vinna á vernduðum vinnustað“

Brynjar Níelsson þingmaður Sjálfstæðisflokksins segir að þeir sem kalli á afsökunarbeiðni vegna veru Eyþórs Arnalds á fundi borgarstjórnar og þingmanna eigi bara vinna á vernduðum vinnustað. Halldór Auðar Svansson borgarfulltrúi Pírata sendi í gær harðort bréf til allra borgarfulltrúa og þingmanna Reykjavíkurkjördæmanna tveggja þar sem hann fer fram á að Guðlaugur Þór Þórðarson utanríkisráðherra bæðist […]

„Þingmenn sem þegið hafa bætur og ráðstafað því í kaup á húsnæði ættu að skila því, ella vera bornir út“

Þórólfur Júlían Dagsson, stjórnarmeðlimur Pírata á Suðurnesjum, spyr hvort það sé ekki réttmæt krafa að fólk sem búi ekki í því sveitarfélagi sem það vinnur, fái sömu kjör og þingmenn. Þá vill hann að allar upplýsingar um fjárveitingar til þingmanna síðustu 20 árin verði gerð opinber. Þetta kemur fram í tilkynningu frá Þórólfi. Hann segir […]

Styrmir: Evrópuríkin treysta Bandaríkjunum ekki lengur

Styrmir Gunnarsson, fyrrum ritstjóri Morgunblaðsins, lætur öryggismál Evrópu sig varða í dag. Þar segir hann að ríki Evrópusambandsins ætli sér að stórauka samstarf sitt í öryggis- og varnarmálum, þar sem þau treysti ekki lengur á NATO með sama hætti og áður. Ástæðan fyrir því sé Donald Trump Bandaríkjaforseti. Það er rétt hjá Styrmi að heimurinn […]

Gunnar Smári segir Samtök atvinnulífsins aðeins þjóna fámennri auðklíku

Gunnar Smári Egilsson, stofnandi Sósíalistaflokks Íslands, setur fram áhugaverða tölfræði á Facebooksíðu sinni um skiptingu auðs á Íslandi. Þar segir að aðeins 50 manneskjur á Íslandi eigi 53% alls eiginfjár íslenskra fyrirtækja og 950 manns til viðbótar eiga önnur 45 prósent alls eiginfjár fyrirtækja. Þá eigi restin af þjóðinni, um 339,000 manns, tvö prósentin sem […]

Mesta fólksfjölgunin á Norðurlöndunum

Fólki fjölgar meira á Norðurlöndum en annars staðar í Evrópu. Þá er þróun aldursdreifingar afdráttarlaust á þann veg að eldri árgangar fólks eru hér stærri en að meðaltali annars staðar í álfunni. Greinileg tilhneiging er til meiri fjölgunar á þéttbýlissvæðum á öllum Norðurlöndunum og ástæða þess er ekki síst samspil milli aðflutnings fólks frá frá […]

Andrés Ingi opnar bókhaldið og upplýsir um endurgreiðslur ferðakostnaðar

Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Vinstri grænna, birtir á Facebook síðu sinni bókhaldsgögn um endurgreiðslur frá Alþingi vegna ferðakostnaðar hans innanlands á árinu 2017. Upphæðin er tæpar 300.000 krónur vegna fimm viðburða. Andrés Ingi segir sjálfsagt að útgjöldin verði opinber líkt og til standi að hálfu Alþingis: „Umræðan um starfskostnað þingmanna undanfarna daga er af hinu […]

Arnaldur Hjartarson metinn hæfastur umsækjenda um dómarastöðu við Héraðsdóm Reykjavíkur

Dómnefnd um hæfni umsækjenda um embætti dómara hefur skilað umsögn sinni um umsækjendur um eitt embætti dómara með fast sæti við Héraðsdóm Reykjavíkur. Arnaldur Hjartarson, aðstoðarmaður dómara við EFTA dómstólinn, var metinn hæfastur af umsækjendum. Þetta kemur fram á vef dómsmálaráðuneytisins. Í umsögn um Arnald segir meðal annars að Arnaldur hafi almenna og víðtæka lögfræðiþekkingu, eigi […]

Utanríkisráðherra: „Meiri áhersla verður lögð á eftirlit og viðbragð á þessari lífæð milli Evrópu og Norður-Ameríku”

Varnarmálaráðherrar aðildarríkja Atlantshafsbandalagsins ræddu aukinn varnarviðbúnað og framlög til varnarmála, eflingu herstjórna NATO og stuðning við umbætur í Írak á tveggja daga fundi sínum sem lauk í Brussel í dag. Þá funduðu ráðherrarnir með varnarmálaráðherrum Finnlands og Svíþjóðar og utanríkismálastjóra ESB um vaxandi samvinnu NATO og ESB. Þetta kemur fram í tilkynningu: „Bandalaginu hefur á […]

Smári McCarthy skólar Ásmund til: Segir þingmannsstarfið ekki snúast um keyrslu og kaffistofuröfl

Smári McCarthy, þingmaður Pírata, er einn fjölmargra sem hafa gagnrýnt frammistöðu Ásmundar Friðrikssonar, þingmanns Sjálfstæðisflokksins, í Kastljósinu í gær. Smári skrifar á Facebooksíðu sína að hann hafi meiri áhuga á að vera skilvirkur í sínum störfum, heldur en að vera popúlisti: „Nú vill svo til að ég er þingmaður Suðurkjördæmis, en bý einmitt í 101 […]

Frjáls fjölmiðlun ehf. - Kringlunni 4-12, 103 Reykjavík - eyjan (hjá) eyjan.is